Kooperatif Kuruluş işlemleri

Ekran Resmi 2017-08-08 10.30.30.png

Kooperatifleri sermaye şirketlerinden ayıran diğer bir özelliği ise kendisine özel bir kanununun olmasıdır. ( 24.04.1969 tarihli ve 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu ). Sermaye şirketleri kurulurken Yeni Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanırken kooperatifler ise 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na tabi olarak kurulurlar. 24.04.1969 tarihli ve 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 1. Maddesinde kooperatiflerin tanımı şöyle yapılmıştır: “Kooperatifler; tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını iş gücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklara kooperatif denir. Kooperatifler en az 7 ortak tarafından imzalanan ana sözleşme ile kurulur[1]. Tanımında da anlaşılacağı üzere kooperatifler bir veya birkaç kişinin tek başına yapamayacakları faaliyetleri “ güç birliği ” sayesinde gerçekleştirmektedirler Günümüzde birçok kooperatif türü bulunmaktadır. Konut Yapı kooperatifleri, tarım kooperatifleri vs… bunlara birer örnektir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’na göre Yönetim Kurulu en az üç üyeden oluşur ve bu kişilerin genel kurul üyeleri arasından seçilmesi zorundadır ( Madde: 55 ). Ancak denetim kuruluna seçilecek üyeler için böyle bir zorunluluk yoktur. Yani denetim kurulu üyeleri kooperatif üyesi olmayan kişilerden oluşabilir (Madde: 65 ). Kooperatiflerin kuruluş işlemleri için gerekli olan evraklar ve tutulması gereken defterler ise şunlardır:

A – Kooperatif Sözleşmesinde Bulunması Gerekli Hususlar:

  1. Sözleşme onay tarihi,
  2. Kooperatifin unvanı ve merkezi,
  3. Kooperatifin amacı ve çalışma konuları, varsa süresi,
  4. Ortaklık sıfatını kazandıran ve kaybettiren hal ve şartlar,
  5. Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi kısmına karşılık olarak ödenen en az miktar ve her ortaklık payının değeri,
  6. Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu
  7. Ortakların ayni sermaye koyup koymayacakları, Ayni sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları ve bunlara biçilen değerler,
  8. Kooperatifin yükümlülüklerinden dolayı ortakların sorumluluk durumu ve derecesi,
  9. Kooperatifin yönetici ve denetleyici organlarının görev, yetki ve sorumlulukları,
  10. Kooperatifin temsiline ait hükümler,
  11. Yıllık gelir gider farklarının hesaplama ve kullanım şekilleri,
  12. Kooperatifin yapacağı ilanların şekli ve şirket sözleşmesinde de bu hususta bir hüküm varsa yönetim kurulu kararlarının ortaklara ne suretle bildirileceği
  13. Kurucuların adı, soyadı, iş ve konut adresleri

B –  Kuruluş:

  1. Dilekçe(Kooperatif yönetim kurulu üyeleri tarafından imzalanmalı, vekâleten imzalanmış ise vekâletin aslı veya onaylı sureti eklenmeli, ekindeki evrak dökümünü içermelidir.)
  2. İlgili Bakanlık tarafından onaylanmış sözleşme kitapçığı (1 adet)
  3. Bakanlık izin yazısı aslı
  4. Kurucuların TC Kimlik Numaraları verilmeli
  5. Yönetim Kurulu üyelerinin kooperatif unvanı altında imza beyannameleri (1 adet)
  6. Noter onaylı sözleşme özeti (2 nüsha)
  7. Oda kayıt beyannamesi(Yetkililerce İmzalanması ve ortakların resimleri bulunmalıdır)

10.1.2003 Tarih 24984 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 24.01.2002 tarih 2002/5089 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince; 1163 sayılı kooperatifler kanununa tabi kooperatiflerde 1 ortaklar payının değeri 100.TL yükseltilmiştir.

 

Hata: İletişim formu bulunamadı.

 

 

GÜMRÜKSÜZ SATIŞ MAĞAZALARI YÖNETMELİĞİ

8 Ağustos 2017 SALI Resmî Gazete Sayı : 30148
YÖNETMELİK
Gümrük ve Ticaret Bakanlığından:

GÜMRÜKSÜZ SATIŞ MAĞAZALARI YÖNETMELİĞİ

 

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar

Amaç ve kapsam

MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye’ye gelen veya Türkiye’den giden yolcular ile transit yolculara, diplomatik muafiyetten yararlananlara, yabancı basın yayın organlarının yabancı uyruklu mensuplarına, İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemilere ve Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirlenecek diğer kişilere satış yapmak üzere gümrüksüz satış mağazaları ve bunların depolarının açılışına, işleyişine ve buralardan eşya satışına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.

Dayanak

MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 95 inci maddesinin birinci fıkrası ve 176 ncı maddesinin ikinci fıkrası ile 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararın 64 üncü maddesi ve 134 üncü maddesinin dördüncü fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.

Tanımlar

MADDE 3 – (1) 4458 sayılı Gümrük Kanununda yer alan tanımlara ilave olarak bu Yönetmelikte geçen;

a) Bakanlık: Gümrük ve Ticaret Bakanlığını,

b) BİLGE sistemi: Bilgisayarlı gümrük etkinlikleri yazılımını,

c) Bölge müdürlüğü: Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğünü,

ç) Depo: Aynı firmanın çeşitli yerlerde bulunan mağazalarının stok ihtiyacını karşılamak amacıyla eşya konulan ve 4458 sayılı Gümrük Kanunu ile 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğinin ilgili maddelerinde belirtilen özellikleri taşıyan ve özel antrepo sayılan yerleri,

d) Gemilere satış mağazası: İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemiler ile yurtdışına sefer yapmak üzere mağazanın bulunduğu limandan hareket eden yerli ve yabancı gemilere kumanya olarak satış yapmak üzere açılan ve özel antrepo sayılan yerleri,

e) Genel Müdürlük: Gümrükler Genel Müdürlüğünü,

f) Gümrüksüz satış mağazası (mağaza): 1 inci maddede belirtilen kişilere satış yapmak üzere açılmasına ve işletilmesine izin verilen ve özel antrepo sayılan yerleri,

g) Gümrük Yönetmeliği: 7/10/2009 tarihli ve 27369 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğini,

ğ) Kanun: 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununu,

h) Karar: 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Kararı,

ı) Uçakta satış mağazası: Yolculara uçak içinde satılmak amacıyla sadece yabancı ülkelere sefer yapan uçaklara eşya teslimi yapmak üzere hava hudut kapılarında yolculardan arındırılmış yerlerde açılan ve özel antrepo sayılan yerleri,

i) Yolcu: 29/9/2009 tarihli ve 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan 4458 Sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar’ın 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (bb) bendinde belirtilen kişileri,

ifade eder.

(2) Bu Yönetmelikte geçen “mağaza” ve “gümrüksüz satış mağazası” atıfları aksi belirtilmedikçe gemilere satış mağazasını ve uçakta satış mağazasını da kapsar.

İKİNCİ BÖLÜM

Başvuru Koşulları, Faaliyet Konuları

Mağaza ve depo açılabilecek yerler

MADDE 4 – (1) Açılması talep edilen mağaza veya depolar kara, hava, deniz ve demiryolu hudut kapıları itibarıyla Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkış ve Türkiye Gümrük Bölgesine giriş yerleri içinde yer alır. Hava ve deniz hudut kapılarında, liman sahası içerisinde olmak şartıyla, depolar, uçakta satış mağazaları ve gemilere satış mağazalarının yolcu giriş ve çıkışı yapılan yerler dışında açılmasına izin verilebilir. Giriş ve çıkış mağazaları ayrı ayrı açılır ve işletilir; ancak giriş ve çıkışın fiziki olarak ayrılmasının mümkün olmadığına gümrük idaresince kanaat getirilen yerlerde, mağazaların giriş-çıkışa hizmet verecek şekilde tek bir mağaza olarak açılmasına Genel Müdürlükçe izin verilebilir.

(2) Hudut kapılarında yolcular ile nakil vasıtası sürücü ve hizmetlilerine satış yapmak üzere; girişte mağaza açılabilmesi için başvuru tarihinden önceki aydan başlamak üzere son on iki ay ya da bir önceki takvim yılı içinde toplam en az 30.000 yolcu, nakil vasıtası sürücü ve hizmetlisinin giriş; çıkışta mağaza açılabilmesi için başvuru tarihinden önceki aydan başlamak üzere son on iki ay ya da bir önceki takvim yılı içinde toplam en az 10.000 yolcu, nakil vasıtası sürücü ve hizmetlisinin çıkış yapmış olması gerekir.

(3) Ankara ve İstanbul’daki hava hudut kapılarında yolcu girişi yapılan yerlerde bulunan mağazalardan, diplomatik muafiyetlerden yararlananlar ile yabancı basın yayın organlarının yabancı uyruklu mensuplarına satış yapılabilir.

(4) İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemiler ile yurtdışına sefer yapmak üzere mağazanın bulunduğu limandan hareket eden yerli ve yabancı gemilere kumanya olarak satış yapmak üzere İstanbul Boğazı’nda bir adet, Çanakkale Boğazı’nda bir adet olmak üzere toplam iki adet gemilere satış mağazası açılmasına izin verilebilir.

Tek işletmeci

MADDE 5 – (1) Gümrüksüz satış mağazası açılmak istenilen her bir hudut kapısı ve yerde mağaza işletmeciliği tek bir işletmeci tarafından yapılır. Her bir hudut kapısı ve yerde bulunan mağaza için açma izni başvuruları ayrı ayrı yapılarak sonuçlandırılır.

(2) Hava hudut kapılarında, çıkışa yönelik mağazalarla sınırlı olarak, bu yerdeki tek işletmeci ile işletme sözleşmesi bulunan ve 6 ncı maddede belirtilen şartları taşıyan firmalara alkollü içki, tütün ve tütün mamulleri dışında eşya satışı yapmak üzere mağaza açma izni verilebilir.

(3) Hava hudut kapılarında uçakta satış mağazası işletmeciliği, her bir hudut kapısı itibarıyla tek bir işletmeci tarafından yapılır.

(4) Kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler, 4 üncü maddenin birinci fıkrasında sayılan yerlerde bulunan ve mülkiyetleri veya tasarrufları altında bulundurdukları taşınmazları, Bakanlıktan görüş alınması suretiyle gümrüksüz satış mağazası işletmek üzere tek bir işletmeci tarafından işletilmek şartı ile ilgili ihale mevzuatı çerçevesinde kiraya verebilir. Özel hukuk tüzel kişileri, kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler tarafından kendilerine kiralanan bu yerlerdeki taşınmazları, gümrüksüz satış mağazası işletmek üzere özel hukuk sözleşmeleri çerçevesinde üçüncü kişilere kiralayabilir.

Mağaza ve depo açma izni için başvuruda bulunabilecekler

MADDE 6 – (1) Bu Yönetmelik hükümleri uyarınca mağaza ve depo açma izni verilebilecek olanlar şunlardır:

a) Kamu kuruluşları,

b) Asgari beş yıldır faaliyette bulunan, ödenmiş sermayeleri ve ihtiyatları toplamı en az 1.000.000 (bir milyon) TL ve son beş yılda tahakkuk eden kurumlar vergisinin basit ortalaması en az 50.000 (elli bin) TL olan limited veya anonim şirketler.

(2) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği yılı izleyen yıllarda yapılan başvurularda, birinci fıkra uyarınca son beş yılda tahakkuk eden kurumlar vergisinin basit ortalaması olarak aranacak tutar, başvurudan önceki yılda uygulanan tutarın Maliye Bakanlığınca yine o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında arttırılması suretiyle hesaplanır.

