Gerekli Sermaye Payını Taahhüt Etmek ve Dörtte Birini Peşin Ödemek

Kooperatife giren her şahsın en az bir ortaklık payı alması veya almayı taahhüt etmesi zorunludur. Kooperatifler Kanununa göre bir ortağın alabileceği en fazla ortaklık payı 5000 olup, anasözleşme hazırlanırken bir ortağın alabileceği en fazla ortaklık payı Kanunun belirlediği üst sınırı yani 5000‘i geçmemek üzere belirlenebilir. Kooperatife ortak olan kişinin taahhüt ettiği nakdi sermayenin en az 1⁄4 ünü peşin olarak ödemesi gerekir.

2.1.1.4. Ana sözleşmede Belirtilen Diğer Koşulları Yerine Getirmek

Kurulacak olan kooperatiflerin faaliyet türlerine göre ana sözleşmede farklı yükümlülükler getirilebilir. Örneğin fındık tarım satış kooperatifine fındık üreticilerinin, üretim kooperatiflerine o ürünü üretenlerin, eczacılar kooperatifine eczacıların ortak olabilmeleri gibi. Bu tür kooperatiflere ortak olmak isteyen kimseler, bu özelliklere sahip olduklarını ilgili oda, dernek, kurum ve kuruluşlardan alacakları belgelerle ispat etmek suretiyle ortaklık başvurusunda bulunabileceklerdir.

Yazılı Olarak Kooperatif Yönetim Kuruluna Başvurmak

Kooperatife ortak olmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kooperatif anasözleşmesi hükümlerini bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul ettiklerini belirten bir yazı ile kooperatif yönetim kuruluna başvururlar (Şekil 2.1).

Uygulamada genelde, sadece ortak olmak istediğini belirten fakat anasözleşme hükümlerinin bütün hak ve yükümlülüklerinin kabulünü içermeyen dilekçelerle ortaklık başvurusu yapıldığı; anasözleşme hiç okunmadığı halde okunmuş gibi başvuru dilekçesine, anasözleşmenin okunduğunun, bütün hak ve ödevleriyle birlikte kabul edildiğinin yazıldığı görülmektedir.

Her ne şekilde olursa olsun, yani başvuru dilekçesine “anasözleşme hükümlerinin bütün hak ve ödevleriyle kabul edildiği” yönünde bir ifadeye yer verilmese dahi, ortaklık için başvuran şahsın anasözleşme hükümlerini ve taahhüt ettiği bu hükümleri bilmediğini ileri süremeyeceği kabul edilir. Bu nedenle kooperatife ortak olmak isteyen bir kişinin kooperatif anasözleşmesini baştan aşağı okuyup, daha sonra karar vermesi daha doğru bir adım olacaktır.

0. Medeni Hakları Kullanma Yeterliliğine Sahip Olmak

   Gerçek kişilerin bir kooperatife ortak olması için medeni haklan kullanma yeterliliğine sahip olması gerektiğine yukarıda değinilmiştir. Türk Medeni Kanunu’nun 9’uncu maddesine göre; medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olmak demek, bir kimsenin bizzat kendi eylemleriyle kendi lehine haklara ve kendi aleyhine borçlara sahip olması demektir. Medeni Kanun’un 10’uncu maddesine göre ise bir kişinin medeni haklara sahip olması için; mümeyyiz olması, reşit olması ve mahcur (kısıtlı) olmaması gerekir.

1. Mümeyyiz olmak: Türk Medeni Kanunu’nun 13’üncü maddesine göre; yaşının küçüklüğü sebebiyle yahut akıl hastalığı veya akıl zayıflığı veya sarhoşluk ve bunlara benzer sebeplerden biriyle makul suretle hareket etmek iktidarından mahrum olmayan her şahıs mümeyyizdir. O halde mümeyyiz olmak için bir kimsenin iyiyi ve kötüyü birbirinden ayırması gerekmektedir. Örneğin; beş yaşındaki bir çocuk yaşının küçüklüğü, aşırı alkol almış biri ise sarhoşluk sebebiyle mümeyyiz değildirler. Çünkü gerek çocuk, gerekse sarhoş kişi, içinde bulundukları durum itibariyle iyiyi kötüden ayırabilecek vaziyette değildirler.

   Reşit olmak: Reşit olmak bir kimsenin 18 yaşını doldurmuş olması demektir. Ayrıca 18 yaşını doldurmamış olsa bile evli olan kişiler ile kendi rızası ve anne babasının muvafakatı (izin vermesi) ile mahkemeye başvuran ve bu istekleri mahkemece uygun bulunan kişiler de reşit sayılırlar.

   Mahcur (Kısıtlı) olmamak: Medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olabilmek için aranan üçüncü ve son şart, kişinin mahcur yani kısıtlı olmamasıdır. Medeni Kanun’da sayılan hallerden birinin ortaya çıkması durumunda, bir kimsenin medeni hakları kullanma yeterliliği mahkeme kararıyla sınırlandırılabilmekte veya tamamen kaldırılabilmektedir. Bu sebeplerden biri nedeniyle kısıtlanıp da kendisine “vasi” tayin edilen kişiye “mahcur” denilir. Örneğin; akıl hastası olduğu ilgili mercilerce verilen raporlarla tespit edilen; alkol veya uyuşturucu madde bağımlılığı, kötü yaşama tarzı veya mal varlığını kötü yönetme sebebiyle kendisini ve ailesini geçim sıkıntısına düşüren kişiler mahkeme kararıyla kısıtlanabilir.

Gerçek Kişilerin Ortaklığı

Kooperatifler Kanunu’nun 8’nci maddesinde belirtildiği üzere, gerçek kişilerin kooperatif ortaklığına girebilmesi için öncelikle medeni hakları kullanma yeterliliğine sahip olması gerekir. Bu yeterliliğe sahip olan gerçek kişiler aşağıdaki koşulları gerçekleştirerek kooperatif ortağı olabilirler:

•   Yazılı olarak kooperatif yönetim kuruluna başvurmak,
•   Gerekli sermaye payını taahhüt etmek ve dörtte birini peşin ödemek,
•   Anasözleşmede belirtilen diğer ortaklık şartlarını taşımak,

  Kooperatife ortak olmak isteyen gerçek kişiler yukarıdaki şartları yerine getirdikten sonra, yönetim kurulu ortaklık talebini karara bağlar ve ilgili kişiye bildirir.

Kanuni defterlerin tasdik ettirilmesi: Yevmiye defteri, defteri kebir, envanter ve bilanço defteri, yönetim kurulu karar defteri, genel kurul toplantı ve müzakere defteri ve ortaklar defteri(pay defteri), kullanılmaya başlanılmadan önce kooperatifin merkezinin bulunduğu yerin ticaret sicili müdürlüğüne veya notere ibraz edilerek tasdik ve imza ettirilir. Açılış onaylarının noter tarafından yapıldığı hallerde ticaret sicili tasdiknamesinin noterce aranması zorunludur.

İzleyen faaliyet dönemlerindeki açılış onayları ise defterlerin kullanılacağı faaliyet döneminin ilk ayından önceki ayın sonuna kadar noter tarafından yapılır.

PROFESYONEL DESTEK ALMAK İÇİN [email protected]

Kooperatifler Kanunu’nun 3’üncü maddesine göre tescil ve ilan olunacak hususlar şunlardır:

a- Şirket Sözleşmesindeki imzaların noter onay tarihi,
b- Kooperatifin amacı, konusu ve varsa süresi,
c- Kooperatifin unvanı ve merkezi,
ç- Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi kısmına karşılık olarak ödenen en az miktar

ve her ortaklık payının değeri,
d- Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu,
e- Ayni sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları

ve bunlara biçilen değerler,

KOOPERATİF KURULUŞU SIRASINDA PROFESYONEL DESTEK ALMAK İÇİN

[email protected]

TESCİL VE İLANAN EDİLECEK HUSUSLARA İLİŞKİN BEYANNAME

1. Şirket Sözleşmesindeki imzaların noter onay Tarihi: 20/07/2014
2. Kooperatifin Amacı: Ortaklarının Eğitime yönelik ihtiyaçlarım sağlamak ve

   eğitim hizmetlerini pazarlamak,

3. Kooperatifin Konusu: Arsa ve arazi satın alır, birleştirir, imar planına uygun

   olarak alt yapı, plan, proje ve maliyet hesapları hazırlar ve ortaklarına konut

   yaptırır.

