Kooperatiflerde Hak Arama ve Dilekçe Hakkı- Mali Müşavir Evren Özmen

Hak Arama ve Dilekçe Hakkı

Anayasamızın 36’ncı maddesine göre; kooperatif ortağı olan kişiler de yasal yollardan yararlanmak suretiyle yargı önünde iddia ve savunma hakkına sahiptir.

Kooperatif ortakları, kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri konusunda Türkiye Büyük Millet Meclisine ve yetkili makamlara yazı ile başvurma hakkına da sahiptir.

Kooperatiflerde Tasfiye Sonucunda Kalan Mal Varlığından Pay Alma Hakkı- ÖZMEN MALİ MÜŞAVİRLİK

Tasfiye Sonucunda Kalan Mal Varlığından Pay Alma Hakkı

Tasfiye; kooperatif mevcudunun paraya çevrilmesi ve kooperatif borçları ödendikten sonra artan kısmın ortaklar arasında bölüştürülmesidir. Tasfiye olan kooperatiflerin tüm borçları ve ortakların ödedikleri paylar ödendikten sonra, kalan malları ortaklara dağıtılır.

Tasfiye sonucunda kalan mal varlığının ortaklara dağıtılabilmesi için, ana sözleşmede böyle bir hükmün olması gerekir. Ana sözleşmede kalan mal varlığının dağıtılmasına ilişkin hüküm konulmuş fakat herhangi bir yöntem belirlenmemiş ise, kalan tutar ortaklar arasında eşit olarak dağıtılır. Tasfiye artığının dağıtılacağı tasfiye memurlarınca ortaklara duyurulur (Şekil 3.4).

Ana sözleşmede tasfiye sonucu kalan mal varlığının ortaklara dağıtılması yönünde bir hüküm yoksa, kalan tutar, kooperatifleşme çalışmalarında kullanılmak üzere Türkiye Millî Kooperatifler Birliği’ne bırakılır.

TASFİYE HALİNDE SS …………KOOPERATİFİ TASFİYE MEMURLUĞUNDAN DUYURULUR

Kooperatifimizin tasfiyesi sonunda, son ve kesin bilanço düzenlenerek 19/04/2013 günü yapılan son genel kurul toplantısında kabul edilmiş ve ayrıca ortaklarımızın sermaye paylarının iade edilmesinden sonra, orta kalan tasfiye artığının ana sözleşmede öngörülen şekilde, ödenmiş sermaye paylan ile orantılı olarak dağıtılmasına karar verilmiştir.

Buna göre tasfiye memurluğumuzca; ortaklarımıza iade edilecek sermaye paylan ile bu paylarla orantılı olarak alacakları tasfiye artığını gösteren bir cetvel düzenlenmiştir.

Ortaklarımızın 25/06/2013 günü saat 17.00’ye kadar …… adresindeki tasfiye memurluğumuza başvurarak, sermaye paylan ile tasfiye artığından hisselerine düşen miktarı almaları, vekil eliyle almak isteyen ortaklarımızın bu payları almaya ve tasfiye memurluğuna ibraname vermeye yetkili kılındıklarını içeren noter kanalıyla özel vekaletname düzenleyip vekillerine vermeleri, anılan tarihe kadar başvurmayan ortaklarımızın alacaklarının notere veya yetki merci kararıyla tespit edilecek bir mercie tevdi edileceği, bu suretle ortaklarımızın kooperatifimizle ilişkilerinin kesileceği ve kooperatifimizin tasfiye işlemlerinin sonuçlandırılarak sicil kaydının silineceği ilan olunur.

Tasfiye Halindeki
SS ………….. Yapı Kooperatifi

Tasfiye Kurulu

Şekil 3.4:Tasfiye artığının dağıtımı ile ilgili ilan örneği

Kooperatiflerde Denetçilerin Dikkatini Çekme ve Açıklama Yapılmasını İsteme Hakkı- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

Denetçilerin Dikkatini Çekme ve Açıklama Yapılmasını İsteme Hakkı

Kooperatifler Kanunu’nun 66’ncı maddesi uyarınca, kooperatif ortakları, gerekli gördükleri konularda denetçilerin dikkatini çekme ve açıklama yapılmasını isteme hakkına sahiptir.

Kooperatif ortakları, yazılı olarak veya noter aracılığıyla, denetçilerden Kooperatifler Kanunu’nun 25’inci maddesindeki sınırlar içinde açıklama yapmalarını isteyebilir. Ortaklar, isteklerinin denetçiler tarafından dikkate alınmaması durumunda, denetçiler hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunabilir.

Kooperatiflerde Genel kurul kararları aleyhine açılan iptal davalarının ilanı- Mali Müşavir Evren Özmen

İLAN
SS …………………………………………………………………… KOOPERATİFİ YÖNETİM KURULUNDAN

Kooperatifimizin 19.04. 2013 günü yapılan genel kurul toplantısında alınan kararlar aleyhine, 1163 sayılı Kanun’un 53. maddesine istinaden ortaklarımız tarafından toplam 2 adet dava açılmıştır.

Açılan davaların mahkemesi, davacılar, dosya numaraları ve duruşma günleri aşağıda gösterilmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 53. maddesi hükmü, uyarınca ilan olunur.

Mahkeme Davacı Dosva Nu Duruşma Günü

İletişim

Kooperatiflerde Genel kurul kararlarına karşı açılacak dava dilekçesi örneği- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

TİCARET VEYA ASLİYE HUKUK) MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA ANKARA

DAVACI :

Adres AVUKATI : Av. ………….

MUHATAP : S.S …………….

DAVANIN KONUSU: 19/04/2013 ‘de yapılan genel kurulda alınan kararların iptali isteği.
OLAY VE DELİLLER: 19/04/2013 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında aylık aidat tutan maaşımın büyük bir kısmını oluşturmakta olup, çoğu dar gelirli üyelerden oluşan kooperatifimizde yeni belirlenen 750 TL aidat fazla olup, bu durum ekte sunduğum belgelerde de mevcuttur.

HUKUKİ DAYANAK: Kooperatifler Kanunu’nun 53. Maddesi
SONUÇ VE İSTEK : Yukarıda açıklanan nedenlerle, SS …………… Kooperatifi’nin 19/04/2013 günü yapılan genel kurulunda alınan aylık aidat kararının iptalini arz ederim (10/05/2013).

EKLER:

Ek 1-Maaş Bordrosu
Ek 2- Genel kurul karan tutanağı

Şekil 3.2: Genel kurul kararlarına karşı açılacak dava dilekçesi örneği

Genel kurul kararları aleyhine açılacak davalar; kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki Ticaret Mahkemesine, bu mahkemenin bulunmadığı yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesine açılır. Davanın genel kurul toplantısının bittiği günü takip eden günden itibaren bir ay içinde açılması gerekir. Kooperatif yönetim kurulu, genel kurul kararlarına karşı açılan iptal davalarını usulen ilan eder. Bu ilanda, davanın kim tarafından açıldığı, duruşma günü, dosya numarası, davanın açıldığı mahkeme gibi konular belirtilir (Şekil 3.3).

KOOPERATİFLERDE GENEL KURUL KARARLARINA NASIL DAVA AÇILIR ? HANGİ MAHKEMEYE DAVA AÇILIR ?- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

Genel kurul toplantısında hazır bulunsun ya da bulunmasın; toplantıya çağrının usulü

dairesinde yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini, genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden

ortakların da iptal davası açma hakları bulunmaktadır.

Genel kurul kararı aleyhine toplantıyı kovalayan günden itibaren 1 ay içinde dava

açılması gerekir. Bir aylık süre; toplantının yapıldığı gün, toplantı birkaç gün devam etmişse son günü takip eden ertesi gün başlar. Buradaki 1 aylık süre, hak düşürücü süredir ve bu süre geçtikten sonra iptal davası açma hakkı olan ortakların bu hakları düşecektir. Öte yandan, bir

aylık hak düşürücü sürenin sona erip ermediği mahkemece resen dikkate alınmaktadır.

Diğer taraftan, ortaklıktan ihraca ilişkin genel kurul kararlarına karşı iptal davası açma

süresi 1 ay olmayıp, 3 aylık süreye tabidir. Bu halde, ihraç edilen ortak genel kurula katılmışsa da kararın onaylı bir örneğinin ortağa tebliğ edilmesi gerekir ve 3 aylık hak

düşürücü süre de bu tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar.

Batıl olan (ölü doğmuş) genel kurul kararları kooperatif ortakları ve üçüncü şahıslar

için hiç bir hak ve borç doğurmaz bu gibi kararların iptali 1 aylık hak düşürücü süreye tabi olmayıp her zaman istenebilir. Genel kurul kararlarının mutlak butlanla sakat olduğunu iddia eden ortakların genel kurul toplantılarında hazır bulunması ve itirazını tutanağa yazdırması da şart olmayıp, genel kurul kararlarına katılmayan ortakların da böyle bir iddiayla dava

açmaları mümkündür.