(3) Mağaza veya depo açma izni almak üzere başvuracak tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri, sermayesinin yüzde onundan fazlasına sahip gerçek kişiler ile gümrük ve dış ticaret işlemlerinde temsil yetkisini haiz çalışanlarının ile limited şirketlerde ortaklar ile şirket müdürünün, affa uğramış olsalar dahi devletin güvenliğine karşı suçlar, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, uluslararası suçlar, zimmet, irtikap, rüşvet, güveni kötüye kullanma, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, hileli iflas, yalan tanıklık, suç uydurma ve iftira suçları ile ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama suçlarından mülga 1/3/1926 tarihli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanunu ile 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununa, vergi kaçakçılığı veya vergi kaçakçılığına teşebbüs suçlarından 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununa, mülga 7/1/1932 tarihli ve 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanuna, mülga 10/7/2003 tarihli ve 4926 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa, 19/4/1990 tarihli ve 3628 sayılı Mal Bildiriminde Bulunulması, Rüşvet ve Yolsuzluklarla Mücadele Kanununa, 20/2/1930 tarihli ve 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna, 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununa, 11/10/2006 tarihli ve 5549 sayılı Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanuna, 12/6/1933 tarihli ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanuna ve 3/6/1986 tarihli ve 3298 sayılı Uyuşturucu Maddelerle ilgili Kanuna muhalefetten ve 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamı suçlardan ceza veya mahkûmiyet kararı bulunmaması şarttır.

(4) Mağaza veya depo açma izni almak üzere başvuracak limited veya anonim şirketlerin, gümrük mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi ve ceza borcu ile vergi mevzuatı uyarınca kesinleşmiş vergi borcu bulunmaması şarttır.

Ön izin başvurusu, başvuruda aranan belgeler ve başvurunun değerlendirilmesi

MADDE 7 – (1) 4 üncü maddenin birinci fıkrasında belirtilen yerlerde mağaza veya depo açılması talebinde bulunan ilgililerce, mağaza veya depo olarak açılmak istenilen yeri gösteren resmî plan veya kroki, söz konusu yerin mülkiyetinin veya üzerindeki sınırlı aynî hakkın başvuru sahibine ait olduğunu belgeleyen tapu sicil örneği veya kira sözleşmesi ve işletici firma tarafından doldurulan ve gümrük müdürlüğünce de kontrol edilerek onaylanan Ek-1’de yer alan başvuru formu ile birlikte gümrük müdürlüğüne ön izin başvurusunda bulunulur. Gümrük müdürlüğünce gerekli değerlendirmeler yapılarak belgeler bölge müdürlüğüne iletilir. Başvuru, bölge müdürlüğü görüşü ile birlikte Genel Müdürlüğe intikal ettirilir. Genel Müdürlükçe, mağaza veya depo açılmak istenilen yerin, bina veya eklentisinin fiziki durumu, hudut kapısında gerekli yolcu sayısının sağlanıp sağlanmadığı, söz konusu hudut kapısında gümrüksüz satış mağazasına ihtiyaç olup olmadığı ve gümrük gözetimi ile denetiminin sağlanması yönlerinden yapılacak değerlendirme sonucunda mağaza veya depo açılmasına ön izin verilip verilmediği ilgilisine yazılı olarak bildirilir. Ön izin başvurusunun uygun bulunması, mağaza veya depoya açılış izni verileceği anlamına gelmez.

(2) Birinci fıkra çerçevesinde ön izin başvurusu uygun bulunan mağaza veya depo açma izni başvurusunda bulunacak kişilerin, ön izin başvurusu sırasında sunulanlar dışında, aşağıda belirtilen belgeleri asıl veya noter onaylı olmak üzere hazırlayarak mağaza veya deponun denetimi altında bulunacağı gümrük müdürlüğüne müracaat etmeleri gerekir.

a) Yönetim kurulu üyeleri, gümrük ve dış ticaret işlemlerinde şirketi temsile yetkili kişiler ile şirket sermayesinin % 10 veya daha fazlasına sahip gerçek kişiler ile limited şirketlerde ortaklar ile şirket müdürünün, başvuru tarihinden geriye dönük en geç iki ay içinde alınmış adlî sicil belgeleri,

b) Kesinleşmiş vergi borcu bulunmadığına dair ilgili vergi dairesinden alınacak yazı,

c) Mağaza veya depo olarak açılıp işletilecek yerin mülkiyetinin veya üzerindeki sınırlı aynî hakkın başvuru sahibine ait olduğunu belgeleyen tapu sicil örneği veya kira sözleşmesi,

ç) Mağaza veya deponun bulunduğu bina ve eklentilerinin yerini, cinsini, alanını ve hacmini, iç ve dış tertiplerini gösteren resmî plan veya krokileri ile mağaza veya deponun iç ve dış fotoğrafları,

d) Yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tespit raporu,

e) Ticaret sicil gazetesi,

f) İmza sirküleri,

g) Kayıtlı olunan Odadan alınacak faaliyet belgesi,

ğ) 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen sermaye ve kurumlar vergisi şartının karşılandığını gösterir belgeler,

h) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 359 uncu maddesinde (1/1/1999 tarihinden önceki dönem için aynı Kanunun 344 üncü maddesinin 1 ila 6 numaralı bentlerinde) belirtilen fiilleri işlememiş olduğuna dair vergi dairesinden alınacak yazı.

(3) Gemilere satış mağazası açma izni almak için başvuracaklarda ayrıca aşağıdaki şartlar da aranır.

a) Gümrük denetimine tabi gemilere sefer yapacak deniz araçlarına mahsus izin belgesi bulunan en az bir adet deniz hizmet teknesi bulunması,

b) Mağaza adına düzenlenmiş VHF cihazı (deniz haberleşme cihazı) işletme izni bulunması,

c) Deniz Ticaret Odasına kayıtlı olunması.

(4) Kamu kuruluşlarından, bu statülerine ilişkin belgeleri ibraz etmeleri koşulu ile sadece ikinci fıkranın (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen belgeler aranır.

(5) Mağaza veya depo açma izni almak üzere başvuracak tüzel kişilerin yönetim kurulu üyeleri ve şirket sermayesinin %10 undan fazlasına sahip ortaklar arasından yurt dışında ikamet eden yabancı şahısların, yurt dışında ikamet ettiklerine dair ilgili makamlardan alınan resmi bir belge ibraz etmeleri halinde adlî sicil belgesi aranmaksızın bu kişilerin yazılı beyanlarına itibar edilir.

(6) Gümrük müdürlüğünce başvuru belgeleri asıl ve suretleri de karşılaştırılarak incelenir, eksiklikleri varsa tamamlattırılır ve birer örnekleri müdürlükçe onaylanarak dosyasında saklanır. Ayrıca gümrük mevzuatından kaynaklanan kesinleşmiş gümrük vergi ve ceza borcu bulunup bulunmadığı Bakanlık sistemleri üzerinden tespit edilerek, gümrük müdürlüğünce oluşturulacak heyet tarafından hazırlanan görgü raporu ile birlikte bütün belgeler, konuya ilişkin görüşünü de belirterek bağlı bulunduğu bölge müdürlüğüne gönderilir. Bölge müdürlüğü gerekli incelemeyi yapar, görüşünü de belirtmek suretiyle belgeleri değerlendirilmek üzere Genel Müdürlüğe intikal ettirir. Başvurular Genel Müdürlükçe sonuçlandırılır.

(7) Başvurusu uygun bulunarak açma ve işletme izni verilen mağaza ve depolar için Ek-2’de yer alan ve gümrük müdürlüğünce hazırlanacak yazıya istinaden 2/7/1964 tarihli ve 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca tahsili gereken harcın peşin olarak tahsilini müteakip gümrük müdürlüğünce Ek-3’te yer alan açma ve işletme izin belgesi düzenlenir.

(8) Mağaza açılısına ilişkin istenen belgelere elektronik sistemler üzerinden erişilebilmesi halinde bunların kâğıt nüshaları aranmaz.

(9) Gümrüksüz satış mağazası ve deposu açma ve işletme izinleri, açma ve işletme izin belgesinin düzenlendiği tarihten itibaren beş yıl geçerli olacak şekilde verilir. Süre sonunda faaliyetine devam etmek isteyen mağaza işleticileri açma ve işletme iznine ilişkin yürürlükte olan mevzuata uygun şartların sağlandığını gösteren belgeleri bağlı oldukları gümrük müdürlüğüne ibraz ederek açma ve işletme izninin geçerlilik süresinin uzatılmasını talep ederler. Söz konusu talep, iznin sona erdiği tarihten en erken dört ay, en geç bir ay önce yapılır. Bir aydan sonra yapılan başvurularda gecikme süresi kadar mağaza ve/veya depoya eşya girişi durdurulur. Talep gümrük ve bölge müdürlüğünün görüşü ile birlikte Bakanlığa aktarılarak nihai değerlendirme Bakanlıkça yapılır. Talebin uygun bulunması halinde izin belgesinin geçerlilik süresi beş yıl uzatılır. Süre sonunda yürürlükte olan mevzuata uygun şartları yerine getirmeyen mağaza ve depoların açma ve işletme izinleri iptal edilir.

Faaliyete geçebilmek için aranan şartlar

MADDE 8 – (1) Faaliyete geçebilmek için kamu kuruluşları hariç, mağaza ve depoların faaliyet konuları ve yerlerine göre Kanun uyarınca aranacak vergi ve cezaya karşılık olmak üzere, Gümrük Yönetmeliği uyarınca kabul olunabilecek türde ve bu Yönetmeliğin teminatla ilgili hükümleri çerçevesinde teminat verilmesi gerekir.

(2) Mağaza ve depo açma izni verilenlerin izin yazısının kendilerine tebliğ tarihini izleyen günden itibaren altı ay içinde faaliyete geçmeleri gerekir. Mücbir sebep ve beklenmeyen haller dışında, bu süre içinde faaliyete geçilmemesi hâlinde verilen izin iptal edilir ve alınan teminat iade edilir. Bu durumda mağaza ve depo açmak için yeniden başvuru yapılabilir.

(3) Açma izni verilen mağazaların, Bakanlıkça uygulamaya konulan ve mağazalardan yapılan satışların gümrük müdürlüğü, ilgili bölge müdürlüğü ve Genel Müdürlükçe takip edilebilmesini sağlayan bilgisayar sistemine dâhil olması gerekir.

(4) Yapılacak inceleme sonucunda, mağaza açılmak istenilen yerin fizikî koşullarının gümrük idaresinin denetimini güçleştireceğinin veya gümrük müdürlüğünün personel ve fizikî imkânlarının denetim için yeterli olmayacağının anlaşıldığı hallerde, mağaza açılmasına izin verilmesi veya açma izni verilmiş mağazanın faaliyete geçebilmesi için bu eksikliklerin giderilmesi şarttır.

(5) Gümrük müdürlüğünce, gerekli şartları sağlayarak faaliyete geçen mağazalara ilişkin faaliyete geçme tarihini de içerecek şekilde bölge müdürlüğü aracılığıyla Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

Yıllık kontroller ve mağazalarda yapılacak değişiklikler

MADDE 9 – (1) 7 nci maddenin ikinci fıkrasının (a) bendinde sayılan kişilerin adlî sicil belgelerinin her yıl Ocak ayı sonuna kadar ilgili gümrük müdürlüğüne ibraz edilmesi gerekir. Aynı işletmecinin, bir gümrük müdürlüğü denetiminde birden fazla mağaza veya deposu bulunması durumunda, adlî sicil belgesinin birer adet aslının ibrazı yeterli olup, diğer mağaza veya depo dosyalarına söz konusu belgenin fotokopi ile çoğaltılmış örneği konulabilir.

(2) 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasında sayılan kişilerin aynı fıkrada yer alan fiil veya suçlardan mahkûm olduğunun veya ceza aldığının tespiti hâlinde durum bölge müdürlüğü aracılığıyla Genel Müdürlüğe gecikmeksizin bildirilir.

(3) Süresi bir yıldan uzun olan kira sözleşmelerinin geçerlilik süresi içinde her yıl ibraz edilmesine gerek olmamakla birlikte, sözleşme süresinin bitimini müteakip yeni sözleşmenin gümrük müdürlüğüne sunulması gerekir.

