Yargıtay’ın kooperatif genel kurullarına ilişkin yerleşik kararlarına göre iptal davası toplantıyı izleyen günden itibaren bir ay içinde açılır (1163 sayılı Kanun md. 53). Toplantıda bulunan ortak ancak muhalefetini tutanağa geçirtmişse dava açabilir. Nisap, temsil ve oy çokluğu gibi emredici kurallara aykırı kararlar mutlak butlanla batıldır ve süreye bağlı değildir. Çekimser oy, karar için gereken çoğunluğa katkı sağlamaz.
Yargıtay ilkeleri tek tabloda
| Konu | İlke | Karar |
|---|---|---|
| Dava açma şartı | Toplantıdaki ortak muhalefetini tutanağa yazdırmalı | YHGK, K. 267 (1971) |
| Dava süresi | Bir ay; kararın alındığı günün bir sonraki aydaki karşılığında dolar | YTD, K. 1967/2379 |
| Emredici kurala aykırılık | Nisap, temsil, oy çokluğu ve ek ödeme kurallarına aykırı karar mutlak butlanla batıl | Y. 11. HD, K. 1979/1458 |
| Çekimser oy | Kararlar mevcut ortakların oy çokluğuyla alınır; çekimserler lehte sayılmaz | Y. 11. HD, K. 1982/4990 |
| Toplantıya alınmayan ortak | Şerh şartı aranmaz ama aykırılık ayrıca ispat edilir | Y. 11. HD, K. 1986/1427 |
| Birden fazla dava | Birleştirilir; mahkeme kendiliğinden gözetir | Y. 11. HD, K. 1983/2053 |
| Mahkemenin yetkisi | Kararı iptal eder, genel kurulun yerine karar veremez | Y. 11. HD, K. 1980/5255 |
| Dilekler bölümü | Ortak çıkarma gibi önemli konular karara bağlanamaz | YTD, K. 64/460 |
Genel kurul kararlarının iptali: kim, ne zaman dava açabilir?
Toplantıda bulunan ortak muhalefet şerhi vermeden dava açabilir mi?
Hayır. Toplantıda hazır bulunan ortağın iptal davası açabilmesi için karara muhalif kalıp bunu tutanağa geçirtmesi şekil şartıdır. Görüşmelere katılıp kararı eleştirmek veya önerge vermek bu şartın yerine geçmez.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 21.04.1971, E. 1969/T.771, K. 267
Raporlar 15 gün önce incelemeye açılmadıysa karar iptal edilir mi?
Yönetim kurulu raporunun genel kuruldan 15 gün önce ortakların incelemesine sunulmaması iptal sebebi olabilir; ancak toplantıda bulunan ortak bu itirazını tutanağa geçirtmemişse karar bu gerekçeyle iptal ettirilemez.
Yargıtay Ticaret Dairesi, 13.02.1973, E. 7375, K. 73/487
Ortak genel kurul salonuna alınmazsa ne olur?
Toplantıya alınmayan ortak için muhalefet şerhi şartı aranmaz ve dava hakkı doğar. Ancak bu durum tek başına iptal sebebi değildir; kararın kanuna, anasözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılığı ayrıca ispat edilmelidir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 14.03.1986, E. 1986/694, K. 1986/1427
Çıkarılma süreci tamamlanmamış ortak genel kurula katılabilir mi?
Evet. Ortaklık şartlarını taşımasa bile kooperatiften çıkarılmadığı sürece ortak genel kurula katılma ve oy kullanma hakkına sahiptir; çıkarma kararı kesinleşene kadar bu hak devam eder.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, K. 1979/1561
İptal davası hangi sürede açılır, süre nasıl hesaplanır?
Süre bir aydır ve hak düşürücüdür. Karar ayın hangi günü alınmışsa dava, izleyen ayın o güne karşılık gelen gününe kadar açılmalıdır. Güncel not: Ortaklıktan çıkarma kararına karşı süre bir ay değil, tebliğden itibaren üç aydır (1163 sayılı Kanun md. 16).
Yargıtay Ticaret Dairesi, 03.06.1967, E. 65/2410, K. 1967/2379
Hangi kanuna göre dava açılır?
Kooperatif genel kurul kararlarına karşı dava, Türk Ticaret Kanununa göre değil Kooperatifler Kanununun 53. maddesine göre açılır. Kooperatifler Kanununda hüküm yoksa anonim şirket hükümlerine gidilir (md. 98).
