Kemal Özmen, Kasım 2015’te Cevap TV için kooperatifçiliği 19 kısa videoda anlattı. Seri kuruluşu, genel kurulu, denetimi, ortaklık haklarını, ortaklıktan çıkmayı ve yapı kooperatifinin işletme kooperatifine dönüşmesini kapsıyor. Toplam süre yaklaşık 62 dakika, YouTube’daki izlenme yaklaşık 190 bin. Aşağıda videolar konulara göre sıralandı; her birinin altında konunun güncel mevzuattaki karşılığını özetledik.
Video serisinin künyesi
| Anlatan | Kemal Özmen — Serbest Muhasebeci Mali Müşavir, Açıklamalı – Uygulamalı – İçtihatlı Kooperatifler kitabının yazarı |
|---|---|
| Yayın | Cevap TV, “Eğitim & İş Dünyası” kanalı, Kooperatifçilik oynatma listesi |
| Kayıt tarihi | Kasım 2015 |
| Video sayısı | 19 kısa anlatım + 1 uzun röportaj (Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Pavyonu, 2018) |
| Toplam süre | Cevap TV serisi yaklaşık 62 dakika; her video 1,5–9 dakika |
| En çok izlenen | Kooperatifler nasıl kurulur? (55 binin üzerinde izlenme) |
| Güncellik notu | Kayıtlar 2015 tarihlidir. Sonraki değişiklikler (KOOPBİS ortaklar listesi ve elektronik genel kurul 2021, dış denetim ve yeni genel kurul yönetmeliği 2022, ek madde 6 ile etaplı kooperatiflerde tapu kuralı 2026) kooperatif mevzuatı rehberinde yer alır. |
Hangi videoyla başlamalı?
| Durumunuz | İzleyin | Sonra okuyun |
|---|---|---|
| Kooperatif kurmayı düşünüyorsunuz | Kooperatifler nasıl kurulur? · Kooperatif türleri | Kooperatif nasıl kurulur? |
| Genel kurula hazırlanıyorsunuz | Kooperatif genel kurulları nasıl yapılır? · Kooperatifleri kimler yönetir? | Kooperatif mevzuatı rehberi |
| Kooperatiften çıkmak istiyorsunuz | Ortaklıktan çıkanlar paralarını ne zaman alır? · Çıkarılma sebepleri | Kooperatiften nasıl çıkılır? |
| İnşaat bitti, ne olacak? | Yapı kooperatifleri işletme kooperatiflerine nasıl dönüştürülür? | Kooperatifte tapu ne zaman verilir? |
| Vergi ve muhasebe soruları | Kooperatif genel kurul mali tablolar sunumu | Kooperatif vergileri rehberi |
Temel kavramlar: kooperatif nedir, ne işe yarar?
Kooperatif; ortaklarının ekonomik ihtiyaçlarını karşılıklı yardım ve dayanışmayla birlikte karşılayan, değişir ortaklı ve değişir sermayeli tüzel kişidir (1163 sayılı Kanun md. 1).
YouTube'da izleAmaç kâr değil; ortakların ihtiyaç duyduğu konut, işyeri, mal ve hizmeti uygun koşullarla temin etmektir.
YouTube'da izleTürler bağlı olunan mevzuata ve bakanlığa göre ayrılır: tarımsal amaçlı kooperatifler ve yapı, tüketim, kredi-kefalet gibi diğer kooperatifler.
YouTube'da izleKüçük birikimleri bir araya getirir, ortaklara maliyetine yakın mal ve hizmet sağlar; yararları hem ekonomik hem sosyaldir.
YouTube'da izleYedi uluslararası ilke: gönüllü ve açık ortaklık, demokratik yönetim, ortağın ekonomik katılımı, özerklik, eğitim, kooperatifler arası işbirliği ve topluma karşı sorumluluk.
YouTube'da izleŞirket ekonomik, dernek sosyal amaçlıdır; kooperatif ikisini birlikte taşır ve sermayesi ne olursa olsun her ortağın genel kurulda tek oyu vardır (md. 48).
YouTube'da izleDağınık tasarrufları üretime ve konuta yönlendirmesi, aracı maliyetini azaltması ve evrensel ilkeleri.
YouTube'da izleKuruluş ve uyulması gereken mevzuat
Kuruluş hazırlık, izin ve tescil-ilan aşamalarından oluşur; en az yedi ortak anasözleşmeyi imzalar, tüzel kişilik ticaret siciline tescille doğar.
YouTube'da izleTemel kanun 1163 sayılı Kooperatifler Kanunudur; tarım satış ve tarım kredi kooperatiflerinin ayrı kanunları vardır. Kanunda hüküm yoksa anonim şirket hükümleri uygulanır (md. 98).
YouTube'da izleYönetim, genel kurul ve denetim
Olağan genel kurul hesap döneminin bitiminden itibaren altı ay içinde yapılır; çağrı, gündem, Bakanlık temsilcisi başvurusu ve nisap kuralları anasözleşme ve Kanuna göredir (md. 45-46).