(4) Mağazalar için 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca her yıl Ocak ayı içinde ödenmesi gereken işletme harcının ödenip ödenmediği gümrük müdürlüğünce kontrol edilir. Depolar için 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca sadece açma harcı söz konusu olduğundan, gümrük müdürlüğünce yıllık harç kontrolü sadece mağazalar için yapılır.

(5) Mağaza ve depolar için açma ve işletme izin belgesi düzenlenmesi, devir, kapatma, genişletme, daraltma, adres değişikliği ile unvan ve/veya vergi numarası değişikliği durumlarında gümrük müdürlüğünce Ek-4’te yer alan antrepo bildirim formu düzenlenir. Düzenlenen form ve ilgili belgelerin birer örneği bölge müdürlüğü aracılığıyla Genel Müdürlüğe gönderilir.

(6) Açma ve işletme izin belgesinin yenilenmesi, devir suretiyle başkasına intikali veya herhangi bir sebeple iptal edildikten sonra yeniden düzenlenmesi durumlarında 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca harç alınır.

(7) Gümrüksüz satış mağazaları ve depolarda yapılacak daraltma, tamirat veya tadilat işlemlerinde 7 nci maddenin ikinci fıkrasının (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen belgeler aranır. Genişletme ve adres değişikliğine ilişkin işlemlerde söz konusu belgelerin yanı sıra, 7 nci maddenin ikinci fıkrasının (c) bendinde belirtilen belge de aranır.

(8) Mağaza ve depolarda yapılacak genişletme, daraltma, tamirat veya tadilat işlemleri ile adres değişiklikleri gümrük müdürlüklerince sonuçlandırılır ve bu işlemlerden harç alınmaz. Açma ve işletme izin belgesi verilmiş olan işletmecilerin unvanında meydana gelen değişiklikler ile gümrük idaresi değişikliğinde harç aranmaksızın sadece mevcut açma ve işletme izin belgesi üzerinde düzeltme yapılır.

(9) Söz konusu belgelerin elektronik sistemler üzerinden kontrol edilebilmesi halinde bunların kâğıt nüshaları aranmaz.

Mevzuat hükümlerine uyum

MADDE 10 – (1) Mağaza ve depo açma ve işletme izni alanlar, gümrük mevzuatı, kaçakçılıkla mücadele mevzuatı, dış ticaret rejimi ve standardizasyon mevzuatı ile Türk parasının kıymetini koruma mevzuatı hükümlerine uymakla yükümlüdür.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Satışlara İlişkin Usul ve Esaslar

Mağazalardan satışı yapılabilecek eşya

MADDE 11 – (1) Yolcu girişi yapılan hudut kapılarında açılan mağazalarda, Türkiye’ye giriş yapan yolculara aşağıda belirtilen eşya satılabilir.

a) Satış tarihinde yürürlükte bulunan Kararın 9 no’lu ekine göre Yolcu Beraberi Kişisel Eşya Listesinde yer alan eşya,

b) Satış tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre gümrük vergileri ödenmeksizin yurda ithal edilebilecek yolcu beraberi eşya,

c) Satış tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre gümrük vergileri ödenmek suretiyle yolcu beraberinde ithal edilebilecek eşya,

ç) Bakanlıkça uygun bulunacak diğer eşya.

(2) Yolcu çıkışı yapılan hudut kapılarında açılan mağazalarda, Türkiye’den çıkış yapan yolculara, transit yolculara, Türkiye’den çıkış yapan nakil vasıtası sürücü ve hizmetlilerine aşağıda belirtilen eşya satılabilir.

a) Satış tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre Yolcu Beraberi Kişisel Eşya Listesi’nde yer alan eşya,

b) Satış tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yolcu beraberinde ihraç edilebilecek ve hediye olabilecek miktar ve mahiyetteki eşya,

c) Miktarı ve mahiyeti Bakanlıkça belirlenen yolcu beraberindeki yerli eşya,

ç) Bakanlıkça uygun bulunacak diğer eşya.

(3) Birinci ve ikinci fıkraların (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilen eşyanın mağazalarda satışına Bakanlıkça sınırlama getirilebilir.

(4) Nakil vasıtası sürücü ve hizmetlileri ülkeye girişlerinde, yolcu girişi yapılan hudut kapılarındaki mağazalardan 1 karton sigara, en fazla 1 litrelik 1 adet alkollü içki, en fazla 120 ml’lik 1 adet kozmetik ürün ve en fazla 1 kilogram çikolata veya şekerden mamul yiyecek satın alabilirler.

(5) Türkiye’den çıkış yapan yolcular, nakil vasıtası sürücü ve hizmetlileri için yürürlükte bulunan Yolcu Beraberi Kişisel Eşya Listesi’nde yer alan eşyaya ilişkin miktarlar 3 kat olarak uygulanır.

(6) Türkiye’ye giriş ya da Türkiye’den çıkış yapan yolcular birinci ve ikinci fıkraların (a) bentlerinde belirtilen eşyayı uçakta da satın alabilirler.

(7) Diplomatik muafiyetlerden faydalananlara Dışişleri Bakanlığınca onaylanmış, yabancı basın yayın organlarının yabancı uyruklu mensuplarına ise Başbakanlık Basın-Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü tarafından düzenlenmiş, ilgili gümrük müdürlüğünce tescil edilmiş takrirler karşılığında satış yapılır.

(8) Mağazalarda esas itibarıyla serbest dolaşıma girmemiş yabancı menşeli eşya satılır. Serbest dolaşımda olan ya da olmayan Türk menşeli eşya ile serbest dolaşıma girmiş yabancı menşeli eşyanın mağazalarda satılmasına Genel Müdürlükçe izin verilebilir. Bu eşyanın üzerindeki dâhilî vergilerin tahsili, istisna ve muafiyeti vergi kanunlarının ilgili hükümleri çerçevesinde yürütülür.

(9) Türkiye’ye girişte ve çıkışta mağazalardan satın alınacak eşyanın pasaport işlemleri tamamlandıktan sonra ve girişte gümrük muayenesinden geçmeden önce alınması şarttır.

(10) Mağazalarda satılan birden fazla eşyanın set olarak satışa sunulmuş olması hâlinde, bedelsiz olarak sunulup sunulmadığına bakılmaksızın, bu tür eşya miktarının stok cetveli ve satış fişlerinde ayrıntılı olarak kayda geçirilmesi ve alışveriş limitlerinin aşılıp aşılmadığının değerlendirilmesinde set içerisindeki eşyanın tamamının dikkate alınması gerekir.

(11) 18 yaşın altındakilere alkollü içki ve tütün mamulleri satılamaz.

(12) Yürürlükte bulunan mevzuata göre mağazalardan satın alınabilecek eşya ve miktarlarına, 18 yaşın altındakilere alkollü içki ve tütün mamulleri satılamayacağına ve Türkiye’den çıkış yapan yolcular için mağazadan alışverişi yapılan eşyanın yolcuların seyahat edecekleri ülkeye girişinde ilgili ülkenin gümrük mevzuatı çerçevesinde işlem göreceğine dair uyarıcı ve bilgilendirici tabelaların, mağaza içerisinde alıcılar tarafından kolaylıkla görülebilecek yerlere asılması gerekir. Söz konusu tabelaların kara hudut kapılarında Türkçe, İngilizce ve komşu ülkenin dilinde, hava ve deniz hudut kapılarındaki mağazalarda ise Türkçe, İngilizce ve Arapça olarak hazırlanması zorunlu olmakla birlikte, ilave olarak mağazadan alışveriş yapan yolculara uygun diğer diller de kullanılabilir.

(13) İstanbul Boğazı ve Çanakkale Boğazı’ndan transit geçen gemiler ile yurtdışına sefer yapmak üzere mağazanın bulunduğu limandan hareket eden yerli ve yabancı gemilere, Ek-5’te belirtilen eşya satılabilir.

(14) Kara hudut kapısından diğer ülkelere çıkış yapan nakil vasıtası sürücü ve hizmetlileri, dönüşlerinde alışveriş haklarını kara hudut kapılarında bulunan mağazalarda ayda en fazla 10 defa kullanabilirler.

Eşyanın satışı

MADDE 12 – (1) Mağazadan eşya satışı, Türk Lirası veya konvertibl yabancı para cinsinden her türlü ödeme aracıyla yapılır. Eşyanın satış fiyatının yabancı para cinsinden belirlenmiş olması ve ödemenin Türk Lirası olarak yapılmak istenilmesi durumunda, eşyanın satış fiyatının Türk Lirasına çevrilmesinde mağazalarca esas alınacak döviz kurlarına ilişkin bilgilendirme tabelalarının yolcular tarafından görülebilecek şekilde mağaza içerisine asılması zorunludur.

(2) Yolculara eşya satışında, satışın bizzat yolcunun kendisine yapılması esastır. Vekâlet ve pasaport ibraz edilse dahi yolcu dışındaki bir kişiye satış yapılamaz. Ödemenin kredi kartı ile yapılmak istenilmesi hâlinde, ödemede kullanılacak kredi kartının bizzat alışveriş yapan yolcuya veya alışveriş yapan yolcunun beraberindeki diğer bir yolcuya ait olması gerekir. Yolcuya satılan eşyanın vergiye ya da bandrole tabi olması hâlinde, verginin ya da bandrolün tahsil edildiğine dair belge mağaza görevlisine ibraz edilmeden eşya teslim edilmez.

(3) Gemilere eşya satışında, mağazanın bulunduğu limandan hareket eden gemiler hariç olmak üzere, Boğazlardan transit (uğraksız) geçiş halini gösteren belgenin ibraz edilmesi gerekir. Mağazanın bulunduğu limandan hareket eden gemilere eşya teslimi, limandan hareketleri ile eş zamanlı olarak yapılır. Eşyanın cinsini ve miktarını gösteren talep formuna istinaden hazırlanan eşyanın mağazadan çıkışında mağazada görevli yetkilendirilmiş gümrük müşavirince tespit işlemi yapılır. Mağaza işletmecisinin sorumluluğu, eşyanın geminin yetkili bir personeli (gemi kaptanı veya gemi kâtibi) tarafından teslim alınmasına kadar devam eder. Satılan eşya için her bir sefer itibarıyla tek bir satış belgesi düzenlenir. Satılan eşyanın kod numarasını, cinsini, miktarını ve satış fiyatını gösteren gemi satış listesi (Ek-6) üç nüsha hâlinde düzenlenerek listenin bir nüshası satış belgesi ile birlikte alıcıya verilir. Listenin bir nüshası satış belgesinin mağazada kalacak nüshasına eklenir, üçüncü nüshası ise saklanmak üzere gümrük müdürlüğüne ibraz edilir.

(4) Yabancı ülkelere sefer yapan uçaklarda satışa sunulacak olan ve eşyanın cinsini ve miktarını gösteren talep formuna istinaden hazırlanan eşyanın mağazadan çıkışında mağazada görevli yetkilendirilmiş gümrük müşavirince tespit işlemi yapılır. Eşya, uçağın yetkili personeli (uçak pilotu ya da kabin amiri) tarafından teslim alınır. Eşyanın uçağa teslimi apronda görevli gümrük muhafaza memuru gözetiminde gerçekleştirilir. Mağaza işletmecisinin sorumluluğu, uçağa teslim edilen eşyadan satılamayanların mağazaya geri alınmasına kadar devam eder. Teslim edilen eşyanın kod numarasını, cinsini, miktarını ve satış fiyatını gösteren teslim ve iade listesi (Ek-7) beş nüsha hâlinde düzenlenerek listenin üç nüshası eşya ile birlikte uçağa teslim edilir. Listenin bir nüshası mağazada kalır ve bilgisayar sistemine veri girişi yapılır, bir nüshası ise saklanmak üzere gümrük müdürlüğüne verilir. Hava yolu şirketi tarafından, uçak içinde satılmayıp iade edilecek eşya ise teslim ve iade listesine kaydedilir. Ayrıca, uçuşun bitimini müteakip 72 saat içinde satışı yapılan eşyalar için uçak içi satış listesi (Ek-8) üç nüsha hâlinde hazırlanır. Her iki listeden birer nüsha mağazaya, birer nüsha da gümrük müdürlüğüne verilir. Gümrük müdürlüğü, teslim ve iade listesi ile uçak içi satış listesini daha önce ibraz edilen teslim ve iade listesi ile birleştirir ve eşya iadesi varsa eşyanın gümrük veya gümrük muhafaza memuru gözetiminde mağazaya iade edilmesine izin verir. Mağazaya iade olarak girişi yapılan eşya için yetkilendirilmiş gümrük müşavirince tespit işlemi yapılır. Uçak içi satış listesini teslim alan mağaza yetkilisi 24 saat içinde bu bilgileri bilgisayar sistemine aktararak gümrük müdürlüğünün denetimine sunar.