İptal davasının açılacağı mahkeme, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki

mahkemedir. Buna göre, genel kurul kararları aleyhine açılması istenen iptal davası, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki Ticaret Mahkemesi, bu mahkemenin bulunmadığı

yerlerde ise Asliye Hukuk Mahkemesinde açılmalıdır.

3

İptal davasının açıldığı hususu ile duruşmanın yapılacağı gün yönetim kurulu

tarafından usulen ilan olunur.

Genel kurul kararları aleyhine birden fazla iptal davası açılması halinde, davalar

birleştirilerek görülür ve bir aylık hak düşürücü süre sona ermeden duruşmaya başlanılamaz.

Kooperatifin karşı karşıya kalabileceği muhtemel zararlarına karşı davacıların teminat

göstermesi mahkeme tarafından istenebilir. Bu durumda, teminatın ne olacağı ve miktarını

belirleme yetkisi yine mahkemeye aittir.

Kooperatif aleyhine açılan dava sonucunda iptali istenen kararların iptali yönünde bir

karar çıkması halinde, bu karar bütün ortaklar için hüküm ifade eder.

Bir kararın bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder. Bu bağlamda, iptali

Kooperatiflerde Genel Kurul Kararları Aleyhine Dava Açma Hakkı- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

Genel Kurul Kararları Aleyhine Dava Açma Hakkı

Ayrıca üye sayısı 1000’i aşan kooperatiflerde yine ana sözleşmede belirtilmek şartı ile

her ortak en fazla 9 olmak üzere birden fazla ortağı temsil edebilir, onların adına oy kullanabilir. Ancak temsil edilecek ortağın yönetim kuruluna bir dilekçe ile bu durumu yani

genel kurulda kendisini kimin temsil edeceğini bildirmesi gerekir.

Genel kurul kararları aleyhine dava açma hakkı Kanunun 53’üncü maddesinde

düzenlenmiştir. Kanun, iptal davası açma hakkını genel kurul toplantısında hazır bulunan ortaklar ile toplantıda hazır bulunsun ya da bulunmasın tüm ortaklar olmak üzere iki farklı gruba tanımıştır. Buna göre kanuna, ana sözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı

olduğu iddiası ile genel kurul kararları aleyhine mahkemede iptal davası açılabilir.

Genel kurul toplantısında hazır bulunan ortaklardan; kararlara aykırı kalarak keyfiyeti

tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen ortakların dava açma hakları bulunmaktadır. Buna göre; genel kurul toplantısında hazır bulunan bir ortağın kararın altına gerekçeli olarak muhalefetini yazdırıp imzalamak ya da gerekçeli olarak ayrı bir kağıda yazarak imzaladığı muhalefetini divana sunup gerekirse bakanlık temsilcisine de

duyurarak bunun tutanağa geçmesini sağlamak suretiyle yapabilir.

Yine muhalefetinin genel kurul tutanağına yazılmadığını kanıtlayan ortağın da iptal

davası açma hakkı bulunmaktadır. Benzer biçimde, genel kurul toplantısına katılmak isteyip de toplantıya alınmadığını ve dolayısıyla da oyunun kullanılmasına müsaade edilmediğini veya toplantıya katılmakla birlikte oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmediğini

kanıtlayan bir ortağın da dava açma hakkı bulunmaktadır.

Kooperatiflerde Genel Kurulda Temsil Hakkı- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

Genel Kurulda Temsil Hakkı

Ana sözleşmede açıklama bulunduğu takdirde, bir ortak yazı ile izin vermek suretiyle genel kurul toplantısında oyunu ancak başka bir ortağa kullandırabilir. Bir ortak genel kurulda birden fazla ortağı temsil edemez (KK.m.49/1). Kanun, genel kurul toplantısında bir ortağın oyunun başka bir ortak tarafından kullanılmasını kabul etmiştir. Böylece, temsil müessesesi kooperatif genel kurul toplantılarında da söz konusu olmaktadır. Ancak, bir ortağın genel kurulda başka bir ortak tarafından temsil edilebilmesi için bazı şartların varlığı gerekir.

Ortağın oyunu bir başka ortağa kullandırabilmesi için,temsil konusunun ana sözleşmede düzenlenmiş olması, temsil için ortak tarafından yazı ile izin verilmiş olması, başka bir ortak tarafından ya da eşi veya birinci derece akrabası tarafından temsil edilmiş olması, aynı ortağın birden fazla ortağı temsil etmemesi temsil edenin vekâleten genel kurula katılmayı kabul etmesi ve temsilci tayin yazısının yetkililere verilmesi gerekir.

