Kooperatif Genel Kurulu Nasıl Çağrılır? Çağrı Süresi, Yetkililer ve Çağrısız Toplantı

Yapay zekâ ile özetle: ChatGPT · Perplexity · Claude · Google’da kooperatiflerkanunu.com’u tercih ettiğim kaynak yap

Kısa cevap

Kooperatif genel kurulunu yönetim kurulu çağırır; gerektiğinde denetim kurulu, üst birlik, tasfiye memurları, toplanamazsa ilgili Bakanlık çağırabilir. Olağan genel kurul hesap döneminin bitiminden itibaren altı ay içinde yapılır. Örnek anasözleşmelere göre çağrı toplantıdan en az 30 gün, en çok iki ay önce yapılır; tarih, yer ve gündem en az 15 gün önce Bakanlığa ve mülki idare amirliğine bildirilir.

Bu yazı, Kemal Özmen’in Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri kitabının ilgili bölümünden alınmış ve güncel mevzuata göre güncellenmiştir. Serinin tamamı: Kooperatif genel kurulu rehberi.

Genel kurul çağrısı: temel kurallar

Konu Kural Dayanak
Olağan genel kurulun zamanı Her hesap döneminin sonundan itibaren 6 ay içinde (takvim yılı esasında Haziran sonuna kadar), en az yılda bir kez 1163 s. K. md. 45
Olağanüstü genel kurul Gerektiğinde, her zaman md. 45
Çağrıya yetkili olanlar Yönetim kurulu; gerektiğinde denetim kurulu, ortağı olunan üst birlik, tasfiye memurları; toplanamazsa ilgili Bakanlık md. 43
Azınlığın çağrı isteği Ortakların en az 1/10’u (en az 4 ortak); yönetim kurulu 10 gün içinde çağırmazsa Bakanlık veya mahkeme izniyle ortaklar md. 44
Çağrı süresi Toplantıdan en az 30 gün, en çok 2 ay önce; duyuru ve toplantı günleri sayılmaz Örnek anasözleşmeler
İkinci toplantı İlk çağrıda tarih, saat ve yer verilebilir; iki toplantı arası en az 7, en çok 30 gün Örnek anasözleşmeler
Bakanlık ve mülki amirlik bildirimi Toplantı tarihi, yeri ve gündemi en az 15 gün önce yazılı bildirilir md. 45
Bakanlık temsilcisi başvurusu Toplantıdan en az 15 gün önce İl Müdürlüğüne Genel Kurul Yönetmeliği (RG 14.01.2022)
Kimler katılabilir? Yönetim kurulunun KOOPBİS’ten aldığı ortaklar listesinde adı bulunanlar md. 45 (7339 s. K., 2021)
Çağrısız toplantı Bütün ortaklar hazır ve itiraz yoksa çağrı kurallarına uyulmadan karar alınabilir md. 47

Genel kurulu kim çağırır?

Kanunun 43. maddesine göre genel kurulu kural olarak yönetim kurulu çağırır. Gerektiğinde denetim kurulu, kooperatifin ortağı olduğu üst birlik ve tasfiye halindeki kooperatiflerde tasfiye memurları da çağrı yapabilir. Genel kurul bu yollarla toplanamazsa ilgili Bakanlık genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptir.

Uygulamada sık karşılaşılan bir durum, yönetim kurulunun görev süresinin genel kurul tarihinden önce dolmasıdır. Görev süresi dolmuş yönetim kurulu, yeni organlar seçilene kadar yalnızca rutin işleri yürütebilir; yeni taahhüde giremez ama genel kurulu çağırabilir. Yargıtay da görev süresi dolmuş yöneticilerin çağrısıyla toplanıp yeni organları seçen genel kurulun tescilinin reddedilemeyeceğine hükmetmiştir (Y. 11. HD, K. 1986/1891).

Ortaklar genel kurulu kendileri toplayabilir mi?

Evet, azınlık hakkı olarak. Dört ortaktan az olmamak üzere ortakların en az onda biri yazılı olarak isterse yönetim kurulu genel kurulu toplantıya çağırmak zorundadır. Yönetim kurulu bu isteği en geç 10 gün içinde yerine getirmezse istek sahiplerinin başvurusu üzerine veya doğrudan Bakanlık çağrı yapabilir; o da olmazsa ortaklar kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeden çağrı izni alabilir (md. 44).

Olağan ve olağanüstü genel kurul arasındaki fark

Olağan genel kurul Olağanüstü genel kurul
Zaman Hesap döneminin bitiminden itibaren 6 ay içinde, yılda en az bir kez İhtiyaç olduğunda, her zaman
Zorunlu gündem Raporlar, bilanço ve gelir-gider farkı, ibra, bütçe, süresi dolan organların seçimi Yalnızca çağrı nedenini oluşturan konular
Çağrı ve temsilci Aynı çağrı süreleri; Bakanlık temsilcisi zorunlu Aynı çağrı süreleri; Bakanlık temsilcisi zorunlu
Yapılmazsa Yönetim kurulunun cezai sorumluluğu doğar; üç yıl üst üste yapılmazsa kooperatif dağılmış sayılabilir Yaptırım yok; çağrı isteği olan azınlık Bakanlığa veya mahkemeye gidebilir

Kanunun 45. maddesine 2017’de eklenen hükümle, Bakanlık düzenlemesinde gösterilen şartlarla ve kooperatifin bir üst kuruluşa ortak olması kaydıyla, olağan genel kurullar en fazla iki hesap dönemini kapsayacak şekilde birleştirilerek de yapılabilir; birleştirme gündeme ayrıca yazılmalıdır.

Çağrı nasıl ve ne zaman yapılır?