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 08.11.1978, E. 1978/4499, K. 1978/5047
Aynı genel kurula karşı birden fazla dava açılırsa ne olur?
Davalar birleştirilerek görülür. Kural emredici olduğundan mahkeme bunu kendiliğinden gözetir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 20.05.1975, E. 75/2090, K. 3474; 21.04.1983, E. 1898, K. 1983/2053
Hangi kararlar baştan geçersizdir? Mutlak ve nispi butlan
Nisap veya oy çokluğu kuralına aykırı karar ne zamana kadar iptal ettirilebilir?
Toplantı nisabı (md. 45), temsil (md. 49), karar çoğunluğu (md. 51) ve payların artırılması (md. 52) hükümleri emredicidir. Bunlara aykırı kararlar mutlak butlanla batıldır; iptal için bir aylık hak düşürücü süre aranmaz.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, K. 1979/1458
Çekimser oylar karar için sayılır mı?
Kararlar toplantıda bulunan ortakların oy çokluğuyla alınır. 69 ortağın katıldığı toplantıda 24 lehte, 8 aleyhte ve 37 çekimser oy çıkmışsa lehte çoğunluk sağlanmamıştır; karar alınmış sayılmaz.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 29.11.1982, E. 1982/5096, K. 1982/4990
Isıtma sistemi değişikliği ek ödeme kararı sayılır mı?
Akaryakıtlı ısınmadan kömürlü kalorifere geçiş kararı, şahsi sorumluluğu ağırlaştıran veya ek ödeme yükü getiren bir karar sayılmamıştır. Bu nedenle bütün ortakların dörtte üçünün rızası değil, yarıdan bir fazla çoğunluk yeterlidir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 17.09.1981, E. 2388, K. 3785
Toplantının yürütülmesi: çağrı, oylama, dilekler ve tutanak
Çağrı ilanı birkaç gün geç yapıldıysa karar iptal edilir mi?
Çağrı kuralının amacı ortakların toplantıdan haberdar olmasıdır. Bütün ortaklar çağrıdan bizzat haberdar olmuş ve 14 kurucudan 13’ü toplantıya katılmışsa, gazete ilanının 15 yerine 13 gün önce yapılması sonuca etkili sayılmamıştır. Güncel not: Bu karar istisnai bir olaya dayanır; anasözleşmedeki çağrı süresine uyulmaması uygulamada en sık görülen iptal sebeplerindendir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 24.03.1987, E. 396, K. 1987/1693
Genel kurul oylamaları gizli mi yapılmalı?
Kanunda genel olarak gizli oy zorunluluğu yoktur; anasözleşmede veya genel kurul kararında gizli oy öngörülmemişse açık oylama iptal sebebi değildir. Güncel not: Ortak sayısı 500’ü aşan kooperatiflerde yönetim ve denetim kurulu seçimleri 2010’dan beri gizli oy, açık tasnifle yapılır (md. 48).
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 14.03.1986, E. 1986/694, K. 1986/1427
Dilekler bölümünde karar alınabilir mi?
Dilek ve temenniler bölümünde yalnızca ileride dikkate alınması istenen konular dile getirilir; ortağın kooperatiften çıkarılması gibi önemli bir konu bu bölümde görüşülüp karara bağlanamaz.
Yargıtay Ticaret Dairesi, 13.02.1964, E. 63/3554, K. 64/460
Genel kurul tutanağını kim imzalar?
Tutanağı divan heyeti ile Bakanlık temsilcisinin imzalaması yeterlidir; divana ayrıca imza yetkisi verilmesine gerek yoktur.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 17.05.1985, E. 3133, K. 1985/3042
Katılmayan ortaklar yerine imza atıldığı iddia edilirse ne yapılır?
Sahte imza iddiasında hazirun cetveli getirtilerek iddia incelenmelidir.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 15.11.1976, E. 76/3938, K. 4918
Görev süresi dolmuş yönetim kurulunun çağırdığı genel kurul geçerli mi?
Görev süresi dolmuş yöneticilerin çağrısıyla toplanan genel kurul yeni organları seçerek eksikliği gidermişse, ticaret sicili müdürü bu genel kurulun tescilini reddedemez.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 02.04.1986, E. 1427, K. 1986/1891
Genel kurul eski kararının tersine karar alabilir mi? Mahkeme yeni karar verebilir mi?