Yukarıdaki şartların bir arada gerçekleşmesi halinde, bir ortak başka bir ortak ya da eşi veya birinci derece akrabası tarafından genel kurulda temsil edilebilme hakkına sahip olur.

3.1.2.10. Genel Kurul Kararları Aleyhine Dava Açma Hakkı

Ayrıca üye sayısı 1000’i aşan kooperatiflerde yine ana sözleşmede belirtilmek şartı ile

her ortak en fazla 9 olmak üzere birden fazla ortağı temsil edebilir, onların adına oy kullanabilir. Ancak temsil edilecek ortağın yönetim kuruluna bir dilekçe ile bu durumu yani

genel kurulda kendisini kimin temsil edeceğini bildirmesi gerekir

Kooperatiflerde Oy Hakkı -MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

Oy Hakkı

Kooperatifler Kanunu’nun 48’inci maddesine göre ortaklık payı adedi ne olursa olsun, genel kurulda yapılacak oylamada her ortak bir oy hakkına sahiptir. Bu hak ana sözleşmeye konulacak bir madde ile de olsa artırılamaz. Örneğin, bir ortak kooperatif ortaklık paylarının %80’ine diğer 10 ortak da kalan %20’sine sahip olsa, genel kurulda yapılacak oylamada %80 ortaklık payına sahip olan ortak da, diğerleri de birer oy kullanacaklardır.

Resim 3.4: Kooperatiflerde oy hakkı en temel haktır.

Öte yandan, ortak sayısı fazla olan kooperatiflerde toplantı ve karar nisaplarını sağlamanın güçlüğü dikkate alınarak, mektupla oy verme ya da temsilciler aracılığıyla oy kullanma hakkı da ortaklara tanınmıştır (KK.m.54). Ortak sayısı 1000 den fazla olan kooperatiflerde ana sözleşmede hüküm bulunması halinde ortakların mektupla oy verme imkânı vardır. Gelen mektuplar yönetim kurulu ve bakanlık temsilcisi önünde açılarak incelenir ve içeriğinin neden ibaret olduğu tespit edilerek bir tutanak düzenlenir. Hazır bulunanlar tarafından imzalanan tutanağa göre verildiği anlaşılan kararlar yürürlüğe girer.

Oy hakkında ilişkin bir düzenleme de, esnaf ve sanatkarlar kredi ve kefalet kooperatifleri hariç olmak üzere ortak sayısı 500’den fazla olan kooperatiflerin ve üst kuruluşlarının genel kurul toplantılarındaki yönetim ve denetim kurulu belirleme seçimlerinin gizli oy açık tasnif usulü yapılması, bu organ seçimlerinde her ortağın en fazla 1 ortağı temsilen oy kullanması hususunda getirilmiştir(KK.m.48).

Her ortağın bir oy hakkı olmasına rağmen, bazı durumlarda, kooperatif ortaklarından bazıları oy kullanma hakkını kullanamaz. Kooperatif ortaklarından biri kooperatif işlerinin görülmesinde herhangi bir suretle katılmışsa, bu ortak yönetim kurulunun ibrası için yapılacak oylamada oy kullanamaz. Örneğin, kooperatif ortaklarından biri inşaat malzemeleri satım işiyle uğraşıyor ise ve kooperatif inşaat malzemesi alımlarını bu ortaktan yapmış ise, bu ortak genel kurulda yönetim kurulunun ibrası (aklanması, temize çıkarılması) için yapılacak oylamada oy kullanamayacaktır. Yine ortaklardan hiç biri kendisi, eşi veya kendisine kan bağı ile bağlı olan akrabaları ile kooperatif arasında kişisel bir iş veya davaya ilişkin görüşmelerde oy kullanamayacaktır.

Kooperatiflerde Genel Kurula Katılma, Seçme ve Seçilme Hakkı- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

Genel Kurula Katılma, Seçme ve Seçilme Hakkı

Genel kurul tarihi itibariyle, en az üç ay önceden kooperatife ortak olmuş kişilerin genel kurula katılma, oy kullanma, seçme ve seçilme hakları bulunmaktadır. Yalnız yapı kooperatiflerinde bu koşul geçerli değildir. Ortaklıktan çıkarılma kararı kesinleşmeyen ortaklarda genel kurula katılabilir. Ancak çıkan ya da çıkarılan ortaklar, çıkma ve çıkarılma kararlarının kesinleştiği tarihten itibaren genel kurula katılamaz.