Genel kurul, anasözleşmede gösterilen şekilde çağrılır (md. 45). Örnek yapı kooperatifi anasözleşmelerinde çağrının toplantı gününden en az 30 gün önce ve en çok iki ay içinde yapılması, çağrıda toplantının günü, saati, yeri ve gündeminin açıkça yazılması öngörülür. Sürelerin hesabında duyuru ve toplantı günleri sayılmaz. Taahhütlü mektupla yapılan çağrılarda postada geçen süre de hesaba katılmalıdır; bu yüzden uygulamada çağrı 30 günden birkaç gün önce postalanır.

Çağrıda, ilk toplantıda çoğunluk sağlanamazsa yapılacak ikinci toplantının tarihi, saati ve yeri de yazılarak ortaklara tek bildirimle duyurulabilir. İki toplantı arasında en az 7, en çok 30 gün bulunmalıdır. Gündeme anasözleşme değişikliği konulmuşsa değiştirilecek maddelerin numaraları yazılır (md. 46).

Toplantının tarihi, yeri ve gündemi en az 15 gün önce ilgili Bakanlığa ve mülki idare amirliğine yazılı olarak bildirilir (md. 45). Bakanlık temsilcisi için de toplantıdan en az 15 gün önce İl Müdürlüğüne başvurulur: yapı kooperatiflerinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğüne, tarımsal kooperatiflerde Tarım ve Orman İl Müdürlüğüne, diğer kooperatiflerde Ticaret İl Müdürlüğüne.

Bütün ortaklar hazırsa çağrısız genel kurul (md. 47)

Kooperatifin bütün ortakları toplantıda bizzat veya vekâleten hazır bulunur ve kimse itiraz etmezse çağrı kurallarına uyulmadan karar alınabilir. Bu kararları bütün ortakların veya toplantıda oybirliğiyle seçecekleri temsilcilerin imzalaması gerekir. Bu toplantılar için de Bakanlık temsilcisi başvurusu zorunludur; yalnızca 15 günlük süre şartı aranmaz. Kitapta bu yolun küçük kooperatiflerde zaman kazandırdığı, ancak tek bir ortağın eksikliğinin bütün kararları sakatlayacağı vurgulanır.

Uygulama notu

Kemal Özmen’in iptal davalarında bilirkişi olarak incelediği dosyalarda en sık rastlanan çağrı hatası, yönetime muhalif ortağın bilinen adresine çağrı gönderilmemesidir. Kitapta bu durumda hatanın kasıtlı olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiği belirtilir. Her ortağa çağrının gönderildiğini ve teslim edildiğini gösteren belgeleri genel kurul dosyasında saklayın.

Sık sorulan sorular

Kooperatif genel kurul çağrısı kaç gün önce yapılır?

Örnek anasözleşmelere göre toplantı gününden en az 30 gün önce ve en çok iki ay içinde yapılır; duyuru ve toplantı günleri sayılmaz. Kendi anasözleşmenizdeki süre esastır; tarih, yer ve gündem ayrıca en az 15 gün önce Bakanlığa ve mülki idare amirliğine bildirilir.

Olağan genel kurul ne zamana kadar yapılmalı?

Hesap döneminin bitiminden itibaren altı ay içinde; hesap dönemi takvim yılı olan kooperatiflerde Haziran ayının sonuna kadar. Genel kurul yılda en az bir kez yapılmak zorundadır (1163 sayılı Kanun md. 45).

Yönetim kurulu genel kurulu toplamazsa ortaklar ne yapabilir?

Ortakların en az onda biri (en az dört ortak) yazılı olarak çağrı ister. Yönetim kurulu 10 gün içinde çağırmazsa Bakanlığa başvurulabilir; Bakanlık da çağırmazsa mahkemeden genel kurulu toplantıya çağırma izni alınır (md. 44).

Bütün ortaklar gelirse çağrı yapmadan genel kurul yapılabilir mi?

Evet. Bütün ortaklar bizzat veya vekâleten hazırsa ve itiraz eden yoksa çağrı kurallarına uyulmadan karar alınabilir (md. 47). Bakanlık temsilcisi başvurusu yine zorunludur ama 15 günlük süre aranmaz.

Kaynaklar

  • 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, md. 43–47 (mevzuat.gov.tr)
  • Kooperatif ve Üst Kuruluşlarının Genel Kurul Toplantılarının Usul ve Esasları ile Bu Toplantılarda Bulundurulacak Bakanlık Temsilcisinin Nitelik ve Görevleri Hakkında Yönetmelik (RG 14.01.2022, 31719)
  • Kemal Özmen, Kooperatiflerde Genel Kurul İşlemleri, İkinci ve Üçüncü Bölüm

Serinin sonraki yazısı: Kooperatif genel kurulunda nisap, oy hakkı ve vekâlet

Yazarlar
Kemal ÖzmenSerbest Muhasebeci Mali Müşavir · Kooperatif ve OSB danışmanıAçıklamalı – Uygulamalı – İçtihatlı Kooperatifler (Seçkin) dahil 25'i aşkın kitabın yazarı; uzun yıllar bilirkişilik yaptı.
Kemal Özmen kimdir?Kitapları
Evren ÖzmenSerbest Muhasebeci Mali Müşavir (SMMM) · TÜRMOB 35675Kooperatif genel kurulları, dış denetim ve yapı kooperatiflerinin muhasebesi üzerine yazıyor.
LinkedInozmconsultancy.com
Bu konuda kooperatifinize danışmanlık

Anasözleşme, genel kurul kararları ve kayıtlarınızı birlikte inceleyelim. Talebiniz doğrudan Evren Özmen'e iletilir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir