Yapay zekâ ile özetle: ChatGPT · Perplexity · Claude · Google’da kooperatiflerkanunu.com’u tercih ettiğim kaynak yap
Genel kurul günü toplantı nisabı ortaklar listesindeki imzalarla tespit edilir, Bakanlık temsilcisi talimatı okur ve ortaklar arasından bir divan seçilir. Divan başkanı toplantıyı gündeme bağlı ve tarafsız yürütür; tutanak toplantı sırasında yazılır, divan ve Bakanlık temsilcisi tarafından imzalanır. Örnek anasözleşmelere göre tutanak ve ortaklar listesi toplantıdan itibaren 15 gün içinde ticaret siciline verilir.
Bu yazı, Kemal Özmen’in Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri kitabının ilgili bölümünden alınmış ve güncel mevzuata göre güncellenmiştir. Serinin tamamı: Kooperatif genel kurulu rehberi.
Genel kurul günü ve sonrası: kontrol listesi
| Adım | Ne yapılır? | Sorumlu |
|---|---|---|
| Salon ve giriş | Ortaklar, yönetim, divan ve misafir yerleri ayrılır; kalabalık kooperatiflerde giriş masaları ortak numarasına göre bölünür | Yönetim kurulu |
| İmza ve vekâletler | Ortaklar listesi asaleten ve vekâleten imzalatılır, vekâletlerin aslı toplanır | Yönetim kurulu |
| Nisap tespiti | İmzalar sayılır; yapı kooperatiflerinde en az 1/4 aranır | Yönetim kurulu ve Bakanlık temsilcisi |
| Açılış ve divan | Ortaklar arasından divan başkanı ve üyeleri seçilir | Genel kurul |
| Görüşme ve oylama | Gündem sırasıyla görüşülür; oylar sayılarak tutanağa yazılır | Divan başkanı |
| Tutanak | Toplantı sırasında en az iki nüsha yazılır; divan ve Bakanlık temsilcisi imzalar | Divan |
| Belgelerin teslimi | Temsilcinin raporu için istenen belgeler eksiksiz verilir | Yönetim kurulu |
| Tescil ve ilan | Tutanak ve ortaklar listesi 15 gün içinde ticaret siciline (örnek anasözleşme) | Yönetim kurulu |
| Yeni yönetim | Görev dağılımı, temsil ve ilzam kararı, imza beyannamesi tescil ettirilir; imza sirküleri yenilenir | Yeni yönetim kurulu |
| KOOPBİS | Seçilen organlar ve genel kurul bilgileri sisteme işlenir | KOOPBİS yetkilisi |
Divan başkanının 15 görevi
Kooperatif mevzuatında divan başkanının görevlerini tek tek sayan bir hüküm yoktur; Kemal Özmen’in kitabında uygulamadan derlenen görevler şunlardır:
- Toplantıyı tarafsız yürütmek.
- Toplantıyı zamanında açıp gündeme bağlı kalmak.
- Herkese adil ve eşit söz hakkı vermek.
- Genel kurulun huzur ve düzenini sağlamak.
- Tahrik edici ve kırıcı kişisel konuşmalara izin vermemek.
- Ortakların karşılıklı konuşmalarını önlemek.
- Siyasi konuşma ve propaganda yaptırmamak.
- Gerektiğinde genel kurulun oyuna sunarak ara vermek.
- Süre yetmezse oylamayla konuşma sürelerini sınırlamak.
- Süre dolarsa genel kurulun oyuyla toplantıyı ertelemek.
- Görüşme ve kararların not edilmesini sağlamak (yazmanlar aracılığıyla).
- Düzen sağlanamazsa genel kurulu ertelemek.
- Toplantıyı engelleyenleri uyarmak, gerekirse salondan çıkarılmalarını sağlamak.
- Tutanağın yazılıp divanla birlikte imzalanmasını sağlamak.
- Ortaklar listesini ve tutanağı imzalamak.
Divan başkanı ortaklar veya üst kuruluş temsilcileri arasından seçilir (1163 sayılı Kanun md. 45). Ortak sayısı 500’ü aşan kooperatiflerde yönetim ve denetim kurulu seçimleri gizli oy, açık tasnifle yapıldığından sandık, oy pusulası ve sayım düzeni önceden hazırlanmalıdır (md. 48).
Tutanak nasıl yazılır?
Tutanak toplantı sırasında ve en az iki nüsha yazılır. Görüşülen konular ve söz alanların adları açıkça yazılır; oybirliği yoksa kabul ve ret oylarının sayısı belirtilir. Kitapta şu ayrıntılara dikkat çekilir: yönetim kurulu üyelerinin kendi ibralarında oy kullanmadığı tutanağa yazılmalı, muhalefet şerhi vermek isteyen ortaklara bu imkân açıkça tanınmalı ve verilen önergeler divan başkanınca imzalanıp tutanağa eklenmelidir.
Tutanağı divan heyeti ve Bakanlık temsilcisinin imzalaması yeterlidir; gündeme “divana tutanağı imzalama yetkisi verilmesi” maddesi konulmasına gerek yoktur (Y. 11. HD, 17.05.1985, E. 3133, K. 1985/3042).
Erteleme ile iptal arasındaki fark
| Erteleme | Toplantının yapılamaması (iptal tutanağı) | |
|---|---|---|
| Ne demek? | Görüşülmeyen gündem maddelerinin başka güne bırakılması | Toplantının hiç açılamaması |
| Başlıca nedenler | Bilanço veya denetim raporunun hazır olmaması, ciddi düzensizlik, sürenin yetmemesi, azınlığın bilanço incelemesini ve ibrayı erteletmesi | Nisabın sağlanamaması, usulüne uygun temsilci başvurusu yapılmaması, çağrıda tarih-yer-saat eksikliği, katılma hakkı olanların belirlenememesi |
| Tutanağı kim düzenler? | Divan ve Bakanlık temsilcisi, gerekçesini yazarak | Bakanlık temsilcisi ve yönetim kurulu; temsilci başvurusu yoksa yönetim kurulu |
| Sonrası | Yönetim kurulu en kısa sürede yeniden çağırır; kalınan yerden devam edilir; Bakanlık temsilcisi için yeniden başvurulur | Yeniden çağrı ve yeniden temsilci başvurusu |
Kitapta erteleme halinde de genel kurul tutanağının tescil ve ilan ettirilmesi önerilir; sicil müdürlüklerinin bazen “tescili gereken bir husus yok” gerekçesiyle iade ettiği, ancak sicilin aleniyet ilkesi gereği bütün genel kurulların tescil ve ilanının yararlı olduğu belirtilir.
Genel kuruldan sonra yapılacaklar
- Bakanlık temsilcisinin raporu için istediği belgeler eksiksiz teslim edilir.
- Tutanak ve ortaklar listesi, örnek anasözleşmelere göre toplantıdan itibaren 15 gün içinde ticaret sicili müdürlüğüne verilir.
- Seçim yapıldıysa yönetim kurulu görev dağılımı, temsil ve ilzam kararı ile imza beyannameleri tescil ettirilir; ilan sonrası noterden yeni imza sirküleri alınıp bankalara ve kurumlara bildirilir.
- Yeni seçilen organlar ve genel kurul bilgileri KOOPBİS’e işlenir. Seçilen yönetim kurulu üyelerinin, seçilmelerinden itibaren dokuz ay içinde kooperatifçilik eğitimini tamamlaması gerekebilir (md. 55).
- Toplantıya katılamayan ortaklara kararların özeti duyurulur; Kanun gerektirmese de kitapta uygulamada yararlı olduğu belirtilir.
- Genel kurul belgeleri yönetim kurulunca saklanır; iptal davalarında bu belgeler bilirkişi incelemesinin temelidir.
Sık sorulan sorular
Kooperatif genel kurul tutanağını kim imzalar?
Divan başkanı ve üyeleri ile Bakanlık temsilcisi imzalar. Yargıtay’a göre bu imzalar yeterlidir; genel kuruldan ayrıca imza yetkisi alınmasına gerek yoktur.
Genel kurul kaç gün içinde tescil ettirilir?
Örnek anasözleşmelere göre genel kurul tutanağı ve ortaklar listesi toplantı tarihinden itibaren 15 gün içinde ticaret sicili müdürlüğüne verilir. Seçim yapıldıysa yeni yönetimin temsil ve imza belgeleri de tescil ettirilir.
Genel kurul ertelenirse yönetim kurulunun görevi devam eder mi?
Görev süresi dolmuş olsa da yönetim kurulu genel kurulu yeniden çağırabilir ve rutin işleri yürütebilir; yeni taahhüde girmemeli, en kısa sürede genel kurulu toplayarak seçim yaptırmalıdır.
Kemal Özmen genel kurulun işleyişini anlatıyor.
YouTube'da izleKaynaklar
- 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, md. 45, 48, 55 (mevzuat.gov.tr)
- Kemal Özmen, Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri, İkinci ve Üçüncü Bölüm
- Kooperatiflerle ilgili Yargıtay kararları
Kemal Özmen kimdir?Kitapları
LinkedInozmconsultancy.com
Anasözleşme, genel kurul kararları ve kayıtlarınızı birlikte inceleyelim. Talebiniz doğrudan Evren Özmen'e iletilir.
Açıklamalı – Uygulamalı – İçtihatlı KooperatiflerKemal Özmen · Seçkin Yayıncılık · 5. baskı (2018) · 1.159 sayfa