4. Kooperatifin Süresi (varsa): 15 yıl
5. Kooperatifin Unvanı : S.S,,,,,,,,,,,,Kooperatifi
6. Kooperatifin Merkezi: Ankara
7. Kooperatifin sermayesi 13.000 TL olup, bunun nakdi

   kısmına karşılık 3.250 TL’si ödenmiştir. Her ortaklık payı ise

   100 TL’dir.

8. Ortaklık payı belgeleri her ortağın adına yazılıdır.
9. Kooperatif ilk genel kurula kadar 10. maddede adı geçen yönetim kurulu

   üyelerince, ilk genel kuruldan soma ise seçilecek, yönetim kurulu üyelerince

   temsil edilecektir.

10. Yönetim kurulu üyeleri ile kooperatifi temsile yetkili olan kimselerin ad ve

    soyadları: …………………………., …………………, ………………………….

11. Olağan ve olağanüstü toplantılara çağrı; taahhütlü mektupla, ayrıca gerektiğinde gazete ile gazete olmayan yerlerde mahalli örf ve adete göre ilan yolu ile yapılır.

    Çağrının sadece yazılı olarak imza karşılığı yapılması da mümkündür.

Kurucu ortakların nüfus cüzdanı örnekleri ve ikametgâh belgeleri: Kuruluş izni sırasında izin merciine verildiği gibi, kurucu ortakların nüfus cüzdanı örnekleri ile ikametgâh belgelerinin, tescil talebi dilekçesi ekinde sicil memurluğuna verilmesi zorunlu bulunmaktadır.

PROFESYONEL DESTEK ALMAK İÇİN [email protected]

İMZA BEYANNAMESİ

18.08.2011 tarihinde kurulmasına izin verilen S. S ……………. Kooperatifinin ilk genel kurul toplantısına kadar görev yapmak üzere, anasözleşmenin 91. maddesiyle kurucu ortaklardan …………………….., ………………………….ve …………………………. yönetim kurulu üyeliğine atanmışlardır.

Kooperatif anasözleşmesinin 44. maddesi gereğince, bilumum resmi ve özel daireler, müesseseler ile bankalar, şirketler, kurumlar ve her türlü gerçek ve tüzel kişiler nezdinde yapılacak işlemlerde kooperatifin resmi unvanı altına konmuş yukarıda ad ve soyadları yazılı şahıslardan herhangi ikisinin vazedecekleri imzaları, kooperatifi temsil ve ilzam edip, taahhüt altına koyacağından bu şahısların aşağıda bulunan örnek imzalarının tasdikini rica ederiz.

İDARE VE TEMSİLCİLERİN:

(İMZA- KAŞE)

3. İmzası

………… ………… ………….

Adı ve Soyadı

...........................
.................................
........................

1. İmzası

………… …………

………..

2. İmzası

………… …………

PROFESYONEL DESTEK ALMAK İÇİN [email protected]

Tescil talebi için verilecek bu dilekçeye eklenecek belgeler şunlardır:

•   Anasözleşme: Kooperatifin tescili için ticaret sicili Müdürlüğüne iki adet anasözleşme verilir. Anasözleşmenin noterden tasdikli olması ve izin merciinin kuruluş izni verdiğine ilişkin şerhini taşıması gerekir.
•   Bakanlık izin yazısı: Kooperatifin kuruluşuna ilişkin alınan izin yazısının aslı sicil Müdürlüğüne verilir.
•   Taahhütname
•   Yönetim kurulu imza sirküleri
•   Kurucuların nüfus cüzdanı örnekleri
•   Kurucuların ikametgâh belgeleri
•   Oda kayıt beyannamesi
•   Yönetim kurulu üyelerinin imza sirküleri (örnekleri): Kooperatifin kuruluşu

  sırasında, ilk genel kurul toplantısına kadar görev yapacak olan yönetim kurulu üyeleri anasözleşmeyle atandıklarından, bunların ad ve soyadları ile ne şekilde imza edeceklerine ilişkin imza sirküleri de dilekçe ekinde ticaret sicili Müdürlüğüne verilir (Şekil 1.5). İmza sirkülerinin noter tasdikli olması gerekmektedir.

…………TİCARET SİCİLİ MÜDÜRLÜĞÜNE ANKARA

Ankara ………………Müdürlüğü’nün 20.08.2011 günlü 3975 sayılı onayı ile kuruluşuna izin verilin S.S. ……………… Kooperatifine ait evraklar ekte sunulmuştur.

