Kısa cevap

Yargıtay’ın kooperatif genel kurullarına ilişkin yerleşik kararlarına göre iptal davası toplantıyı izleyen günden itibaren bir ay içinde açılır (1163 sayılı Kanun md. 53). Toplantıda bulunan ortak ancak muhalefetini tutanağa geçirtmişse dava açabilir. Nisap, temsil ve oy çokluğu gibi emredici kurallara aykırı kararlar mutlak butlanla batıldır ve süreye bağlı değildir. Çekimser oy, karar için gereken çoğunluğa katkı sağlamaz.

Yargıtay ilkeleri tek tabloda

Konu İlke Karar
Dava açma şartı Toplantıdaki ortak muhalefetini tutanağa yazdırmalı YHGK, K. 267 (1971)
Dava süresi Bir ay; kararın alındığı günün bir sonraki aydaki karşılığında dolar YTD, K. 1967/2379
Emredici kurala aykırılık Nisap, temsil, oy çokluğu ve ek ödeme kurallarına aykırı karar mutlak butlanla batıl Y. 11. HD, K. 1979/1458
Çekimser oy Kararlar mevcut ortakların oy çokluğuyla alınır; çekimserler lehte sayılmaz Y. 11. HD, K. 1982/4990
Toplantıya alınmayan ortak Şerh şartı aranmaz ama aykırılık ayrıca ispat edilir Y. 11. HD, K. 1986/1427
Birden fazla dava Birleştirilir; mahkeme kendiliğinden gözetir Y. 11. HD, K. 1983/2053
Mahkemenin yetkisi Kararı iptal eder, genel kurulun yerine karar veremez Y. 11. HD, K. 1980/5255
Dilekler bölümü Ortak çıkarma gibi önemli konular karara bağlanamaz YTD, K. 64/460

Genel kurul kararlarının iptali: kim, ne zaman dava açabilir?

Toplantıda bulunan ortak muhalefet şerhi vermeden dava açabilir mi?

Hayır. Toplantıda hazır bulunan ortağın iptal davası açabilmesi için karara muhalif kalıp bunu tutanağa geçirtmesi şekil şartıdır. Görüşmelere katılıp kararı eleştirmek veya önerge vermek bu şartın yerine geçmez.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 21.04.1971, E. 1969/T.771, K. 267

Raporlar 15 gün önce incelemeye açılmadıysa karar iptal edilir mi?

Yönetim kurulu raporunun genel kuruldan 15 gün önce ortakların incelemesine sunulmaması iptal sebebi olabilir; ancak toplantıda bulunan ortak bu itirazını tutanağa geçirtmemişse karar bu gerekçeyle iptal ettirilemez.

Yargıtay Ticaret Dairesi, 13.02.1973, E. 7375, K. 73/487

Ortak genel kurul salonuna alınmazsa ne olur?

Toplantıya alınmayan ortak için muhalefet şerhi şartı aranmaz ve dava hakkı doğar. Ancak bu durum tek başına iptal sebebi değildir; kararın kanuna, anasözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılığı ayrıca ispat edilmelidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 14.03.1986, E. 1986/694, K. 1986/1427

Çıkarılma süreci tamamlanmamış ortak genel kurula katılabilir mi?

Evet. Ortaklık şartlarını taşımasa bile kooperatiften çıkarılmadığı sürece ortak genel kurula katılma ve oy kullanma hakkına sahiptir; çıkarma kararı kesinleşene kadar bu hak devam eder.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, K. 1979/1561

İptal davası hangi sürede açılır, süre nasıl hesaplanır?

Süre bir aydır ve hak düşürücüdür. Karar ayın hangi günü alınmışsa dava, izleyen ayın o güne karşılık gelen gününe kadar açılmalıdır. Güncel not: Ortaklıktan çıkarma kararına karşı süre bir ay değil, tebliğden itibaren üç aydır (1163 sayılı Kanun md. 16).

Yargıtay Ticaret Dairesi, 03.06.1967, E. 65/2410, K. 1967/2379

Hangi kanuna göre dava açılır?

Kooperatif genel kurul kararlarına karşı dava, Türk Ticaret Kanununa göre değil Kooperatifler Kanununun 53. maddesine göre açılır. Kooperatifler Kanununda hüküm yoksa anonim şirket hükümlerine gidilir (md. 98).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 08.11.1978, E. 1978/4499, K. 1978/5047

Aynı genel kurula karşı birden fazla dava açılırsa ne olur?

Davalar birleştirilerek görülür. Kural emredici olduğundan mahkeme bunu kendiliğinden gözetir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 20.05.1975, E. 75/2090, K. 3474; 21.04.1983, E. 1898, K. 1983/2053

Hangi kararlar baştan geçersizdir? Mutlak ve nispi butlan

Nisap veya oy çokluğu kuralına aykırı karar ne zamana kadar iptal ettirilebilir?

Toplantı nisabı (md. 45), temsil (md. 49), karar çoğunluğu (md. 51) ve payların artırılması (md. 52) hükümleri emredicidir. Bunlara aykırı kararlar mutlak butlanla batıldır; iptal için bir aylık hak düşürücü süre aranmaz.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, K. 1979/1458

Çekimser oylar karar için sayılır mı?

Kararlar toplantıda bulunan ortakların oy çokluğuyla alınır. 69 ortağın katıldığı toplantıda 24 lehte, 8 aleyhte ve 37 çekimser oy çıkmışsa lehte çoğunluk sağlanmamıştır; karar alınmış sayılmaz.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 29.11.1982, E. 1982/5096, K. 1982/4990

Isıtma sistemi değişikliği ek ödeme kararı sayılır mı?