(5) Dördüncü fıkra uyarınca uçağa teslim edilmekle birlikte uçak içinde satılmayıp, aynı işletmeciye ait olan ve eşyanın uçağa teslim edildiği gümrük idaresinden farklı bir gümrük idaresi denetimindeki mağazaya iade edilmesi istenilen eşya, iade edileceği mağazaya antrepo beyannamesi ile alınır. Bu durumda, eşyanın iade edildiği mağazanın bağlı bulunduğu gümrük müdürlüğü, uçak içi satış listesini ve verilen antrepo beyannamesinin tarih ve sayısını da kaydetmek suretiyle teslim ve iade listesini onaylar. Eşyanın uçağa teslim edildiği gümrük idaresince, dördüncü fıkra uyarınca daha önce ibraz edilen teslim ve iade listesi, eşyanın iade edildiği mağazanın bağlı bulunduğu gümrük müdürlüğünce onaylanmış uçak içi satış listesi ve teslim ve iade listesi ile birleştirilir.

Mağazalardan satılan eşyanın BİLGE sisteminden düşümü

MADDE 13 – (1) Gümrüksüz satış mağazalarından yapılan satışlarda satış belgeleri ile çıkışı yapılan eşyanın BİLGE sisteminde antrepo beyannamelerinden düşümü, teknik olarak mümkün olması halinde otomatik olarak, diğer durumlarda ise antrepo beyannamesinin ilgili kalemlerinin belirtilmesi suretiyle aylık satış listesi esas alınarak oluşturulan düşüm listelerine istinaden gümrük müdürlüğünce yapılır. Dönemsel denetimler ile yılsonu sayımlarında sistemdeki düşümlerin ve listelerin doğruluğunun kontrol edilmesi gerekir.

Sarf malzemeleri ve numuneler

MADDE 14 – (1) Mağazalarda satılan eşyanın konulduğu ambalaj malzemelerine satışa sunulan eşyaya uygulanan işlemler uygulanmaz.

(2) Parfüm ve kozmetik numunelerinin, antrepo stok kayıtlarından ve antrepo beyannamelerinden düşümünün yapılabilmesi için söz konusu numunelerin boş şişelerinin birer aylık dönemler itibarıyla, aylık satış listesinin gümrük müdürlüğüne iletilmesi gereken süre içinde gümrük müdürlüğüne ibraz edilmesi ve gümrük müdürlüğünce belirlenecek dönemlerde gümrük müdürlüğünün gözetiminde tutanak düzenlenmek suretiyle imha edilmesi gerekir. Mağaza işletmecilerinin kusur ve hatalarından ileri gelmeyen kayıp, çalınma ve diğer haller dolayısıyla meydana gelen ve gümrük müdürlüğüne ispat edilebilen eksiklikler hariç olmak üzere, boş şişesi gümrük idaresine ibraz edilemeyen her bir parfüm numunesi için gümrük vergileri tahsil edilir. Bu şekilde boş şişesi gümrük idaresine ibraz edilemeyen parfüm numunelerinin toplam sayısının, aylık satış listesine göre o ay içerisinde satışı yapılan parfüm sayısının %1’ini aşması durumunda, %1’i aşan her bir parfüm numunesi için Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca işlem yapılır. Mağazalarda satılan eşya ile birlikte müşterilere bedelsiz olarak verilen azami 10 ml’lik eşantiyonlar numune olarak değerlendirilmez ve eşantiyonlar için takibat yapılmaz.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Mağaza ve Depolarda Eşya Hareketleri, Mağazanın Devri

Depoya eşya alınması ve depodan eşya çıkarılması

MADDE 15 – (1) Depoya eşya, Kanun ve Gümrük Yönetmeliğinin antrepolara eşya alınmasına ilişkin hükümleri çerçevesinde antrepo beyannamesi ile veya mağazadan depoya sevk edilen eşyada 16 ncı madde çerçevesinde gümrük müdürlüğüne yapılan elektronik bildirime istinaden alınır.

(2) Eşyanın bir depodan aynı gümrük müdürlüğü denetimi altındaki başka bir depoya sevkinde, yeni bir antrepo beyannamesi verilmek suretiyle işlem yapılır.

(3) Eşyanın bir depodan, farklı gümrük müdürlüğü denetimi altındaki bir mağaza veya depoya sevki, Kanun ve Gümrük Yönetmeliğinin transit rejimi hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir. Gümrük müdürlüğünce gerek görülen hallerde, eşyanın transitinde taşıtın takibi araç takip sistemi vasıtasıyla sağlanır. Eşya, varış gümrük müdürlüğü denetimindeki mağaza veya depoya antrepo beyannamesi ile alınır.

(4) Eşyanın bir depodan aynı gümrük müdürlüğü denetimi altındaki bir mağazaya sevki, 16 ncı madde çerçevesinde gümrük müdürlüğüne elektronik ortamda bildirim yapılması suretiyle gerçekleştirilir. Depodan eşya çıkışında, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından tespit işlemi yapılır. Eşya, depodan mağazaya gümrük müdürlüğünün görevlendireceği gümrük veya gümrük muhafaza memurunun refakatinde sevk edilir. Eşyanın mağazada teslim alınmasını müteakip, gümrük müdürlüğü tarafından elektronik ortamda gerekli meşruhat verilmek suretiyle işlem yapılır. Ayrıca işletmeci tarafından mağaza ve depo stok kayıtlarında gerekli düzeltme yapılır.

(5) Firmaların sadece kendi mağaza ve depoları arasında eşya sevki yapılabilir.

(6) Satışına izin verilmeyen eşya depodan mağazaya sevk edilemez.

(7) Eşyanın bir mağazadan aynı gümrük müdürlüğü denetimi altındaki bir depoya iadesi 16 ncı madde çerçevesinde gümrük müdürlüğüne elektronik bildirim yapılması suretiyle gerçekleştirilir. Eşya, mağazadan depoya gümrük müdürlüğünün görevlendireceği gümrük veya gümrük muhafaza memurunun refakatinde sevk edilir. Depoya eşya girişinde, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından tespit işlemi yapılır. Eşyanın depoda teslim alınmasını müteakip, gümrük müdürlüğü tarafından bilgisayar ortamında gerekli meşruhat verilmek suretiyle işlem yapılır. Ayrıca işletmeci tarafından mağaza ve depo stok kayıtlarında gerekli düzeltme yapılır.

(8) Eşyanın bir mağazadan farklı gümrük müdürlüğü denetimi altındaki bir depoya iadesi bu maddenin üçüncü fıkrası çerçevesinde gerçekleştirilir.

(9) Bir depoda bulunan eşya, aynı veya farklı bir gümrük müdürlüğü denetimi altındaki bir depo ya da mağazaya, Kanun ve Gümrük Yönetmeliğinin antrepo rejimi ve transit rejimi hükümleri çerçevesinde satış suretiyle devredilebilir. Bir firmanın aynı gümrük müdürlüğü denetimi altında deposu bulunmaması durumunda, mağazada bulunan eşyanın satış suretiyle devri de mümkündür.

Eşya sevkine ilişkin elektronik bildirim

MADDE 16 – (1) Aynı gümrük müdürlüğü denetimi altında bulunan mağazadan mağazaya, depodan mağazaya ve mağazadan depoya eşya sevkinde, aşağıdaki bilgilerin gümrük müdürlüğünün bilgisayar sistemine iletilmesi ve gümrük müdürlüğünce de kayıt altına alınması suretiyle işlem yapılır:

a) Sevkiyat tarihi,

b) Eşyanın ait olduğu gümrük beyannamesinin sayısı ve kalem numarası,

c) Mağaza ve deponun antrepo kod numarası,

ç) Eşyanın kod numarası, cinsi ve miktarı.

Mağazaya eşya alınması ve mağazalar arası eşya sevki

MADDE 17 – (1) Mağazaya eşya, Kanun ve Gümrük Yönetmeliğinin antrepolara eşya alınmasına ilişkin hükümleri çerçevesinde antrepo beyannamesiyle veya 16 ncı madde çerçevesinde gümrük müdürlüğüne yapılan elektronik bildirime istinaden alınır.

(2) Bir firmanın aynı gümrük müdürlüğü denetimi altında bulunan bir mağazasından diğer mağazasına eşya sevki 16 ncı madde çerçevesinde gümrük müdürlüğüne elektronik bildirim yapılması suretiyle gerçekleştirilir. Eşya, mağazadan diğer mağazaya gümrük müdürlüğünün görevlendireceği gümrük veya gümrük muhafaza memurunun refakatinde sevk edilir. Eşyanın mağazada teslim alınmasını müteakip, gümrük müdürlüğü tarafından bilgisayar ortamında gerekli meşruhat verilmek suretiyle işlem yapılır. Ayrıca işletmeci tarafından mağazaların stok kayıtlarında gerekli düzeltme yapılır.

(3) Bir firmanın mağazasından farklı gümrük müdürlüğü denetimi altında bulunan diğer mağazasına eşya sevki Kanun ve Gümrük Yönetmeliğinin transit rejimi hükümleri çerçevesinde gerçekleştirilir. Gümrük müdürlüğünce gerek görülen hallerde, eşyanın transitinde taşıtın takibi araç takip sistemi vasıtasıyla sağlanır. Eşya, varış gümrük müdürlüğü denetimindeki mağazaya Kanun ve Gümrük Yönetmeliğinin antrepolara eşya alınmasına ilişkin hükümleri çerçevesinde antrepo beyannamesi ile alınır. Bir firmanın mağazasının bulunduğu gümrük müdürlüğü denetimi altında deposunun da bulunması hâlinde, firmanın başka bir gümrük müdürlüğü denetimi altındaki mağazasına eşya sevki sadece deposundan yapılır.

Mağazaların devri

MADDE 18 – (1) Gümrüksüz satış mağazaları ve depolarının devir taleplerinde, devreden firma tarafından bir dilekçe ile devralacak firma tarafından ise bir dilekçe ve 7 nci maddede sayılan belgeler ile ilgili gümrük müdürlüğüne başvurulur. Devir işlemleri 7 nci maddenin altıncı fıkrası hükümlerine göre sonuçlandırılır.

(2) Devralan şirketin yeni kurulmuş bir şirket olması ve kurucu ortaklarından en az birinin asgari beş yıldır faaliyette bulunması hâlinde, şirketin 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen beş yıldır faaliyette bulunması şartı aranmaz.

BEŞİNCİ BÖLÜM

Teminat İşlemleri

Teminat

MADDE 19 – (1) Mağaza ve depolara konulan eşya için gümrük vergileri ve diğer kamu alacaklarının ödenmesini sağlamak üzere teminat alınır.

(2) Mağaza ve depoya alınan her parti eşya için gümrük müdürlüğüne ayrı ayrı teminat verilebileceği gibi, götürü teminat sisteminden yararlanılması da mümkündür.

(3) Götürü teminat verilmesi hâlinde mağaza ve depoya konulan eşyadan alınması gereken teminatın götürü teminat tutarını aşan kısmı için ayrıca teminat aranmaz.

(4) Banka teminat mektupları Ek-9’da yer alan örneğe uygun olarak düzenlenir.

Götürü teminat

MADDE 20 – (1) Mağaza ve depo işletmeciliği yapan firmaların, mağaza veya depo başına alınacak götürü teminattan veya birden fazla mağaza için geçerli götürü teminat sisteminden yararlanması mümkündür. Götürü teminat sisteminden yararlanan firmaların mağaza ve depolarına konulacak eşya için ayrıca teminat aranmaz.

(2) Mağaza ve depo başına alınacak götürü teminat miktarı, tütün, tütün mamulleri ve alkollü içki satışı yapan mağazalar için 1.000.000TL, diğerleri için 600.000TLdir. Teminat mektubunun gümrük müdürlüğünce kabul edilmesi ve saymanlık idaresine teslim edilmesini müteakip, BİLGE sistemine işlenmek üzere Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

(3) Birden fazla mağaza ve depo işletmeciliği yapan firmalar, Ankara Gümrük Saymanlık Müdürlüğüne 8.000.000TL tutarında teminat vermek suretiyle birden fazla mağaza ve depo için götürü teminat sisteminden yararlanabilirler.

ALTINCI BÖLÜM

Kayıt ve Belge Düzeni

Defter ve belgeler

MADDE 21 – (1) Mağaza ve depo açma izni alanlar aşağıdaki defter, belge, cetvel ve listeleri düzenlemek ve saklamak zorundadır.

a) Antrepo giriş-çıkış defteri,

b) Satış belgesi,

c) Gemi satış listesi,

ç) Aylık satış listesi,

d) Stok cetveli.

Antrepo giriş-çıkış defteri

MADDE 22 – (1) Antrepo giriş-çıkış defteri; mağaza ve depolara giren ve buralardan çıkan eşyanın izlenmesi için kullanılan ve gümrük beyannamesi, eşya sevkine ilişkin elektronik bildirim ya da satış listesi ile gerçekleştirilen işlemlerin tarih ve sırası itibarıyla bilgisayar sistemine kaydedildiği defterdir. Her mağaza ve depo için ayrı ayrı tutulur ve en az aşağıdaki bilgileri içerir:

a) Eşyanın mağaza veya depoya giriş tarihi,

b) Eşyaya ilişkin gümrük beyannamesi, eşya sevkine ilişkin elektronik bildirim veya satış listesinin tarihi ve numarası ile eşyanın ait olduğu kalem numarası,

c) Eşyanın cinsi, kodu ve miktarı,

ç) Eşyanın nereden nereye gönderildiği,

d) Eşyanın mağaza veya depodan çıkış tarihi.

(2) Mağaza ve depolarda önceki yıllardan kalan eşya, takvim yılı başında yapılan sayımlara istinaden ayrı bir sütun oluşturularak eşyanın Türkiye’de ilk defa mağaza veya depoya alındığı yer ve beyannamenin tescil sayısı ve tarihi de belirtilmek suretiyle kaydedilir.

(3) Deftere kayıtların giriş veya çıkış işlemini takip eden beş iş günü içinde yapılması zorunludur.

(4) Mağaza ve depo işletmecileri, antrepo giriş-çıkış defterini bilgisayar ortamında saklamak ve bilgisayar kayıtlarını ya da bu kayıtlardan üretilecek çıktıları, 27 nci maddede belirtilen kişilerce istenildiğinde ibraz etmek zorundadır.

Satış belgesi

MADDE 23 – (1) Mağazalar sattıkları eşya için satış belgesi vermek ve alışveriş yapan kişiler de söz konusu belgeleri istemek ve almak zorundadır.

(2) Satış belgesinde en az aşağıdaki bilgiler bulunur:

a) Seri ve sıra numarası,

b) Düzenleme tarihi ve saati,

c) Düzenleyen mağazanın adı ve adresi,

ç) Alıcının adı soyadı,

d) Yurt dışına gidecek olan yolcular için biniş kartı veya pasaport numarası, yurt dışından gelen yolcular için pasaport numarası, transit yolcular için karaya çıkış kartı numarası veya pasaport numarası, nüfus cüzdanı ile yabancı ülkelere seyahat eden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları için TC kimlik numarası, pasaport ibrazı gerekmeksizin kimlik kartı ile Türkiye’ye seyahat eden yabancı yolcular için kimlik numarası, 15/7/1950 tarihli ve 5682 sayılı Pasaport Kanunu uyarınca Türkiye dışına taşıma yapan ulaşım araçlarının memur ve mürettebatı için bu kişilere verilen vesika numarası,

e) Satılan eşyanın kod numarası, cinsi, satış fiyatı.

(3) Mağazalardan yapılan satışlarda, yolcunun alışveriş hakkı olup olmadığının sorgulanmasında, kişinin doğum tarihi, uyruğu ve kimlik numarası bilgisi de kullanılabilir. Diğer taraftan satışı yapan mağaza görevlisinin adı, soyadı veya bu görevliyi belirleyen her türlü tanıtıcı işaret ile satışın yapıldığı kasaya ilişkin tanıtıcı bilginin mağazaların sistemlerinde saklanması ve gerektiğinde gümrük idaresine ibraz edilmesi zorunludur.

(4) Satış belgesi, mağaza tarafından seri/sıra numarasına göre teselsül ettirilir, iki nüsha olarak düzenlenir ve bir nüshası tarih ve sıra numarasına göre saklanır. Mükellefler, 30/12/2013 tarihli ve 28867 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği (Sıra No: 433) kapsamında gerekli izinlerin alınması durumunda e-Arşiv uygulamasından yararlanabilirler

(5) Genel Müdürlük, satış belgesinde yukarıdaki fıkralarda belirtilen bilgiler dışında ek bilgilerin yazılmasını istemeye veya bu bilgiler olmaksızın satış belgesi düzenleme izni vermeye yetkilidir.

Gemi satış listesi

MADDE 24 – (1) Gemiye verilen eşyayı göstermek için Ek-6’daki örneğe uygun olarak üç nüsha gemi satış listesi düzenlenir. Listeye her takvim yılı başından itibaren sıra numarası verilir. Listenin bir nüshası gümrük müdürlüğüne, bir nüshası da gemiye verilir.

Aylık satış listesi

MADDE 25 – (1) Mağazalar sattıkları eşyanın cinsini ve miktarını tespit etmek üzere her ay aylık satış listesi düzenler.

(2) Aylık satış listesinde aşağıdaki bilgiler bulunur:

a) Düzenleyen mağazanın adı ve listenin ait olduğu dönem,

b) Sırasıyla eşyanın cinsi, kod numarası ve satılan miktarı ile tutarı.

(3) Aylık satış listesi, her ay satılan eşyaya ilişkin satış belgeleri esas alınarak bilgisayar ortamında düzenlenir. Liste, en geç takip eden ayın beşinci günü mesai bitimine kadar mağazanın bağlı bulunduğu gümrük müdürlüğüne bilgisayar ortamında iletilir.

Stok cetveli

MADDE 26 – (1) Mağaza ve depolarda dörder aylık dönemler itibarıyla dönem başı mevcudunu göstermek için bilgisayar ortamında stok cetveli düzenlenir.

(2) Stok cetvelinde aşağıdaki bilgiler bulunur:

a) Mağazanın veya deponun adı ve cetvelin ait olduğu dönem,

b) Dönem başındaki eşya cinsi ile mevcudu, dönem içinde giren ve çıkan eşya miktarı ve dönem sonu mevcudu.

(3) Eşya kod numarası ve cinsine göre sütunlara ayrılmış stok cetvellerinde, dönem başı mevcudu ile dönem sonu mevcudu tek kalemde, dönem içinde giren ve çıkan ise ayrı ayrı gösterilir.

(4) Düzenlenen stok cetveli, Ocak, Mayıs ve Eylül aylarının ilk on günü içinde mağaza veya deponun bağlı bulunduğu gümrük müdürlüğüne bilgisayar ortamında iletilir.

YEDİNCİ BÖLÜM

Denetim ve Müeyyideler

Denetim

MADDE 27 – (1) Mağaza ve depolar, gümrük ve ticaret müfettiş veya müfettiş yardımcıları, gümrük ve ticaret bölge müdürü ile bölge müdür yardımcısı, gümrük müdürü, gümrük müdürlüğünce yetkilendirilen memurlar ve Bakanlıkça yetkili kılınacak kişilerin inceleme ve denetimine tabidir. Bu kişilerin talepleri hâlinde mağaza ve depo yetkilileri buraları derhâl açmaya, her türlü kolaylığı göstermeye ve istenen bilgi ve belgeleri vermeye mecburdur.

Mağaza ve depoların faaliyetinin geçici olarak durdurulması

MADDE 28 – (1) 27 nci madde hükümlerine aykırı davranılması hâlinde mağaza veya deponun faaliyeti, istenilen bilgi ve belgeler sunuluncaya kadar geçici olarak durdurulabilir.

(2) Bu yerlerde yapılacak inceleme, denetim ve soruşturma sonucunda;

a) Gümrük mevzuatına aykırılıklar nedeniyle mağaza veya deponun faaliyeti, inceleme, denetim ve soruşturma yapan gümrük ve ticaret müfettiş veya müfettiş yardımcıları ya da ilgili bölge müdürlüğünce tedbir mahiyetinde on güne kadar geçici olarak durdurulabilir. Durdurma kararı, nedenleri, süresi ve konuya ilişkin mütalâa ile birlikte gecikmeksizin Genel Müdürlüğe bildirilir. Genel Müdürlük, mağaza ve deponun faaliyetinin geçici olarak durdurulduğu süreyi aykırılıklar giderilinceye kadar uzatmaya yetkilidir. Ancak, Genel Müdürlükçe bu sürenin uzatılması yönünde karar verilmediği takdirde gümrük müdürlüğü sürenin bitimini izleyen gün mağaza veya deponun faaliyetinin devamına izin verir.

b) Usulsüz satış yapıldığının tespiti hâlinde mağazanın faaliyeti, usulsüzlük ve ihlalin ağırlığı ve tekerrür durumuna göre Genel Müdürlükçe on gün ilâ bir yıl arasında geçici olarak durdurulur. Usulsüzlük ve ihlal ile ilgili olarak adlî merciler nezdinde suç duyurusunda bulunulduğu durumlarda, usulsüzlük ve ihlalin ciddi nitelik ve boyutlarda bulunması ya da devam edeceğine dair ciddi şüphe ve emarelerin görülmesi hâlinde, mağazanın faaliyeti, soruşturma veya kovuşturma sonucu kesinleşinceye kadar Genel Müdürlükçe geçici olarak durdurulabilir.

(3) Gümrük müdürlüğüne ibrazı öngörülen belgelerin süresi içinde ibraz edilmemesi hâlinde, sürenin bitimini müteakip gümrük müdürlüğü tarafından işletmeciye, ibraz edilmesi gereken belgeler açıkça belirtilmek suretiyle yazılı bildirim yapılır. İşletmeci tarafından, yazılı bildirimin tebliğ tarihinden itibaren on iş günü içinde gerekli belgelerin ibraz edilmemesi durumunda, mağaza veya deponun faaliyeti bu belgeler verilinceye kadar ilgili müdürlükçe geçici olarak durdurulabilir ve bölge müdürlüğü aracılığıyla duruma ilişkin Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

(4) Bakanlıkça uygulamaya konulan ve mağazalardan yapılan satışların gümrük müdürlüğü ve Genel Müdürlükçe takip edilebilmesini sağlayan bilgisayar sistemi dışına çıkan mağazaya, sisteme dâhil olunması ve varsa eksik verilerin sisteme işlenmesi için gümrük müdürlüğünce on iş günü süre verilir. Mücbir sebep ve beklenmeyen haller dışında, bu süre sonunda da sisteme dâhil olmayan ve eksik verileri sisteme işlemeyen mağazanın faaliyeti, sisteme dâhil oluncaya ve eksik veriler sisteme işleninceye kadar geçici olarak gümrük müdürlüğünce durdurulur ve bölge müdürlüğü aracılığıyla duruma ilişkin Genel Müdürlüğe bilgi verilir.