YouTube'da izleKooperatifin üç organı vardır: genel kurul, yönetim kurulu ve denetim kurulu. Yönetim kurulu en az üç ortaktan oluşur (md. 55).
YouTube'da izleİç denetimi denetim kurulu yapar; dış denetim Bakanlık tarafından ve 2022 yönetmeliğiyle belirli kooperatiflerde bağımsız dış denetçiler tarafından yapılır.
YouTube'da izleOrtaklık: girme, haklar, yükümlülükler ve çıkma
Kurucu ortak olarak, sonradan başvurarak veya ortaklık payını devralarak ortak olunur; yapı kooperatiflerinde ortak sayısını genel kurul belirler.
YouTube'da izleYapı kooperatifinde ortaklık, konut veya işyeri edinmeye yönelik süreklilik taşıyan bir hukuki ilişkidir.
YouTube'da izleOrtak, ortaklığı sona erene kadar sermaye taahhüdünü ve genel kurulca belirlenen ödemeleri yapmak zorundadır.
YouTube'da izleGenel kurula katılma ve oy, bilgi alma, denetleme ve azınlık hakları gibi bireysel ve toplu haklar.
YouTube'da izleOrtaklık yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi ve anasözleşmede yazılı sebeplerle; ortak, çıkarma kararına karşı itiraz ve dava hakkına sahiptir (md. 16).
YouTube'da izleKanun, ödemeyi kooperatifin bünyesini koruyacak şekilde düzenler; iade zamanı bilançonun onaylanmasına ve kooperatifin imkânlarına bağlıdır (md. 17).
YouTube'da izleİnşaat bittikten sonra: işletme kooperatifine dönüşüm
Amacına ulaşan yapı kooperatifi dağılır; usulüne uygun anasözleşme değişikliğiyle amaç ve tür değiştirerek işletme kooperatifi olarak devam edebilir (md. 81).
YouTube'da izleUzun anlatımlar ve röportaj
Konut kooperatifçiliği üzerine röportaj: 16. Uluslararası Venedik Mimarlık Bienali Türkiye Pavyonu “Vardiya” projesi kapsamındaki “Uçsuz Bucaksız Azınlık” atölyesi için kaydedildi.
YouTube'da izleTarım kooperatiflerinin tabi olduğu mevzuat üzerine sunum; Kemal Özmen’in YouTube kanalında yayımlandı.
YouTube'da izleEvren Özmen’in güncel kooperatif videoları
Kooperatif mevzuatındaki son değişiklikleri (dış denetim, KOOPBİS bildirimleri) Evren Özmen kendi kanalında anlatıyor.
Kuruluş öncesinde karar verilmesi gereken beş temel konu.
YouTube'da izleDış denetim raporu, dış denetçi seçimi ve seçilmemesinin yaptırımı.
YouTube'da izleDış denetime tabi kooperatifler, denetçi seçimi, raporlama ve genel kurul süreci.
YouTube'da izleKOOPBİS bildirimleri, veri girişi süreleri ve ceza riskleri.
YouTube'da izleGenel kurula sunulan bilanço ve gelir-gider farkı hesabının okunması.
YouTube'da izleSık sorulan sorular
Cevap TV’deki kooperatif videolarını kim anlatıyor?
Serinin tamamını kooperatif mevzuatı üzerine 25’i aşkın kitabı bulunan Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Kemal Özmen anlatıyor. Videolar Kasım 2015’te Cevap TV’nin “Eğitim & İş Dünyası” kanalında yayımlandı.
2015 tarihli videolar bugün hâlâ geçerli mi?
Temel kavramlar, organlar ve ortaklık hakları büyük ölçüde aynıdır. 2021’den sonra gelen KOOPBİS ortaklar listesi, elektronik genel kurul, dış denetim ve 2026’daki ek madde 6 gibi değişiklikler videolarda yoktur; bunlar için güncel rehberlere bakın.
Kooperatif nasıl kurulur videosunda ne anlatılıyor?
Kuruluşun hazırlık, izin ve tescil-ilan aşamaları ile en az yedi kurucu ortak şartı anlatılıyor. Video serinin en çok izlenen bölümüdür; güncel kuruluş adımları için kooperatif nasıl kurulur rehberine bakılabilir.
Videolarda anlatılanlar kendi kooperatifime nasıl uygulanır?
Sonuç; kooperatifin türüne, anasözleşmesine ve kayıtlarına göre değişir. Sayfanın altındaki formdan talep gönderirseniz Evren Özmen kooperatifinizin durumunu değerlendirmek için size dönüş yapar.
Kaynaklar
- Cevap TV — Kooperatifçilik oynatma listesi (YouTube)
- Kemal Özmen — YouTube kanalı
- Evren Özmen — YouTube kanalı
- 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu — güncel metin (mevzuat.gov.tr)
Anasözleşme, genel kurul kararları ve kayıtlarınızı birlikte inceleyelim. Talebiniz doğrudan Evren Özmen'e iletilir.
Açıklamalı – Uygulamalı – İçtihatlı KooperatiflerKemal Özmen · Seçkin Yayıncılık · 5. baskı (2018) · 1.159 sayfa