Kısa cevap

Kooperatif genel kurulu, bütün ortakları temsil eden en yetkili organdır ve hesap döneminin bitiminden itibaren altı ay içinde, yılda en az bir kez toplanır. Süreç yönetim kurulunun çağrı kararıyla başlar. Çağrı ve gündem en az 30 gün önce ortaklara gönderilir; Bakanlık temsilcisi başvurusu ve belgeler en az 15 gün önce hazır olur. Toplantıda nisap, oy ve vekâlet kurallarına uyulur. Tutanak 15 gün içinde tescil edilir; kararlara karşı bir ay içinde dava açılabilir.

Bu rehber Kemal Özmen’in Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri kitabından bölüm bölüm hazırlanmış ve 1163 sayılı Kanunun güncel metni ile 2022 tarihli Genel Kurul Yönetmeliğine göre güncellenmiştir. Kitabın ilk hali İstanbul İkitelli Organize Sanayi Bölgesindeki kooperatifler için hazırlanmıştı.

Genel kurul takvimi

Ne zaman? Ne yapılır? Dayanak
Hesap dönemi sonundan itibaren 6 ay içinde Olağan genel kurul yapılır (takvim yılında Haziran sonuna kadar) 1163 s. K. md. 45
Toplantıdan en az 1 ay önce Bilanço ve gelir-gider farkı hesabı denetçilere verilir Kitap; anasözleşme
Toplantıdan en az 30 gün, en çok 2 ay önce Çağrı kararı alınır; gündemli çağrı ortaklara gönderilir Örnek anasözleşmeler
Toplantıdan en az 20 gün önce Ortakların 1/10’unun gündem isteği için son gün md. 46
Toplantıdan en az 15 gün önce Bakanlık temsilcisi başvurusu; Bakanlığa ve mülki idare amirliğine bildirim; raporlar ve bilanço incelemeye açılır ve KOOPBİS’e işlenir md. 45; Genel Kurul Yönetmeliği
Toplantı günü İmzalar ve nisap, divan seçimi, gündemin görüşülmesi, tutanak md. 45, 48–51
Toplantıdan sonra 1 ay Kararlara karşı iptal davası süresi md. 53
Toplantıdan sonra 15 gün Tutanak ve ortaklar listesinin ticaret siciline verilmesi Örnek anasözleşmeler
Seçimden sonra 9 ay Kapsamdaki kooperatiflerde yönetim kurulu üyelerinin kooperatifçilik eğitimi md. 55

Rehberin bölümleri

  1. Genel kurul nasıl çağrılır? — çağrıya yetkililer, olağan ve olağanüstü toplantı, çağrı süreleri, azınlığın çağrı hakkı ve bütün ortakların hazır olduğu çağrısız toplantı.
  2. Nisap, oy hakkı ve vekâlet — toplantı ve karar nisabı, ek ödeme kararları, kim kimi temsil edebilir, vekâletname örneği ve gerçek bir iptal davası.
  3. Gündem nasıl hazırlanır? — örnek gündem, mutlaka yazılması gereken konular, 20 gün önce gündem isteği ve toplantıda gündeme ekleme.
  4. Genel kurula hazırlık ve Bakanlık temsilcisi — raporlar, bilanço, bütçe, KOOPBİS ortaklar listesi ve temsilci başvurusu.
  5. Genel kurul günü ve sonrası — divan başkanının 15 görevi, tutanak, erteleme ve tescil.
  6. Genel kurul kararının iptali — bir aylık süre, muhalefet şerhi, mutlak ve nispi butlan, bilirkişi vakaları.

Bilinmesi gereken 12 kural

Çağrıya yetkili Yönetim kurulu; gerektiğinde denetim kurulu, üst birlik, tasfiye memurları; toplanamazsa Bakanlık (md. 43)
Azınlık çağrısı Ortakların 1/10’u (en az 4); 10 gün içinde çağrılmazsa Bakanlık veya mahkeme (md. 44)
Katılma hakkı KOOPBİS’ten alınan ortaklar listesinde adı olanlar (md. 45)
Toplantı nisabı Yapı kooperatifinde ortakların en az 1/4’ü (md. 45)
Karar nisabı Oyların yarıdan bir fazlası; dağılma, birleşme, anasözleşme değişikliğinde kullanılan oyların 2/3’ü (md. 51)
Ek ödeme Bütün ortakların 3/4’ünün rızası (md. 52)
Oy ve vekâlet Her ortağa bir oy; bir ortak bir ortağı temsil eder; 1.000’i aşan kooperatifte en çok 9 (md. 48–49)
Seçim 500’ü aşan kooperatifte gizli oy, açık tasnif (md. 48)
Gündem Gündemde olmayan konu görüşülemez; 6 istisna (md. 46)
Elektronik genel kurul Anasözleşmede hüküm varsa mümkün (md. 45)
Birleşik genel kurul Üst kuruluşa ortak olma şartıyla en fazla iki hesap dönemi (md. 45)
İptal davası Toplantıyı izleyen günden itibaren 1 ay (md. 53)
Kooperatif genel kurulları nasıl yapılır?Kemal Özmen · 6:08 · 2015

Kemal Özmen’in Cevap TV için anlattığı genel kurul videosu.

YouTube'da izle

İlgili kaynaklar

Sık sorulan sorular

Kooperatif genel kurulu ne zaman yapılır?

Olağan genel kurul, hesap döneminin bitiminden itibaren altı ay içinde ve yılda en az bir kez yapılır; hesap dönemi takvim yılı olan kooperatiflerde son tarih Haziran sonudur. Olağanüstü genel kurul ihtiyaç olduğunda her zaman toplanabilir.

Kooperatif genel kurulu yapılmazsa ne olur?

Yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğu doğar; ortakların onda biri Bakanlığa veya mahkemeye başvurarak genel kurulu toplatabilir. Genel kurulunu üç yıl üst üste yapmayan kooperatif dağılmış sayılabilir.

Genel kurulda Bakanlık temsilcisi zorunlu mu?

Evet. Toplantıdan en az 15 gün önce, kooperatif türüne göre ilgili İl Müdürlüğüne başvurulur; bütün ortakların hazır olduğu çağrısız toplantılarda da başvuru zorunludur, yalnızca süre şartı aranmaz.

Genel kurul elektronik ortamda yapılabilir mi?

Anasözleşmede hüküm bulunması şartıyla yapılabilir (md. 45). Elektronik ortamda katılma ve oy verme, fiziken katılmanın bütün hukuki sonuçlarını doğurur; sistem Ticaret Bakanlığının elektronik genel kurul düzenlemelerine uygun olmalıdır.

Kaynaklar

  • 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, md. 42–55 (mevzuat.gov.tr)
  • Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulundurulacak Bakanlık Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Yönetmelik (RG 14.01.2022, 31719)
  • Kemal Özmen, Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri
Bu konuda kooperatifinize danışmanlık

Anasözleşme, genel kurul kararları ve kayıtlarınızı birlikte inceleyelim. Talebiniz doğrudan Evren Özmen'e iletilir.