Mağaza ve depoların açma ve işletme izinlerinin iptali

MADDE 29 – (1) Başvuru için aranan şartlardan 6 ncı maddenin üçüncü fıkrasındaki koşulların kaybedilmesi hâlinde mağaza ve depoların faaliyetine Genel Müdürlükçe son verilir.

(2) Bir önceki takvim yılında, yolcu, nakil vasıtası sürücü ve hizmetlileri sayısı itibarıyla 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında belirtilen sayıların altında giriş ve çıkış yapıldığı tespit edilen hudut kapılarında bulunan mağazalar ile bir önceki takvim yılında satışı bulunmadığı anlaşılan mağazaların açma ve işletme izinleri, bu duruma neden olan gerekçeler ve mağazanın bulunduğu hudut kapısının mevcut koşulları ile yolcu, nakil vasıtası sürücü ve hizmetlileri sayısı bakımından hudut kapısının ileriye dönük potansiyeli ve mevcut kira sözleşmesi hükümleri dikkate alınarak Genel Müdürlükçe iptal edilebilir.

(3) Mağaza veya deponun faaliyeti ile ilgili olarak firma çalışanı, ortakları veya yönetim kurulu üyelerinden herhangi biri hakkında 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununda sayılan suçlardan veya bu faaliyetlerle bağlantılı diğer kanunlarda yer alan suçlardan verilen mahkûmiyet kararının kesinleşmesi halinde mağazanın veya deponun açma ve işletme izni iptal edilir.

(4) Yapılacak denetim, inceleme ve soruşturma sonucunda, Bakanlıkça uygulamaya konulan ve mağazalardan yapılan satışların gümrük müdürlüğü ve Genel Müdürlükçe takip edilebilmesini sağlayan bilgisayar sistemi üzerinde, usulsüz satışlara imkân verecek şekilde değişiklik yaptığı ya da yaptırdığı tespit edilen mağazaların açma ve işletme izinleri, adlî takibat hükümleri saklı olmak üzere Genel Müdürlükçe iptal edilebilir.

(5) Mağaza ve depo açma ve işletme izinleri üçüncü ve dördüncü fıkralar uyarınca iptal edilen firma ve ortaklarına, 6 ncı madde hükümleri saklı kalmak kaydıyla, beş yıl süre ile yeni mağaza ve depo açma ve işletme izni verilmez.

Yıllık sayımlar, fazlalık ve noksanlıklar

MADDE 30 – (1) Mağaza ve depoların yıllık normal sayımları Kanun ile Gümrük Yönetmeliğinin ilgili maddesinde belirtilen esaslar dâhilinde yapılır. Mağaza sayımlarında bulunacak heyete ilgili gümrük müdürü tarafından tayin edilecek en az şef seviyesinde bir memur başkanlık eder. Depolar, uçakta satış mağazaları ve gemilere satış mağazalarındaki yıllık sayımlar ise yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından altışar aylık dönemler itibarıyla yapılır.

(2) Mağaza ve depolarda yapılan sayımlarda, firma tarafından verilen mağaza ve depo mevcutlarına ilişkin listeler ile eşyanın giriş ve çıkış belgeleri göz önünde bulundurulur. Eşyanın kısa sürede sayılamayacak olması hâlinde örnekleme yöntemiyle sayım yapılabilir.

(3) Mağaza ve depolarda yapılan inceleme, denetleme ve sayım sonucunda tespit edilen noksanlığın, Kanunun 106 ncı maddesinde sayılan geçerli nedenlerden kaynaklandığı ispatlanamadığı takdirde noksan çıkan eşya için Kanunun 236 ncı maddesinin birinci fıkrasına göre işlem yapılır. Mağaza işletmecilerinin kusurlarından kaynaklanmayan telef, kayıp ve çalıntıların gümrük idaresine tevsiki gerekir.

(4) Telef, kayıp ve çalıntının mağaza işleticisi tarafından tespit edilerek beyan edilmesi halinde, bu noksanlığın gerçekleşmesinde, mağaza işleticisi veya çalışanlarının kusurunun bulunmadığı durumlarda Kanunun 106 ncı maddesine göre işlem yapılır. Herhangi bir kusurun varlığı halinde ise telef, eksiklik veya kayba ilişkin gümrük vergileri tahsil edilmek kaydıyla, bu eşyanın kayıtlardan düşülmesine izin verilir ve bu durumda ayrıca ceza aranmaz.

(5) Sayım sonunda fazla çıkan eşya kayıtlara alınır. Bu fazlalığın kabul edilebilir nedenlerden ileri geldiği ispatlanamadığı takdirde, fazla çıkan eşya Kanun hükümleri çerçevesinde tasfiye edilir. Ayrıca, fazla çıkan kısım için Kanunun 236 ncı maddesinin ikinci fıkrasına göre işlem yapılır.

(6) Yapılan inceleme ve denetlemeler sonucunda, hak sahibi olmayanlara satış yapıldığının ya da hak sahibi olanlara limit üstünde satış yapıldığının anlaşılması hâlinde gümrüksüz satış mağazası işletmecisi hakkında Kanunun 236 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına göre işlem yapılır. Durumun niteliğine bağlı olarak yapılabilecek adlî takibat hükümleri saklıdır.

Usulsüzlüklere ilişkin cezalar

MADDE 31 – (1) Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca usulsüzlük cezasını gerektiren fiillere ilişkin Gümrük Yönetmeliği Ek-82’de ve Kanunun 241 inci maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan antrepo rejimine ilişkin usulsüzlük cezaları, gümrüksüz satış mağazaları ve depoları için de uygulanır.

(2) Bu Yönetmeliğin, 9 uncu maddesinin birinci, 11 inci maddesinin on ikinci, 12 nci maddesinin dördüncü, 22 nci maddesinin üçüncü, 25 inci maddesinin üçüncü ve 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrası hükümlerine aykırı hareket edilmesi hâlinde Kanunun 241 inci maddesinin birinci fıkrası uygulanır.

Fikri ve sınai hakların ihlali

MADDE 32 – (1) Mağazalarda eşya satışının fikri ve sınai haklar mevzuatını ihlal etmesi durumunda ilgili mevzuat hükümlerine göre işlem yapılır.

Gümrük müdürlüklerinin görevleri

MADDE 33 – (1) Gümrük müdürlükleri bu Yönetmelik hükümlerine göre kendilerine ibraz edilen belgeleri düzenli bir şekilde saklar. Yönetmelik hükümlerinin gereği gibi uygulanmasının sağlanması, tespit edilen aksaklıkların zamanında giderilmesi ve tedbirlerin alınması amacıyla mağaza ve depoya ait işlemleri sürekli olarak izler.

(2) Taşıt yoğunluğu ve yolcu durumuna göre mağazaların günün hangi saatinde açık tutulacağı ilgili gümrük müdürlüğünce tespit edilir. Bu saatler dışında mağaza açık bulundurulamaz ve satış yapılamaz.

Personele ait giriş ve kimlik kartına ilişkin işlemler

MADDE 34 – (1) Gümrük müdürlüğünce daimî giriş kartlarının verilmediği durumlarda bu kartı vermeye yetkili birimler, yolcu muayenesinin yapıldığı yerlere yönelik verilecek izinlerde veya bu kartların iptalinde gümrük müdürünün görüşünü alırlar.

(2) Üst aramasına karşı koyan veya gümrük idaresince getirilen düzenlemelere uymayan personelin daimî giriş kartı gümrük müdürü tarafından iptal edilir veya iptali hususunda gerekli girişimlerde bulunulur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

Çeşitli ve Son Hükümler

Yetki

MADDE 35 – (1) Bakanlık;

a) Mağazaların açılış, işleyiş, eşya satış ve gümrük vergilerinin tahsil esaslarını belirlemeye,

b) Mağazadan satılabilecek eşyayı, miktarını, kıymetini ve eşya alabilecek kişileri belirlemeye,

c) Alınacak teminat tutarlarını değiştirmeye,

ç) Özel veya zorunlu durumları inceleyip sonuçlandırmaya ve gerekli tedbirleri almaya,

yetkilidir.

Fazla mesai

MADDE 36 – (1) Mağaza ve depo işletmecilerinin talebi hâlinde, buralarda görevlendirilmesini istedikleri personele ödenecek olan fazla çalışma ücretleri ve yolluklar hakkında Kanunun 219 uncu maddesi hükümleri uyarınca işlem yapılır.

Hüküm bulunmayan haller

MADDE 37 – (1) Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hallerde Gümrük Yönetmeliğinin ilgili hükümleri uygulanır.

Yürürlükten kaldırılan mevzuat

MADDE 38 – (1) 13/10/2006 tarihli ve 26318 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.

(2) İlgili mevzuatta, 13/10/2006 tarihli ve 26318 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrüksüz Satış Mağazaları Yönetmeliğine yapılan atıflar bu Yönetmeliğe yapılmış sayılır.

Elektronik bildirim

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Aynı gümrük müdürlüğü denetimi altında bulunan mağazadan mağazaya, depodan mağazaya ve mağazadan depoya eşya sevkinde, 16 ncı maddede belirtilen elektronik bildirime ilişkin sistemde gerekli hazırlıkların tamamlanacağı tarihe kadar yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde işlem yapılır. 16 ncı maddede belirtilen uygulamaya geçiş tarihi ile uygulama usul ve esasları Bakanlıkça duyurulur.

Eşya yollama kâğıdında yetkilendirilmiş gümrük müşaviri uygulaması

GEÇİCİ MADDE 2 – (1) Geçici 1 inci maddede yer alan elektronik bildirim uygulamasına geçileceği tarihe kadar yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde depodan mağazaya eşya sevkinde kullanılan eşya yollama kâğıdı, yetkilendirilmiş gümrük müşaviri tarafından imzalanır.

Antrepo giriş-çıkış kayıtları

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Mağaza ve depolara giren ve buralardan çıkan eşyanın izlenmesi için kullanılan antrepo giriş-çıkış defterine ilişkin olarak, 22 nci maddede belirtilen bilgisayar sistemine ilişkin gerekli hazırlıkların tamamlanacağı tarihe kadar yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde işlem yapılır. Uygulamaya geçiş tarihi ile uygulama usul ve esasları Bakanlıkça duyurulur.

Kayıtların bilgisayar ortamında iletilmesi

GEÇİCİ MADDE 4 – (1) 25 inci maddede belirtilen aylık satış listesi ve 26 ncı maddede belirtilen stok cetvelinin gümrük müdürlüğüne bilgisayar ortamında iletilmesine yönelik sistemde gerekli hazırlıkların tamamlanacağı tarihe kadar bunlara ilişkin olarak yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümleri çerçevesinde işlem yapılır. Uygulamaya geçiş tarihi ile uygulama usul ve esasları Bakanlıkça duyurulur.

Mevcut teminatlar

GEÇİCİ MADDE 5 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla firmalarca gümrük idaresine verilmiş olan teminatlar, Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde firmanın mağaza ve depolarını kapsayacak şekilde 19 ve 20 nci madde hükümlerine uygun olarak değiştirilir.

(2) 26/3/2004 tarihli ve 25414 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Genel Tebliği (Gümrük Hattı Dışı Eşya Satış Mağazaları) (Seri No: 10) uyarınca global götürü teminat sisteminden yararlanan firmalar, bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren altı ay içinde teminat mektuplarını 20 nci maddede belirtilen şekilde değiştirmeleri koşuluyla, söz konusu maddede belirtilen götürü teminat sisteminden yararlanmaya devam ederler. Bu süre içinde gerekli teminat şartını sağlamayan firmaların faaliyetleri, şart sağlanıncaya kadar durdurulur.

Parfüm numuneleri

GEÇİCİ MADDE 6 – (1) Bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla firmaların mağaza ve depolarında bulunan parfüm ve kozmetik numuneleri, en geç Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden otuz gün içinde antrepo stok kayıtlarına alınır.

Sermaye artırımı

GEÇİCİ MADDE 7 – (1) Halihazırda mağaza açma ve işletme izni almış ve faaliyette bulunan firmalar, 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendinde belirtilen sermaye şartını bu Yönetmeliğin yayımlandığı tarihten itibaren 1 yıl içinde yerine getirmek zorundadır. Bu süre içinde gerekli sermaye şartını sağlamayan firmaların faaliyetleri, şart sağlanıncaya kadar durdurulur.