Genel kurulun önceki kararlarının aksine sonradan karar almasını önleyen bir kural yoktur. Mahkeme ise kararı iptal etmekle yetinir; kooperatif organının yerine geçip onun yetkisindeki bir konuda karar veremez.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 14.03.1986, K. 1986/1427; 13.11.1980, E. 4369, K. 1980/5255
Sitedeki Yargıtay kararı incelemeleri
Aidat, ortaklıktan çıkarma, konut tahsisi ve site yönetimi gibi konulardaki Yargıtay kararları üzerine daha önce yayımlanan yazılar:
- Kooperatiflerde Aidat Ödemeleri Hakkında Önemli Yargıtay Kararları (2019)
- Kooperatifte Sabit Fiyatlı Ortaklık ile ilgili Yargıtay Kararı (2019)
- SİTE YÖNETİMİN DAVA EHLİYETİ VAR MIDIR ?YARGITAY HUKUK GENEL KURULU E: 2008/3-531 K: 2008/531 T: 17.09.2008 (2018)
- Kooperatifin konut tahsis etme yükümlülüğü-Yargıtay YARGITAY 23. HUKUK DAİRESİ E: 2012/2229 K: 2012/3934 T: 05.06.2012 (2018)
- Yargıtay bir kararda “davalı kooperatifin olağan genel kurul toplantısı için kooperatif ortağı olan davacıya davetiye gönderilmediği anlaşılmaktadır. Toplantıya çağrı usulsüz olduğuna göre, davacının dava açma hakkı vardır” kararını vermiştir (2018)
- Kooperatif Hissesine Banka tarafından haciz gelse dahi ortaklık hakları kaybedilmez-YARGITAY KARARI-Mali Müşavir Evren ÖZMEN (2018)
- Site Genel kullanım giderlerinden kooperatif ortağı ihraç edilemez-yargıtay kararı (2017)
- Kaçak kooperatif binalarının ekonomik değeri yoktur-Yargıtay Kararı (2017)
- Yargıtay´ın kararlılık kazanmış uygulamalarına göre ortak gider avans borcunun ödenmemesi nedeniyle gecikme tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun bu alacakla ilgili kat malikleri kurulu kararının alındığı toplantıya katılması işletme projesi ya da kat malikleri kurulu kararının kendisine tebliğ edilmiş olması veya ilgilinin bu borcu herhangi bir suretle öğrenmiş olması gerekir. (2016)
- Kooperatif ile ilgili yargıtay kararları 2016 (2016)
- kooperatifler kanunu ile ilgili yargıtay kararları,kooperatifler hakkında yargıtay kararları,kooperatife karşı açılan davalarda görevli mahkeme,kooperatifler ile ilgili yargı kararları, (2016)
- Kooperatif davaları hangi yargıtay dairesinde görülür ?- M A L İ M Ü Ş A V İ R E V R E N Ö Z M E N (2015)
- ÜYELİKTEN İHRAÇ İHTARLARININ YASAL İÇERİĞİ KOOPERATİF ÜYELİĞİNDEN İHRAÇ KARARININ İPTALİ KOOPERATİFTE BİRDEN FAZLA ÜYELİK ( İhraç Kararının Yasal İçeriği )-Kooperatif Yargıtay Kararı (2015)
- bina bulunan ancak kat mülkiyeti ya da kat irtifakı henüz kurulmamış bir taşınmazdan bağımsız bölüm satış vaadi geçerli kabul edilmiş ise de, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının konusu yasalara uygun meydana çıkartılmış bir yapıdır. Kısaca ifade etmek gerekirse, kaçak ve hakkında yıkım kararı olan bir yapıda anılan İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanması yasaların suç saydığı eylemin devamına neden olmak sonucu sağlayacağından, mahkemece mülkiyet aktarımına ilişkin davanın reddi doğrudur (2015)
- kooperatif kat karşılığı Yargıtay kararı (2015)
- KAT MÜLKİYETİ KURULU TAŞINMAZDA BULUNAN BAĞIMSIZ BÖLÜMDEKİ ORTAKLIĞIN GİDERİLMESİ HANGİ YARGITAY DAİRESİ -KEMAL ÖZMEN DANIŞMANLIK (2015)
- kooperatif ortağına haciz gelir mi -Yargıtay kararı ? Kemal özmen danışmanlık (2015)
- ONSEKİZİNCİ HUKUK DAİRESİ yargıtay görev bölümü -634 sayılı kat mülkiyeti kanunu (2014)
- Yargıtay 23.hukuk dairesi- kooperatifler hukuku (2014)
- Kooperatiflere hangi yargıtay dairesi bakar? (2014)
