Yapay zekâ ile özetle: ChatGPT · Perplexity · Claude · Google’da kooperatiflerkanunu.com’u tercih ettiğim kaynak yap
Gündemi genel kurulu çağıran organ hazırlar. Gündem çağrıya ve ilana yazılır, gündemde olmayan konu görüşülemez. Ortakların en az onda biri (en az dört ortak), toplantıdan en az 20 gün önce yazılı istediği konuları gündeme ekletebilir. Kayıtlı ortakların onda biri toplantıda gündeme geçilmeden önce yazılı teklif verirse, Kanunda sayılan altı konu katılanların yarıdan bir fazlasının oyuyla gündeme alınır.
Bu yazı, Kemal Özmen’in Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri kitabının ilgili bölümünden alınmış ve güncel mevzuata göre güncellenmiştir. Serinin tamamı: Kooperatif genel kurulu rehberi.
Gündem kuralları bir bakışta
| Konu | Kural | Dayanak |
|---|---|---|
| Gündemi kim hazırlar? | Genel kurulu çağıran organ (çoğunlukla yönetim kurulu) | 1163 s. K. md. 43, 46 |
| Gündemin duyurulması | Çağrıya ve ilana yazılır; anasözleşme değişikliğinde madde numaraları belirtilir | md. 46 |
| Gündeme sadakat | Gündemde olmayan konu görüşülemez | md. 46 |
| Azınlığın gündem isteği | Ortakların en az 1/10’u (en az 4 ortak), toplantıdan en az 20 gün önce yazılı | md. 46 |
| Toplantıda gündeme ekleme | Kayıtlı ortakların 1/10’unun yazılı teklifi ve katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü; yalnızca 6 konu | md. 46 |
| Devredilemez yetkiler | Anasözleşme değişikliği, organ seçimi, bilanço, ibra, taşınmaz alım-satım esasları, inşaat yöntemi, ortak ve konut sayısı | md. 42 |
| Dilekler bölümü | Karar alınamaz | YTD, K. 64/460 |
Olağan genel kurul gündem örneği
Kitaptaki örnekten güncellenmiştir. Maddelerin sırası önemlidir: denetim raporu bilançodan önce okunur ve yönetim kurulu ile denetim kurulu ayrı ayrı ibra edilir.
- Açılış ve başkanlık divanının seçimi
- Saygı duruşu
- Yönetim kurulu yıllık çalışma raporunun okunması
- Denetim kurulu raporunun ve varsa bağımsız dış denetim raporunun okunması
- Raporlar ile bilanço ve gelir-gider farkı hesabının görüşülmesi, kabulü veya reddi
- Yönetim kurulunun ve denetim kurulunun ayrı ayrı ibrası
- Süresi dolan yönetim ve denetim kurulu üyelerinin, gerekiyorsa üst birlik temsilcilerinin seçimi
- Dış denetime tabi kooperatiflerde dış denetçinin seçimi
- Gelecek yılın çalışma programı ve tahmini bütçesinin görüşülmesi ve karara bağlanması
- Yönetim ve denetim kurulu üyelerine ödenecek huzur hakkının belirlenmesi
- Diğer konular (her biri ayrı ve açık yazılarak)
- Dilekler ve kapanış
Kitapta özellikle uyarılan hata, “gerekli görülen diğer hususlar” gibi kapalı ifadelerdir. Ortaklar neyin karara bağlanacağını yalnızca gündemden öğrenir; bu yüzden her konu, kararın kapsamını gösterecek açıklıkta yazılmalıdır.
Hangi konular mutlaka gündeme yazılmalı?
Kanunun 42. maddesi genel kurulun devredemeyeceği yetkileri sayar. Kitapta, bunlara ve anasözleşmeye göre gündeme ayrıca yazılması gereken durumlar uzun bir liste halinde verilir. Yapı kooperatifleri için en önemlileri:
- Anasözleşme değişikliği veya bir kanuna intibak (değişecek madde numaralarıyla; gerekiyorsa Bakanlık izni önceden alınmış olarak)
- Arsa alımında yeri, niteliği ve azami fiyatı; satışında asgari fiyatı (md. 42/6)
- İmalat ve inşaatın yaptırılma yöntemi (md. 42/7)
- Ortak sayısı ile yapılacak konut veya işyeri sayısı (md. 42/8)
- Ortakların ödeyeceği taksitlerin miktarı, zamanı ve gecikme halinde uygulanacak esaslar
- Yeni ortaklardan farklı ödeme alınması, sabit fiyatlı ortak alınması
- Çıkan veya çıkarılan ortaklara yapılacak ödemenin, kooperatifin varlığını tehlikeye sokacaksa, üç yılı aşmamak üzere geciktirilmesi
- Kur’a yönetmeliği, tercihli tahsis, genel hizmet tesisleri ve yönetim planı
- Kredi, ipotek ve teminat verilmesi; arsanın tevhit, ifraz ve terk işlemleri
- Çıkarılan ortağın genel kurula itirazı
- Azınlığın 20 gün önce yazılı istediği konular ve Bakanlıkça görüşülmesi istenen konular
- Kooperatifin dağılması, birleşmesi veya amaç ve tür değişikliği
Önceden gündeme ekletme ile toplantıda gündeme ekleme
| Toplantıdan 20 gün önce | Toplantıda, gündeme geçmeden önce | |
|---|---|---|
| Kim ister? | Ortakların en az 1/10’u, en az 4 ortak | Kayıtlı ortakların en az 1/10’u |
| Hangi konu? | Her konu | Yalnızca 6 konu: hesap tetkik komisyonu; bilanço incelemesinin ve ibranın ertelenmesi; çıkan ve çıkarılan ortaklar; yeni toplantıya çağrı; yönetim kurulu kararlarının iptali; yönetim ve denetim kurulu üyelerinin azli ve yerlerine seçim |
| Sonuç | Yönetim kurulu gündeme koymak zorunda | Katılanların yarıdan bir fazlası kabul ederse gündeme alınır |
Dilekler bölümünde karar alınabilir mi?
Hayır. Dilek ve temenniler bölümünde yalnızca ileride dikkate alınması istenen konular dile getirilir. Yargıtay, ortağın kooperatiften çıkarılması gibi önemli bir konunun bu bölümde karara bağlanamayacağını belirtmiştir (YTD, 13.02.1964, E. 63/3554, K. 64/460). Dilekler bölümünde alınmış bir karar, iptal davasında kolayca bozulur.
Örnek dilekçe ve önerge
20 gün önce gündeme konu ekletme dilekçesi: “S.S. …….. Kooperatifi Yönetim Kurulu Başkanlığına. Kooperatifimizin …./…./…… tarihinde yapılacak genel kurul toplantısında aşağıdaki konuların gündeme alınmasını, 1163 sayılı Kanunun 46. maddesi uyarınca talep ederiz: 1) …… 2) …… Ortakların adı soyadı, ortak numarası ve imzası.”
Toplantıda gündeme ekleme önergesi: “Genel Kurul Divan Başkanlığına. Gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce, 1163 sayılı Kanunun 46. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca …… konusunun gündeme alınmasını teklif ederiz.” Önergeyi veren ortakların sayısı kayıtlı ortakların onda birinden az olmamalıdır.
Sık sorulan sorular
Kooperatif genel kurulunda gündem dışı konu görüşülebilir mi?
Kural olarak hayır. Yalnızca kayıtlı ortakların en az onda biri gündeme geçilmeden yazılı teklif verirse ve katılanların yarıdan bir fazlası kabul ederse, Kanunun 46. maddesinde sayılan altı konu gündeme alınabilir.
Ortaklar gündeme madde ekletebilir mi?
Evet. En az dört kişi olmak şartıyla ortakların en az onda biri, toplantıdan en az 20 gün önce yazılı olarak bildirdiği konuları gündeme koydurabilir; yönetim kurulu bu konuları gündeme koymak zorundadır.
Bütçe ve aidat kararı neden gündemde ayrıca yazılmalı?
Ortakların ödeyeceği taksitlerin miktarı, zamanı ve gecikme halinde uygulanacak esaslar genel kurulun devredemeyeceği yetkiler arasındadır. Gündemde açıkça yazılmadan alınan aidat veya vade farkı kararı iptal davasına açıktır.
Kaynaklar
- 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, md. 42 ve 46 (mevzuat.gov.tr)
- Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Denetimine Dair Yönetmelik (RG 01.02.2022, 31737)
- Kemal Özmen, Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri, Üçüncü Bölüm
Kemal Özmen kimdir?Kitapları
LinkedInozmconsultancy.com
Anasözleşme, genel kurul kararları ve kayıtlarınızı birlikte inceleyelim. Talebiniz doğrudan Evren Özmen'e iletilir.
Açıklamalı – Uygulamalı – İçtihatlı KooperatiflerKemal Özmen · Seçkin Yayıncılık · 5. baskı (2018) · 1.159 sayfa