Yürürlük

MADDE 39 – (1) Bu Yönetmelik yayımlandıktan 30 gün sonra yürürlüğe girer.

Yürütme

MADDE 40 – (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı yürütür.

 

Ekleri için tıklayınız

 

 

 

Kooperatifler için Bütçe ve Bütçe Raporlamasının önemi-Mali Müşavir Evren ÖZMEN

Bilindiği üzere her yıl kooperatifler ortaklarından genel kurul kararları neticesinde bir bütçe ( harcama yetkisi) alırlar.

Bizim önerimiz,

Bütçe hazırlanırken;

Mutlaka muhasebe hesap planında yer alan hesap isimleri kullanılarak bütçe hazırlanmalı

1-Önceki yıl gerçekleşmeler

2-Enflasyon oranı

3-Yapılan sözleşmeler

4-Personele yapılan zam oranı

5-Yapılması planlanan bir yatırım olup, olmadığı gibi konular dikkate alınmalıdır.

 

Ekran Resmi 2017-03-26 22.55.32Bütçe Gerçekleşme Raporu hazırlanırken

Yönetim kurulu tarafından öncelikle yıllık hazırlanan bütçe aylara bölünerek bir tablo hazırlanmalı ve muhasebe biriminde ay bazında gerçekleşen gider ile tahmin edilen gider arasında fark oluşup, oluşmadığı gözlemlenmelidir.

Bu işlem yapılırken sadece gider hesapları değil, demirbaş ve gelir hesapları da dikkate alınması gerekmektedir.

Bilindiği üzere her yıl kooperatifler genel kurullarında tahmini bütçeyi ortaklarına sunarak kesinleştirmekte ve bütçeye istinaden harcamalarını yapmaktadırlar.

Peki Genel kurulda belirlenen bütçenin üzerinde harcama yapılması veya bütçede olmayan bir harcama yapılması kooperatifler kanunu, ana sözleşme ve yargıtay kararlarına göre mümkün müdür ?

Her ne kadar yapılmaması önersek de bütçe hazırlanırken olası giderler için 1 tl yazılması uygundur. Ancak yazılmaması bir sorun teşkil etmeyeceğini düşünmekteyiz.

Hata: İletişim formu bulunamadı.

 

KOOPERATİFLERDE GENEL KURUL ÇALIŞMALARI

KOOPERATİFLERDE GENEL KURUL ÇALIŞMALARI

Bütün kooperatiflerin hesap dönemi sonundan itibaren 6 ay içinde 2016 yılı ile ilgili olağan genel kurullarını yapmaları gerekmektedir. Bu tarihe kadar genel kurulun yapılmaması halinde yönetim kurulu hakkında cezai yaptırım söz konusudur. (KK. Ek. 2/2)  Bu durumda özel hesap dönemi olmayan kooperatiflerin Haziran/2017 ayı sonuna kadar, özel hesap dönemi olan kooperatiflerin ise hesap dönemi sonundan itibaren 6 ay içinde 2016 yılı olağan genel kurulunu yapmak zorundadırlar.

 

Olağan genel kurulun yapılmasında aşağıda belirtilen doğrultuda çalışmalar yapılması gerekmektedir.

 

A-GENEL KURUL HAZIRLIK ÇALIŞMALARI:

 

1-Yönetim kurulu tarafından karar alınması:

Yönetim kurulu kararında olağan genel kurulun hangi yılla ilgili olduğu, toplantının tarihi ve saati ile  toplantı yerinin açık olarak kararda yer alması ve bu toplantıda yasal çoğunluk olmadığı taktirde ikinci toplantının yine hangi tarihte, saati ile toplantı yerinin belirtilerek kararın genel kuruldan en az 32 gün önce ve en fazla 2 ay içinde alınması gerekmektedir.

 

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=QJ_iZLIodJE&w=560&h=315]

Kararda ve çağrı yazısında ikinci toplantı ile ilgili karar alınması zorunluluğu bulunmamaktadır. Ancak ikinci toplantı ile ilgili de karar alınması halinde, birinci toplantı ile ikinci toplantı arasında en az 7, en fazla 30 gün süre bulunması gerekmektedir.

 

Bu durumda birinci toplantıda yasal nisap oluşmadığı taktirde ikinci toplantının yapılabilmesi için çağrı prosedürünün yenilenmesi gerekmektedir. Ancak  kararda birinci ve ikinci toplantı ile ilgili  bilgiler verildiği halde, birinci toplantıda nisap oluşmadığı taktirde, ortaklara tekrar çağrı yapılmaksızın toplantı yapılmakta, sadece Bakanlık temsilcisi için başvuru işlemi yenilenmektedir.

Hata: İletişim formu bulunamadı.

 

Kooperatiflerde Birleşme Süreci

Sermaye artırımı, yeni kuruluş ve ara bilanço

  1. a) Sermaye artırımı

MADDE 142– (1) Devralma yoluyla birleşmede, devralan şirket, sermayesini, devrolunan şirketin ortaklarının haklarının korunabilmesi için gerekli olan düzeyde, artırmak zorundadır.

(2) Birleşmede, ayni sermaye konulmasına ilişkin düzenlemelerle, halka açık anonim şirketlerde, yeni payların halka arzına dair hükümler, Sermaye Piyasası Kurulu kaydına alınmasına ilişkin olanlar müstesna, uygulanmaz.

2017 YILI UZLAŞTIRMACI ASGARİ ÜCRET TARİFESİ

5 Ağustos 2017 CUMARTESİ Resmî Gazete Sayı : 30145
TEBLİĞ
Adalet Bakanlığından:

2017 YILI UZLAŞTIRMACI ASGARİ ÜCRET TARİFESİ

Amaç

MADDE 1 – (1) Bu Tarifenin amacı, 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince soruşturma ve kovuşturma makamlarının talebi üzerine görevlendirilen uzlaştırmacılara ödenecek meblâğ ile ödenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemektir.

Kapsam

MADDE 2 – (1) Bu Tarife Ceza Muhakemesi Kanunu hükümleri uyarınca uzlaştırmacılara ödenecek meblağı kapsar.

Dayanak

MADDE 3 – (1) Bu Tarife 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 253 üncü maddesi ile 29/3/1984 tarihli ve 2992 sayılı Adalet Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanunun 9 uncu maddesi hükümlerine göre hazırlanmıştır.

Uzlaştırma ücretinin sınırları

MADDE 4 – (1) Uzlaştırma ücreti, uzlaştırmacının şüpheli veya sanık ile mağdur veya suçtan zarar görenin yaşı, eğitimi, sosyal ve ekonomik durumu gibi belirgin farklılıklarını değerlendirmede ve tarafları uzlaştırmadaki becerisi, süreçte gösterdiği gayret, taraf sayısı, uyuşmazlığın kapsam ve niteliği dikkate alınarak bu Tarifede gösterilen alt ve üst sınırlar arasında belirlenir.

(2) Birden fazla uzlaştırmacının görevlendirildiği hâllerde uzlaştırma ücreti bu kişilere ayrı ayrı ve eşit olarak ödenir.

Uzlaştırma ücretinin ödenmesi

MADDE 5 – (1) Görevlendirilen uzlaştırmacı için belirlenen ücret, uzlaşmanın teklif aşamasında olumsuz sonuçlanması hâlinde teklif formu ve eklerinin tesliminden, teklifin kabulü hâlinde ise uzlaştırma süreci sonunda düzenlenecek raporun ibrazından sonra makûl süre içinde uzlaştırmadan sorumlu Cumhuriyet savcısı tarafından sarf kararı ile ödenir.

Uzlaştırmacı giderleri

MADDE 6 – (1) Uzlaştırmacı tarafından zorunlu yol giderleri dâhil olmak üzere yapılan masraflar, bu Tarifenin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendinde belirlenen miktarın alt sınırını geçmeyecek şekilde ayrıca ödenir.

Uygulanacak tarife

MADDE 7 – (1) Uzlaştırma ücretinin takdirinde uzlaştırma raporunun tamamlandığı tarihte yürürlükte olan Tarife esas alınır.

Tarife

MADDE 8 – (1) Bu Tarifeye göre verilecek uzlaştırmacı ücretleri aşağıda gösterilmiştir.

a) Uzlaştırma sürecinin teklif aşamasında olumsuz sonuçlanması hâlinde; 100-150 TL,

b) Uzlaştırma sürecinin olumlu sonuçlanması halinde;

1) 2-3 kişinin uzlaştırılması durumunda 300 – 400 TL,

2) 4-6 kişinin uzlaştırılması durumunda 400 – 500 TL,

3) 6-10 kişinin uzlaştırılması durumunda 500 – 600 TL,

4) 10 ve daha fazla kişinin uzlaştırılması durumunda 600 – 700 TL,

c) Uzlaştırma sürecinin olumsuz sonuçlanması hâlinde;

1) 2-3 kişinin taraf olması durumunda 150-200 TL,

2) 4-6 kişinin taraf olması durumunda 200-250 TL,

3) 6-10 kişinin taraf olması durumunda 250-300 TL,

4) 10 ve daha fazla kişinin taraf olması durumunda 300-350 TL

arasında ücret ödenir.

Yürürlük

MADDE 9 – (1) Bu Tarife yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

 

 

TEKNİK SERVİSLERE DAİR TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: SGM 2016/17)’DE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

6 Ağustos 2017 PAZAR Resmî Gazete Sayı : 30146
TEBLİĞ
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığından:

TEKNİK SERVİSLERE DAİR TEBLİĞ (TEBLİĞ NO: SGM 2016/17)’DE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

(TEBLİĞ NO: SGM 2017/29)

MADDE 1 – 6/8/2016 tarihli ve 29793 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Teknik Servislere Dair Tebliğ (Tebliğ No: SGM 2016/17)’in 3 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir.

“o) Bilgi sistemi: Teknik servis faaliyetleri için Bakanlık tarafından oluşturulan yazılım altyapısını,”

MADDE 2 – Aynı Tebliğin 5 inci maddesinin altıncı fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Teknik servisler yürüttüğü uygunluk değerlendirme faaliyetlerinde yüklenici laboratuvar kullanabilir.”

MADDE 3 – Aynı Tebliğin 6 ncı maddesinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

a) Maddenin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Firmanın Bilgi Sisteminde tanımlanabilmesi için, firmaya dair işlemleri takip etmesiyle yetkilendirilmiş personelinin bilgilerini içeren bir form ile Bilgi Sistemi üzerinden Bakanlığa başvuru yapılır.”

b) Maddenin ikinci fıkrasının birinci paragrafı aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“Başvuru kapsamında aşağıdaki bilgi ve belgeler Bilgi Sisteminde yer almalıdır. Başvuruya dair talep edilen bilgi ve belgelerin sunulmasına dair zorunluluklar Bilgi Sisteminde yer alır:”

c) Maddenin ikinci fıkrasının (d) bendi yürürlükten kaldırılmıştır.

ç) Maddenin ikinci fıkrasının (e) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“e) Kuruluş bünyesindeki laboratuvar ve teçhizat durumu ile fiziki yerleşim durumunu gösteren kroki veya plan,”

d) Maddenin ikinci fıkrasına aşağıdaki (ı) bendi eklenmiştir.

“ı) Kayıtlı elektronik posta (Kep) adresi.”

e) Maddenin üçüncü ve dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(3) Başvuru, bu Tebliğde belirtilen şartlara uygun olacak şekilde Bilgi Sistemi aracılığıyla Bakanlığa sunulur. Bu şarta uygun bir şekilde yapılmayan başvuru, Bakanlık tarafından reddedilir.