4572 sayılı Tarım Satış Kooperatif ve Birlikleri Hakkında Kanunun 4.’üncü maddesinde; “Genel kurullara katılma hakkına sahip ortaklarda aranacak şartlar örnek ana sözleşmelerde belirlenir” hükmüne yer verildiğinden kooperatiflerde hangi ortakların genel kurula katılma hakkının bulunduğunu anlamak için kooperatifin ana sözleşmesine bakılmalıdır.

Kooperatif ortaklarının Ticari Defterleri ve Belgeleri İnceleme Hakkı- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

  1. Ticari Defterleri ve Belgeleri İnceleme Hakkı

    Kooperatifler Kanunu’nun 25’nci maddesine göre ortaklar, kooperatifin ticari defterlerini ve belgelerini ancak genel kurulun izni ve yönetim kurulunun kararı ile inceleyebilir.

    Resim 3.2: Kooperatif ortaklarının ticari defter ve belgeleri incelemesi

    Kooperatif ortakları sadece incelemelerine izin verilen ticari defterleri ve bunlara ilişkin kayıtların dayandığı belgeleri inceleyebilir. Ayrıca ortaklar her ne amaçla olursa olsun, öğrenmiş oldukları kooperatife ait iş sırlarını, sonradan ortaklık hakkını kaybetmiş de olsa gizli tutmak zorundadır. Bu duruma uymayan ortaklar, doğacak zararlardan kooperatife karşı sorumludur.

KOOPERATİF ORTAKLARININ Bilgi Edinme ve Örnek İsteme Hakkı- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

Bilgi Edinme ve Örnek İsteme Hakkı

Kooperatifler Kanununun 24 üncü maddesine göre, kooperatif ortaklarının bilgi edinme ve bazı belgelerden örnek isteme hakkı vardır. Buna göre aşağıdaki belgeler her yıl ortakların incelemesi için hazır bulundurulur.

  •   Yönetim kurulunun gelir gider farkının dağıtımıyla ilgili önerilerini içeren yıllık

    çalışma raporu

  •   Bilanço
  •   Gelir gider farkı hesabı
  •   Denetçilerin Kooperatifler Kanunu’nun 66. maddesine uygun olarak düzenleyecekleri

    rapor

    Yukarıda sayılan belgeler, yıllık olağan genel kurul toplantısından en az 15 gün öncesinden itibaren bir yıl süre ile ortaklarca incelenebilir. Bu belgeler kooperatif merkezine ve varsa şubelerinde ortakların incelemesi için hazır tutulur. Genel kuruldan 15 gün önce incelemenin başlaması, ortakların genel kurulda oy kullanırken bu konularda bilgi sahibi olmasının ve sağlıklı oy kullanmasının sağlanması içindir. Ayrıca isteyen ortaklara yönetim kurulu tarafından bilanço ve gelir gider hesaplarının birer örneğinin verilmesi zorunludur.

Kooperatiflerde Ortaklıktan Çıkma Hakkı- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

Ortaklıktan Çıkma Hakkı

Kooperatifler Kanununun 10 uncu maddesi her ortağın kooperatiften çıkma hakkının bulunduğunu ve ortağa tanınan bu hakkın hiçbir şekilde kooperatif yönetim kurulu veya genel kurul kararıyla ya da ana sözleşmeye konulacak bir hüküm ile engellenemeyeceğini hükme bağlamıştır. Ancak, çıkma sonucu kooperatifin mevcudiyeti (mali durumu) tehlikeye düşecekse ayrılmak isteyen ortaktan kooperatifin belli bir tutarda tazminat isteneceği konusunda kooperatif ana sözleşmesine hüküm konulabilir. Buna göre ortaklıktan çıkmak isteyen ortak gerekli prosedürleri yerine getirmek şartı ile ortaklıktan çıkabilir. Kooperatifler Kanunu’nun 11 inci maddesinde ortakların kooperatiften çıkma haklarının ana sözleşmede belirtilmek suretiyle en çok beş yıl için sınırlandırılabileceği belirtilmiştir. Buna göre ana sözleşmede ortağın ortaklıktan çıkma isteğine bir sınırlama getirilmişse ortak o süre dolmadan ortaklıktan çıkamaz. Kanunda da belirtildiği üzere bu süre en fazla 5 yıl olarak belirlenebilir.

Rapor Kooperatif

Kooperatiflerde ortaklık senedinde bulunması gereken unsurlar nelerdir ?-MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

rtaklık senedinde hangi hususların yer alacağı kanun maddesinde tek tek sayılmıştır. Maddeye göre ortaklık senedinde yer alacak hususlar şunlardır:

  •   Kooperatifin unvanı
  •   Ortaklık senedinin yani ortağın adı soyadı
  •   Ortağın iş ve konut adresi
  •   Ortağın kooperatife girdiği ve çıktığı tarihler
  •   Tarih sırasıyla ortağın kooperatife ödediği paralar ili kooperatiften aldığı paralar
  •   Ortağın ve kooperatifi temsile yetkili olan kimselerin imzası
  •   Yönetim kurulu karar numarası

    Yukarıdaki hususları içermek kaydıyla ortaklık senedinde daha fazla bilgiye yer verilmesinde herhangi bir mahsur bulunmamaktadır. Örneğin; ortağın sermaye payı, adedi ve değeri, ortaklık numarası gibi hususların yazılmasında fayda vardır.

KOOPERATİFLERDE ORTAKLIK SENEDİ ÖRNEĞİ- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

  1. Ortaklık Senedi

    Ortağın, kanun ve ana sözleşmeyle kendisine tanınan haklarını kullanması sırasında kooperatif ile arasında çıkan birtakım anlaşmazlıkların giderilmesinde bir delil olarak kullanılması ve ilgili mercilere sunulması amacıyla düzenlenen ve ada yazılı olan belgeye ortaklık senedi denir

ORTAKLIK SENEDİ
Kooperatifin Unvanı :……………………………………………………………………………. Ortağın Adı ve Soyadı : ………………………………………………………………………….

Konut Adresi
İş Adresi
Telefonu
Kooperatife Girdiği Tarihi.:…………………………………………………………………………… Kooperatiften Çık.Tar:……………………………………………………………………………. Ortaklık Numarası : ……………………………………………………………………………….. Sermaye Payı Adedi : ……………………………………………………………………………..

Ortağın İmzası Kooperatif Yetkililerinin İmzası ve Kaşe

ORTAK TARAFINDAN KOOPERATİFE YAPILAN ÖDEMELER

Kümülatif Toplam

Yetkilinin İmzası Makbuz Tarih-Nu.

ORTAĞIN KOOPERATİFTEN ÇEKTİĞİ PARALAR

Yetkilinin İmzası Ödenen (TL) Ödenen (TL) Makbuz Tarih-Nu. Kümülatif Toplam

KOOPERATİFLERDE ORTAKLARIN HAKLARI VE ÖDEVLERİ

  1. ORTAKLARIN HAKLARI VE ÖDEVLERİ
    1. Ortakların Hakları

      Kooperatife ortak olan, başka bir ifade ile ortaklık sıfatına sahip olan kişiler kooperatif üzerindeki ortaklık haklarını kullanma hakkına da sahip olmuş olurlar. Kooperatiflerde eşitlik ilkesi gereği tüm ortaklar hak bakımından eşit olup ortakların kooperatiflerdeki haklarını şu şekilde sıralayabiliriz:

      •   Ortaklık senedi
      •   Ortakların bireysel hakları
      •   Ortakların birlikte kullanabilecekleri (grupsal) hakları
      •   Hak ve yükümlülüklerde eşitlik

Kooperatiflerde Ortaklığın Sona Ermesiyle Hesap Kesme

Ortaklığın Sona Ermesiyle Hesap Kesme

Kooperatifler Kanunu’nun 17’nci maddesi ortaklıktan çıkan veya çıkarılan ortakların, kooperatiften iadesini isteyebilecekleri hakları belirtmiştir. İlgili maddeye göre; kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların kendilerinin yahut mirasçılarının kooperatif varlığı üzerinde haklarının olup olmadığı ve bu hakların nelerden ibaret bulunduğu ana sözleşmede gösterilir.

İadesi talep edilecek hakların başında sermaye payları ile kooperatifin amacının gerçekleştirilebilmesi için ödenen paralar gelmektedir. Örneğin bir yapı kooperatifinde, konut ya da iş yerlerinin inşası için genel kurulca belirlenen ve ödenen aylık taksit ve ara ödemeler gibi.

Kooperatifler Kanununa göre yedek akçeler üzerinde çıkan ya da çıkarılan ortakların hak talep etmeleri mümkün değildir. Yedek akçelerin ortaklara dağıtılacağına dair bir hüküm ana sözleşmeye konulmuş olsa dahi geçersizdir.

Çıkan veya çıkarılan ortakların talep ettikleri haklar, ortağın ayrıldığı yıl bilançosuna göre, diğer bir ifade ile çıkmanın kesinleştiği yıl bilançosuna göre hesaplanır. Bunun için ayrıca bir bilanço düzenlemeye gerek yoktur.