Akaryakıtlı ısınmadan kömürlü kalorifere geçiş kararı, şahsi sorumluluğu ağırlaştıran veya ek ödeme yükü getiren bir karar sayılmamıştır. Bu nedenle bütün ortakların dörtte üçünün rızası değil, yarıdan bir fazla çoğunluk yeterlidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 17.09.1981, E. 2388, K. 3785

Toplantının yürütülmesi: çağrı, oylama, dilekler ve tutanak

Çağrı ilanı birkaç gün geç yapıldıysa karar iptal edilir mi?

Çağrı kuralının amacı ortakların toplantıdan haberdar olmasıdır. Bütün ortaklar çağrıdan bizzat haberdar olmuş ve 14 kurucudan 13’ü toplantıya katılmışsa, gazete ilanının 15 yerine 13 gün önce yapılması sonuca etkili sayılmamıştır. Güncel not: Bu karar istisnai bir olaya dayanır; anasözleşmedeki çağrı süresine uyulmaması uygulamada en sık görülen iptal sebeplerindendir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 24.03.1987, E. 396, K. 1987/1693

Genel kurul oylamaları gizli mi yapılmalı?

Kanunda genel olarak gizli oy zorunluluğu yoktur; anasözleşmede veya genel kurul kararında gizli oy öngörülmemişse açık oylama iptal sebebi değildir. Güncel not: Ortak sayısı 500’ü aşan kooperatiflerde yönetim ve denetim kurulu seçimleri 2010’dan beri gizli oy, açık tasnifle yapılır (md. 48).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 14.03.1986, E. 1986/694, K. 1986/1427

Dilekler bölümünde karar alınabilir mi?

Dilek ve temenniler bölümünde yalnızca ileride dikkate alınması istenen konular dile getirilir; ortağın kooperatiften çıkarılması gibi önemli bir konu bu bölümde görüşülüp karara bağlanamaz.

Yargıtay Ticaret Dairesi, 13.02.1964, E. 63/3554, K. 64/460

Genel kurul tutanağını kim imzalar?

Tutanağı divan heyeti ile Bakanlık temsilcisinin imzalaması yeterlidir; divana ayrıca imza yetkisi verilmesine gerek yoktur.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 17.05.1985, E. 3133, K. 1985/3042

Katılmayan ortaklar yerine imza atıldığı iddia edilirse ne yapılır?

Sahte imza iddiasında hazirun cetveli getirtilerek iddia incelenmelidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 15.11.1976, E. 76/3938, K. 4918

Görev süresi dolmuş yönetim kurulunun çağırdığı genel kurul geçerli mi?

Görev süresi dolmuş yöneticilerin çağrısıyla toplanan genel kurul yeni organları seçerek eksikliği gidermişse, ticaret sicili müdürü bu genel kurulun tescilini reddedemez.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 02.04.1986, E. 1427, K. 1986/1891

Genel kurul eski kararının tersine karar alabilir mi? Mahkeme yeni karar verebilir mi?

Genel kurulun önceki kararlarının aksine sonradan karar almasını önleyen bir kural yoktur. Mahkeme ise kararı iptal etmekle yetinir; kooperatif organının yerine geçip onun yetkisindeki bir konuda karar veremez.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 14.03.1986, K. 1986/1427; 13.11.1980, E. 4369, K. 1980/5255

Sitedeki Yargıtay kararı incelemeleri

Aidat, ortaklıktan çıkarma, konut tahsisi ve site yönetimi gibi konulardaki Yargıtay kararları üzerine daha önce yayımlanan yazılar:

Uygulama notu

Bu kararların çoğu eski 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve “Bakanlık komiseri” dönemine aittir; ilkeler bugün 1163 sayılı Kanunun aynı maddeleri ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde uygulanmaya devam ediyor. Dava açmadan önce sürenin hak düşürücü olduğunu ve toplantıdaysanız muhalefetinizi tutanağa yazdırmanız gerektiğini unutmayın.

Sık sorulan sorular

Kooperatif genel kurul kararına karşı kaç gün içinde dava açılır?

Toplantıyı izleyen günden başlayarak bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemede açılır (1163 sayılı Kanun md. 53). Süre hak düşürücüdür; emredici hükümlere aykırı ve mutlak butlanla batıl kararlar için bu süre aranmaz.

Genel kurula katılmayan ortak iptal davası açabilir mi?

Çağrının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini veya oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ileri süren ortak, toplantıda şerh vermemiş olsa da dava açabilir. Kararın kanuna veya anasözleşmeye aykırılığını ayrıca ispat etmesi gerekir.

İptal davası açılması kararın uygulanmasını durdurur mu?

Hayır. Mahkeme ihtiyati tedbir kararı vermedikçe nispi butlanla sakat kararlar iptal edilinceye kadar uygulanır. İptal kararı ise bütün ortaklar için hüküm doğurur.

Bu kararlar hangi kaynaktan derlendi?

Genel kurul kararları, Kemal Özmen’in Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri kitabının iptal davaları bölümünden alınmıştır. Kararların tam metinleri Yargıtay karar arama sisteminden ve yayımlanmış içtihat derlemelerinden incelenebilir.

Kaynaklar

Bu konuda kooperatifinize danışmanlık

Anasözleşme, genel kurul kararları ve kayıtlarınızı birlikte inceleyelim. Talebiniz doğrudan Evren Özmen'e iletilir.