Kooperatifler Kanununun 3 üncü maddesi gereğince, kooperatifimizin tescil ve ilanının yapılmasını arz ederiz.

S.S ……………. Koop. Yönetim kurulu üyeleri ya da vekili

ADRES : ……………………………………………….. …………………/ANKARA

EKLER :
1. Anasözleşme (3 adet onaylı)
2. Bakanlık izin yazısı
3. Ticaret Sicili Yönetmeliğinin 24.maddesine göre düzenlenmiş taahhütname (Yönetim kurulu üyeleri tarafından imzalanmış),
4. Yönetim kurulu imza sirküleri
5. Kurucuların nüfus cüzdanı örnekleri
6. Kuruların ikametgah belgeleri
7. Oda kayıt beyannamesi

Kuruluş izni alınan kooperatifler, 15 gün içerisinde ticaret siciline tescil ettirilir.

Müracaat kooperatifi temsil ve ilzamla yükümlü yönetim kurulu üyelerince ya da vekillerince ticaret sicili müdürlüğüne verilecek bir dilekçe ile yapılır (Şekil 1.3).

Kooperatifin Tescil ve İlanı

Kooperatifin kurulması için gerekli izin alındıktan sonra 15 gün içerisinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki ticaret sicil müdürlüğüne başvurularak kooperatifin tescil ettirilmesi gerekir. Kooperatif ticaret siciline tescil edildikten sonra tüzel kişilik kazanır. Kooperatifler Kanunu’nun 7’nci maddesine göre kooperatifin tescilinden önce kooperatif adına işlem yapanlar, yaptıkları işler dolayısıyla şahsen ve zincirleme olarak sorumludurlar. Yani tescilden önce yapılan işlemlerden doğan zararlar kooperatifi değil, işlemleri yapan ortakları bağlar.

Kurucu ortaklar tarafından izin merciine verilen dilekçe ve ekleri izin mercii tarafından şekil ve esas yönünden incelenir. Şekil yönündeki incelemede dilekçeye ilave edilmesi gereken belgelerin mevcut olup olmadığı, esas yönünden ise ekte verilen belgelerin özellikle anasözleşmenin kanunlara ve genel kabul görmüş şekillere uygun hazırlanıp hazırlanmadığına bakılır.

Bu araştırma ve incelemeler sırasında noksan belgeler varsa bunların tamamlanması; anasözleşmede kanunun emredici hükümlerine aykırı hükümler yer alıyorsa, anasözleşme emredici hükümlerin bir veya birkaçını taşımıyorsa bunların düzeltilmesi istenir ve ondan sonra kuruluş izni verir.

TİCARET İL MÜDÜRLÜĞÜNE ANKARA

Şekil 1.1: Kuruluş müracaat dilekçesi

24

07/07/2014

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümleri doğrultusunda Ankara ili, Altındağ ilçesinde Sınırlı Sorumlu ……………. Kooperatifi unvanlı kooperatifi kurmak istiyoruz.

Kooperatifin taahhüt edilen nakdi sermayesinin 1/4 tutarı olan …… TL, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanununa bağlı … Bankada kooperatifimiz adına açılan …. hesaba yatırılmıştır.

ederiz. Ekte ilgili belgeleri bulunan kooperatifimizin kuruluşuna izin verilmesini arz

ACIK ADRES:

……………………………………………… ANKARA

EKLER:
1- Noter onaylı 6 adet anasözleşme.
2- Yönetim ve denetim kurulu üyelerinin iyi hal belgeleri.
3- Yönetim Kurulu üyelerinin aynı türden başka bir kooperatifte yönetim kurulu üyesi

olmadıklarına ilişkin beyanları.
4-Taahhüt edilen nakdi sermayenin 1⁄4 tutarının 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı

Bankacılık Kanununa bağlı bir bankada kurulmakta olan kooperatif adına açılacak özel

bir hesaba yatırıldığına dair dekont. 5- Kooperatif kuruluş

bilgi formu.

Kuruluş izninin Alınması

Bir kooperatifin kurulabilmesi için, öncelikle ilgili Bakanlıktan izin alınması gerekmektedir. Tarımsal amaçlı kooperatifler, tarım kredi kooperatifleri ve bunların üst kuruluşları için Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı; yapı kooperatifleri ve bunların üst kuruluşları için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; tarım satış kooperatifi, kredi ve kefalet kooperatifi ve motorlu taşıyıcılar kooperatifi ile diğer tüm kooperatifler ve bunların üst kuruluşları için Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ilgili bakanlık olarak gerekli izin işlemini gerçekleştirmektedir. Uygulamada ilgili Bakanlıklarca hazırlanan örnek anasözleşmeyle kooperatif kuruluşlarına izin vermede illerde ilgili Bakanlığın İl Müdürlükleri yetkili kılınabilmektedir.

Ana sözleşme hazırlanıp notere onaylatıldıktan sonra kooperatife kuruluş izninin verilmesi hususunda, ilgili izin merciine hitaben iki nüsha dilekçe yazılır (Şekil 1.1).

Hazırlanan dilekçenin aslı kurulacak kooperatifin türüne göre izin alınacak Bakanlığa veya kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki il müdürlüklerine (Ticaret İl Müdürlüğü/İl Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü/Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü) verilir.

Müracaat dilekçesini kurucu ortakların tamamı imzalayabileceği gibi hepsi adına ortaklardan biri de imzalayıp verebilir. Müracaat dilekçesine şu belgeler eklenir:

•   6 adet noter onaylı anasözleşme,
•   Kooperatif kurucularının nüfus cüzdanı örnekleri ve ikametgâh belgeleri,
•   Yönetim kurulu üyelerinin iyi hal belgeleri,
•   Yönetim kurulu üyelerinin aynı türden başka bir kooperatifte yönetim kurulu üyesi

  olmadıklarına ilişkin beyanları,

•   Kuruluş bilgi formu,
•   Taahhüt edilen nakdi sermayenin 1⁄4 tutarının 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı

  Bankacılık Kanununa bağlı bir bankada kurulmakta olan kooperatif adına açılacak

  özel bir hesaba yatırıldığına dair dekont,

•   Türüne göre ortaklık şartlarını ispat eder belgeler (oda kayıt belgesi ya da araç ruhsatı,

  mükellefiyet kaydı, kira sözleşmesi, tapu belgesi) (Şekil 1.2).

0. Yorumlayıcı Hükümler (KK md. 6);

   Yukarıda zikredilen 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 5’inci maddesinin 1 ve 2’nci bentlerinde yazılı hususlar hakkında anasözleşmede hüküm olmadığı takdirde aşağıdaki hükümler uygulanır.

   •   Genel kurul, kooperatifi temsile yetkililer tarafından imzalanan taahhütlü mektuplarla veya mahalli gazete ile köylerde ise yazılı olarak imza karşılığı toplantıya çağrılır.
   •   Kooperatifin faaliyeti; kooperatifin amacı ve çalışma konusuyla sınırlıdır.

Kooperatifler Kanunu uyarınca anasözleşmede bulunması gereken hükümler şunlardır:

Zorunlu Hükümler (KK md. 4);

•   Kooperatifin adı ve merkezi,
•   Kooperatifin amacı ve çalışma konuları,
•   Ortaklık sıfatını kazandıran ve kaybettiren hâl ve şartlar,
•   Ortakların pay tutarı ve kooperatif sermayesinin ödenme şekli, nakdi sermayenin en az

  1/4 nün peşin ödenmesi,

•   Ortakların aynı sermayeyi koyup koymayacakları,
•   Kooperatiflerin yükümlerinden dolayı ortakların sorumluluk durumu ve derecesi,
•   Kooperatifin yönetici ve denetleyici organlarının görev ve yetki ve sorumlulukları ve

  seçim tarzları,

•   Kooperatifin temsiline ait hükümler,
•   Yıllık gelir gider farklarının, hesaplama ve kullanma şekilleri,
•   Kurucuların adı, soyadı iş ve konut adresleri,
•   İhtiyari Hükümler (KK md. 5);
•   Genel kurulun toplantısı, kararların alınması, oyların kullanılması hakkındaki

  hükümler,

•   Kooperatifin çalışma şekline dair esaslar,
•   Kooperatifin birliklerle olan münasebetleri,
•   Kooperatifin diğer bir kooperatifle birleşmesine ait hükümler,
•   Kooperatifin süresi.