Bilançoda geçmiş yılda ve cari yılda zarar (olumsuz gelir gider farkı) görülüyorsa bu zararlardan ortağa düşen pay hesap edilerek, kendisine yapılacak iadeden mahsup edilir. Burada bilanço tarihinden kasıt, bilançonun düzenlendiği gün yani 31 Aralık değil, bilançonun genel kurulca kabul edildiği tarihtir. Çünkü bilanço genel kurulca kabul edilmekle kesinlik kazanmış olur ve bir hukuki belge niteliği kazanır. Örneğin; ortağın ortaklıktan çıkması 15/09/2011 günü kesinleşmiş, ana sözleşmeye göre de, ortağın sermaye ve diğer alacaklarının o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içerisinde verilmesi gerekiyor ise, 31/12/2011 tarihi itibariyle düzenlenen bilanço 1/4/2011 günü yapılan genel kurulca kesinleşmişse, ortağın hak ve alacaklarının 1/5/2011 tarihine kadar ödenmesi gereklidir.

İlgili Bakanlıklarca hazırlanan örnek ana sözleşmelere göre, çıkan ve çıkarılan ortakların sermaye ve diğer alacaklarının, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri ödenmesi gerekir. Ancak, ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde, eski ortağın kooperatif amaçlarının gerçekleştirilmesini sağlamak üzere yaptığı ödemelerin derhal geri verilmesi zorunlu bulunmaktadır.

Her ne kadar örnek ana sözleşmelerde alacakların iadesi için bilanço tarihinden itibaren bir ay süre tanınmış olsa da bu hükme uymayarak ortaklıktan ayrılanların alacaklarının iadesinin uzatıldığı görülmektedir. Bu durumda ortaklık ilişkisi kesilenlerin alacaklarına yönelik temerrüd faizi isteme hakları bulunmaktadır.

Kooperatifler Kanunu’nun 10’uncu maddesine göre ana sözleşmesinde hüküm bulunmak kaydıyla ayrılmak isteyen ortaktan tazminat istenebilir. Ancak tazminat istenebilmesi için ortağın ortaklıktan çıkışının kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi gerekir. Aksi durumda tazminat istenemez.

Kooperatiften çıkan ortaktan tazminat istenmesi veya ortağın ihraç edilmesi, ortağın kooperatif varlığı üzerinde hak talep etmesine engel değildir. Böyle durumlarda istenen haktan tazminat düşülür ve kalan tutar hak sahibine ödenir.

Kooperatifler Kanunu’nun 17’nci maddesinin 2’nci fıkrasına göre; kooperatif mevcudiyetini tehlikeye düşürecek nitelikteki iade ve ödemeler, ana sözleşmede daha kısa bir süre (ki örnek ana sözleşmelerde bu süre bir aydır) tespit edilmiş olsa bile, genel kurul kararı ile üç yılı aşmamak üzere ertelenebilir. Bu halde ortak, üç yıl geçmeden alacaklarının iadesi için dava bile açamaz.

Kooperatiflerde Ortaklıktan çıkarılma kararına karşı açılacak dava dilekçesi örneği- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

(TİCARET VEYA ASLİYE HUKUK) MAHKEMESİ BAŞKANLIĞINA ANKARA

İTİRAZ EDEN:

Adres
MUHATAP : S.S ,,,,,,,,,,,,,,, Koop.

Adres
DAVANIN KONUSU: Kooperatif ortaklığından çıkarılmam yönünde alınan

10.11.2013 tarihli 18 sayılı yönetim kurulu kararı.
OLAY VE DELİLLER: Kooperatif ortaklığından çıkarıldığına ilişkin 10.11.2013 tarih ve 18 sayılı yönetim kurulu kararı 3 sayılı yazı ile 12.11. 2013 günü tarafıma tebliğ edilmiştir. Anılan kararda ortaklıktan çıkarılmama gerekçe olarak Mart- Ağustos 2013 aylarına ait 2.400 (ikibindörtyüz) TL borcun ödenmediği gösterilmektedir. Oysa borcumun 1.400 TL’lik kısım ödenmiştir. Ödemeye ilişkin makbuzlar ekte sunulmuştur.
HUKUKİ DAYANAK: Kooperatifler Kanunu’nun 16. Maddesi ile kooperatif anasözleşmesinin 11. maddesi.

SONUÇ VE İSTEK: Ortaklıktan çıkarılma kararına karşı bu itirazımın görüşülmesi ve ortaklıktan çıkarılmam yönünde yönetim kurulunca alınan 10.11.2013 günlü 18 sayılı kararın iptal edilmesini arz ederim. 15/01/2015
İmza

EKLER:

1- İptal karan
2- Ödeme Makbuzları

Şekil 2.10: Ortaklıktan çıkarılma kararına karşı açılacak dava dilekçesi örneği

Ortaklıktan çıkarılması kesinleşmeyen ortağın yerine yeni ortak alınamaz. Başka bir ifade ile davası veya itirazı sonuçlanmayan ortakların yerine yeni ortak alınması yasaklanmıştır.