- Kendisine konut teslim edilmeyen kooperatif ortağına ödenecek tazminat ile ilgili Yargıtay kararı (2013)
- Kooperatif kat karşılığı Yargıtay (2013)
- Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, Esas: 2013/1318, Karar: 2013/2066 İçtihat-Kooperatiflerde sabit peşin fiyatlı ortaklık , Yargıtay kararı (2013)
- Kooperatif genel kurul iptali ie ilgili Yargıtay kararı-Yargıtay 23. Hukuk Dairesi, Esas: 2013/1093, Karar: 2013/1811 İçtihat (2013)
- Yeni TTK ve Kooperatifler- Berkant ŞENGEL YARGITAY 11. HUKUK DAİRESİ TETKİK HAKİMİ (2012)
- 1163 Sayılı Kooperatifler Yasasının 2. maddesi ile Yargıtayın yerleşmiş görüşlerine göre dairenin mülkiyeti davacıya tahsis tarihinde geçmiştir. O halde, tahsis sonucu malik olan davacının M.K.un 618. maddesine dayanarak kendisini ilgilendirmeyen kooperatif borcundan dolayı dairesinin tapu kaydına haksız olarak konulan haczin kaldırılması isteğiyle açtığı davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde reddi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirir (2012)
- Kooperatif Mali Tabloları ile ilgili Yargıtay Kararları-Kooperatif Danışmanı Mali Müşavir Kemal ÖZMEN-2012 (2012)
- Kooperatiflerle ilgili Önemli Yargıtay Kararları 2012 (2012)
- Kooperatif yoneticisi kooperatif ile is yapabilir mı? Yargıtay 15.daire (2012)
- Kooperatiften çıkarılma hakkında Yargıtay kararı (2012)
- Kooperatiften çıkarılma hakkında Yargıtay kararı (2012)
Uygulama notu
Bu kararların çoğu eski 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve “Bakanlık komiseri” dönemine aittir; ilkeler bugün 1163 sayılı Kanunun aynı maddeleri ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu çerçevesinde uygulanmaya devam ediyor. Dava açmadan önce sürenin hak düşürücü olduğunu ve toplantıdaysanız muhalefetinizi tutanağa yazdırmanız gerektiğini unutmayın.
Sık sorulan sorular
Kooperatif genel kurul kararına karşı kaç gün içinde dava açılır?
Toplantıyı izleyen günden başlayarak bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemede açılır (1163 sayılı Kanun md. 53). Süre hak düşürücüdür; emredici hükümlere aykırı ve mutlak butlanla batıl kararlar için bu süre aranmaz.
Genel kurula katılmayan ortak iptal davası açabilir mi?
Çağrının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini veya oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ileri süren ortak, toplantıda şerh vermemiş olsa da dava açabilir. Kararın kanuna veya anasözleşmeye aykırılığını ayrıca ispat etmesi gerekir.
İptal davası açılması kararın uygulanmasını durdurur mu?
Hayır. Mahkeme ihtiyati tedbir kararı vermedikçe nispi butlanla sakat kararlar iptal edilinceye kadar uygulanır. İptal kararı ise bütün ortaklar için hüküm doğurur.
Bu kararlar hangi kaynaktan derlendi?
Genel kurul kararları, Kemal Özmen’in Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri kitabının iptal davaları bölümünden alınmıştır. Kararların tam metinleri Yargıtay karar arama sisteminden ve yayımlanmış içtihat derlemelerinden incelenebilir.
Kaynaklar
- Kemal Özmen, Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri, Dördüncü Bölüm: Genel kurul bozma (iptal) davaları
- Yargıtay Karar Arama
- 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, md. 45–53 (mevzuat.gov.tr)
- Kooperatif mevzuatı: 1163 sayılı Kanun rehberi
Anasözleşme, genel kurul kararları ve kayıtlarınızı birlikte inceleyelim. Talebiniz doğrudan Evren Özmen'e iletilir.
Açıklamalı – Uygulamalı – İçtihatlı KooperatiflerKemal Özmen · Seçkin Yayıncılık · 5. baskı (2018) · 1.159 sayfa