Kooperatif ortaklarının kendi isteği ile ortaklıktan çıkması, ortaklıktan çıkarılması gibi nedenlerin dışında ortaklığı sona erdiren diğer bir durum ise ortaklığın kendisinden düşmesidir.

Kooperatiflerde Ortaklıktan çıkarılma kararına karşı, genel kurula yapılacak itiraz dilekçesi örneği-MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

T.C 14. Noterliği ANKARA

İTİRAZ EDEN: Adres S.S…………….,,,,,,,,,,,,,,,, Koop.
Adres

Yönetim kurulunun ortaklıktan çıkarılma kararına karşı yapılacak itirazımın, ilk genel kuralda görüşülmesi.
Kooperatif ortaklığından çıkarıldığına ilişkin 10.11. 2013 tarih ve 18 sayılı yönetim kurulu karan 3 sayılı yazı ile 12.11. 2013 günü tarafıma tebliğ edilmiştir. Anılan kararda ortaklıktan çıkarılmama gerekçe olarak Mart- Ağustos 2013 aylarına ait 2.400 (ikibindörtyüz) TL borcun ödenmediği gösterilmektedir. Oysa borcumun 1.400 TL’lik kısım ödenmiştir.

Ortaklıktan çıkarılma kararına karşı bu itirazımın ilk genel kuralda görüşülmesi ve ortaklıktan çıkarılmam yönünde yönetim kurulunca alınan 10.11. 2013 günlü 18 sayılı kararın iptal edilmesini genel kuraldan arz ederim.

Sayın Noter,
Üç nüshadan ibaret olan bu itiraz dilekçemin bir nüshasının muhataba tebliğini, bir nüshasının dairenizde saklanmasını ve bir nüshasının da tebliğ edildiğine delil olarak tarafıma verilmesini rica ederim.

İmza

Şekil 2.9: Ortaklıktan çıkarılma kararına karşı, genel kurula yapılacak itiraz dilekçesi örneği

Kooperatiflerde Çıkarılma kararının ortağa tebliğine ilişkin noter yazısı örneği- MALİ MÜŞAVİR EVREN ÖZMEN

T.C. 15. Noterliği ANKARA

KEŞİDECİ : ,,,,,,,,,,,,,Kooperatifi MUHATAP :

Talatpaşa Bulvarı 108/45 Cebeci/Ankara

KONU :Kooperatifimize olan 2013 Mart-Ağustos aylarına ait toplan 2.400 (ikibindörtyüz) TL borcunuzu zamanında ödemediğin için Ankara 15. Noterliği ile 29.09. 2013 günü tebliğ edilen ilk ihtarnamemize ve yine Ankara 15. Noterliği ile 05.10. 2013 günü tebliğ edilen ikinci ihtarnamemize rağmen verilen süreler içinde söz konusu borcunuzu ödememiş bulunmaktasınız.

Bu nedenle; Kooperatifler Kanunu’nun 27. ve ana sözleşmenin de … maddesi hükümlerince yönetim kurulunun 10/11/2013 tarihli 18 sayılı kararı ile kooperatif ortaklığından çıkarılmış bulunuyorsunuz.

Bilgilerinizi rica ederiz.

Sayın Noter,

Bu ihbarnamemizin bir örneğinin ilgiliye tebliğini, bir örneğinin de tebliğ edildiğine delil olarak tarafımıza iadesini rica ederiz.

Başkan 2. Başkan İmza İmza

Şekil 2.8: Çıkarılma kararının ortağa tebliğine ilişkin noter yazısı örneği

Tebligat, ortağın kooperatife bildirdiği en son adrese yapılır. Kendisine tebliğ yapılacak ortak adresinde bulunmazsa tebliğ kendisi ile aynı konutta oturan kişilere veya hizmetçilerinden birine yapılır. Ancak, ortak yerine kendisine tebliğ yapılacak kişinin 18 yaşını doldurmuş olmasına dikkat edilmelidir. Bilinen en son adresinde kendisine tebligat yapılacak kimse yoksa veya bunlar tebligatı almaktan kaçınırlarsa, tebligat o yerin muhtarına veya ihtiyar heyeti üyelerinden birine yapılır. Belgeyi teslim alanın adı ve adresi, ortağın tebliğ edilen adresinin kapısına yapıştırılır. Tebligatın kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.