(4) Teknik Servis olma amaçlı başvurular ile Teknik Servis faaliyetleri gereği yapılan bütün iş ve işlemler Bilgi Sistemi aracılığıyla yürütülür.”

f) Maddenin beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 4 – Aynı Tebliğin 7 nci maddesinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

a) Maddenin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(1) Teknik servis olma talebinde bulunan uygunluk değerlendirme kuruluşunun başvurusu, 4 üncü maddenin sekizinci fıkrasında yer alan gerekçelerle reddedilebilir.”

b) Maddenin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Başvuru, birinci fıkra hükmüne göre reddedilmediği durumda, 4 üncü maddenin yedinci fıkrası ile 6 ncımadde hükümleri kapsamında incelenir.”

c) Maddenin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(3) Başvurunun tam olması halinde Bakanlık tarafından, başvuru sahibi kuruluşun yeterliliğine ilişkin tespit ve değerlendirmelerde bulunmak amacıyla, ilk kez başvuru yapan uygunluk değerlendirme kuruluşunun merkez ofisinde ve sahada yerinde değerlendirme yapılır. Kapsam genişletme başvurusunda bulunan teknik servis için de yerinde değerlendirme yapılır.”

ç) Maddenin yedinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(7) Değerlendirme raporunda uygunsuzluk olması halinde görevlendirme şartlarının oluşmaması sebebiyle başvuru reddedilir.”

MADDE 5 – Aynı Tebliğin 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“(2) Denetim sonucunda Bakanlık tarafından denetim raporu hazırlanır ve teknik servise bildirilir.”

MADDE 6 – Aynı Tebliğin 10 uncu maddesinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

a) Maddenin birinci fıkrasının (d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“d) Görevlendirme ile birlikte gerçekleştireceği raporlama işlemlerine ilişkin faaliyetleri Bilgi Sisteminde belirtilen usul ve esaslara göre yürütmek.”

b) Maddenin birinci fıkrasının (f) bendinde yer alan “Yetkili” ibaresi “Teknik” olarak değiştirilmiştir.

c) Maddenin beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 7 – Aynı Tebliğin 11 inci maddesinde aşağıdaki düzenlemeler yapılmıştır.

a) Maddenin birinci fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“b) Görevlendirme ile birlikte hazırlayacağı raporların Bilgi Sisteminde belirtilen usul ve esaslar dikkate alınarak düzenlenmemesi durumunda, 4703 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde öngörülen idari para cezası uygulanır.”

b) Maddenin birinci fıkrasının (c) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

“c) Bu Tebliğde belirtilen personel ile ilgili şartların sağlanmaması durumunda, 4703 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası gereği teknik servis faaliyetleri ilgili mevzuat kapsamında askıya alınır ve firmaya düzeltici faaliyet için en fazla otuz gün süre verilir. Süre sonunda, personel ile ilgili şartların yerine getirilmemesi durumunda, anılan Kanunun 9 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği ilgili mevzuat kapsamında teknik servis statüsü iptal edilir.”

MADDE 8 – Aynı Tebliğin geçici 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

Mevcut teknik servisler

GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Bu Tebliğin yayımından önce Bakanlık tarafından görevlendirilen teknik servislerin protokolleri 1/8/2019 tarihinde sona erer.”

MADDE 9 – Aynı Tebliğe aşağıdaki geçici maddeler eklenmiştir.

Yüklenici/imalatçı laboratuvarları

GEÇİCİ MADDE 3 – (1) Yüklenici veya imalatçı laboratuvarların listesi Bilgi Sisteminde yer alır.

(2) Yüklenici veya imalatçı laboratuvar olarak kullanılmak istenen laboratuvarlar teknik servis aracılığıyla Bakanlığa bildirilir. Bildirilen laboratuvar, ilgili teknik düzenleme kapsamında TS EN ISO/IEC 17025 akreditasyon sertifikasının bulunması halinde Bakanlık tarafından Bilgi Sistemindeki laboratuvar listesine eklenir.

(3) Bildirilen yüklenici veya imalatçı laboratuvarın, ilgili teknik düzenleme kapsamında TS EN ISO/IEC 17025 akreditasyon sertifikasının bulunmaması halinde, teknik servis bu laboratuvarlar için Bakanlığın onayını alır. Söz konusu laboratuvarların Bilgi Sistemindeki laboratuvar listesinde yer almasına dair nihai kararı Bakanlık verir. Bakanlık gerekli görmesi halinde bu işlem için denetim yapabilir.

Akreditasyon

GEÇİCİ MADDE 4 – (1) Bu Tebliğde belirtilen akreditasyon sertifikalarına sahip olma şartı 1/8/2019tarihine kadar ihtiyari, anılan tarihten sonra zorunlu olarak uygulanır.”

MADDE 10 – Aynı Tebliğin Ek-2’si yürürlükten kaldırılmıştır.

MADDE 11 – Bu Tebliğin;

a) 1 inci, 3 üncü, çerçeve 9 uncu madde ile düzenlenen geçici 3 üncü madde ve 10 uncu maddeleri ile 6 ncımaddesinin (a) ve (c) bentleri ve 7 nci maddesinin (a) bendi yayımı tarihinden altı ay sonra,

b) Diğer maddeleri yayımı tarihinde,

yürürlüğe girer.

MADDE 12 – Bu Tebliğ hükümlerini Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı yürütür.

Tebliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
Tarihi Sayısı
6/8/2016 29793

 

Konut yapı kooperatifi ana sözleşmesi güncel-2017

KONUT YAPI KOOPERATİFİ ANASÖZLEŞMESİ

BİRİNCİ BÖLÜM

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=4CM0Iq0LFC8&w=560&h=315]

KURULUŞ, TÜZEL KİŞİLİĞİN KAZANILMASI VE ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİĞİ, UNVAN, MERKEZ, SÜRE, AMAÇ VE FAALİYET KONULARI

KURULUŞ:

Madde 1– Bu anasözleşmede isimleri, tabiiyetleri, ikametgah adresleri ve taahhüt ettikleri sermaye payları gösterilen kimseler tarafından, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre değişir ortaklı, değişir sermayeli ve sınırlı sorumlu bir konut yapı kooperatifi kurulmuştur.

TÜZEL KİŞİLİĞİN KAZANILMASI VE ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİĞİ:

Madde 2- Kooperatif Ticaret Siciline tescil ile tüzel kişilik kazanır. Tescilden önce kooperatif namına iş ve işlem yapanlar bunlardan şahsen ve zincirleme olarak sorumludurlar. Anasözleşmede yapılacak değişiklikler kuruluştaki usule tabidir.

UNVAN:

Madde 3- Kooperatifin unvanı Sınırlı Sorumlu

Yaşam Prestij Konut Yapı Kooperatifi’dir.

MERKEZ:

Madde 4- Kooperatifin merkezi, İZMİT – KOCAELİ

SÜRE:

Madde 5- Kooperatifin süresi, 50 yıldır.

AMAÇ VE FAALİYET KONULARI:

Madde 6- Kooperatifin amacı ortaklarının konut ihtiyaçlarını karşılamaktır. Bu amaçla kooperatif:

  • Arsa ve arazi satın alır, birleştirir, imar planına uygun biçimde böldürerek altyapı, plan, proje ve maliyet hesapları hazırlar ve ortaklarına konut yaptırı
  • Yaptırılan konutların mülkiyetini bu anasözleşmede yazılı esaslara göre ortaklarına aktarı
  • Ortaklarının sosyal, kültürel ve ekonomik ihtiyaçlarını karşılamak üzere gerekli tesisleri kurar, bunları ortaklarına aktarabilir.
  • Yukarıdaki fıkralardaki yazılı hususları sağlamak üzere, ilgili kurum ve kuruluşlarla ortak çalışmalarda bulunabilir, gayrimenkul ve menkulleri iktisap eder, kiralar, kiraya verir, satar ve benzeri tasarruflarda bulunur, ayni haklar tesis eder.

5-    Kooperatifin kredi ihtiyacının karşılanması amacı ile ilgili finansman kuruluşlarına başvurur, borçlanır, açılan kredinin zamanında ve amacına uygun kullanılmasını sağlayıcı tedbirleri alır.

6- Konut yapımının imkansızlaşması halinde, kooperatife ait arsayı parselleyerek, genel kurulca karara bağlanması şartıyla kura ile ortaklarına dağıtır.

7- Konut yapı kooperatifleri üst kuruluşlarına katılır.

8- Gerektiğinde ortaklar ve personel için yardım fonları oluşturur, konusu ile ilgili eğitim, yayın, araştırma ve benzeri faaliyetlerde bulunur.

İKİNCİ BÖLÜM

SERMAYE VE PAYLAR

SERMAYE:

Madde 7- Kooperatifin sermayesi, ortakların taahhüt ettikleri payların toplam tutarlarından ibaret olup, değişkendir. Ancak, sermayenin en az haddi 700 TL liradır. Kuruluşta bu sermayenin tamamının taahhüt edilmesi ve 1/4’ünün peşin ödenmesi zorunludur.

Ayni sermaye konamaz.

PAYLAR:

Madde 8- Bir ortaklık payının değeri 100.-TL’dir. Ortaklar en çok 5.000 pay taahhüt edebilirler. Ancak, her ortağın en az 1 pay taahhüt etmesi zorunludur.

Ortaklık payları, bu anasözleşmenin 19’uncu maddesine göre düzenlenen ortaklık senedinde gösterilir. Senetle temsil edilmeyen paylar 100.-TL üzerinden itibar olunur.

PAYLARIN ÖDENMESİ:

Madde 9- Ortakların taahhüt ettikleri pay bedellerinin en az 1/4’ü peşin, geri kalanı ise yönetim kurulunca belli edilecek eşit aylık taksitler halinde ve en fazla bir yıl içinde ödenir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

ORTAKLIK İŞLEMLERİ

ORTAKLIK ŞARTLARI:

Madde 10- Kooperatife ortak olabilmek için aşağıdaki nitelik ve şartların varlığı gereklidir.

  • Medeni hakları kullanma ehliyetine sahip gerçek kişi olmak.
  • Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak veya yabancı uyruklu olmakla birlikte 2644 Sayılı Tapu Kanunu veya yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre Türkiye’de gayrimenkul edinmesine imkan sağlanmış kişilerden bulunmak,
  • 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun 9’uncu maddesinde sayılan tüzel kişilerden olmak.

ORTAKLIĞA KABUL:

Madde 11- Gerekli şartları taşıyıp da, kooperatife ortak olmak isteyenler yazılı olarak yönetim kuruluna başvururlar. Bu başvuruda, anasözleşmenin tüm hükümlerinin ve getirilen yükümlülüklerin kabul edildiği açıkça belirtilir.

Ortaklığa kabul yönetim kurulunun kararı ile gerçekleşir.

Yönetim kurulu, ortaklar ile ortak olmak için başvuranların 10’uncu maddede gösterilen şartları taşıyıp taşımadığını araştırmak zorundadır.

Ortaklığa kabul veya ret kararı, ilgiliye 15 gün içinde yazı ile bildirilir. İstekli, ortaklığa alındığı takdirde, kararın kendisine bildirildiği tarihten itibaren bir ay içinde sermaye taahhüdünün diğer ortaklarca ödenmiş taksiti ile diğer ortakların her birinin o tarihe kadar ödemiş oldukları paylara eşit meblağı bir defada öder.

17’nci madde uyarınca devir yolu ile ortaklığa alınanlar hariç olmak üzere daha sonra ortaklığa kabul edileceklerden, yukarıdaki fıkrada belirtilen meblağın üzerinde para talep edilmesi, genel kurulun bu hususta karar alması halinde mümkündür.

Yedek üye ve benzeri şekilde ortak kaydı yapılamaz. Bu amaçla para tahsil edilemez.

ORTAK SAYISI:

Madde 12- Kooperatifin ortak sayısı en az 7 kişidir. Ortak sayısı, arsa ve konut imkanlarına göre genel kurulca belirlenir.

Yönetim kurulu, genel kurulca kararlaştırılan sayının üzerinde ortak kaydedemez.

ORTAKLIKTAN ÇIKMA:

Madde 13- Her ortak, hesap senesi sonundan en az bir ay önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabilir. Yönetim kurulu bu hükme uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, yazılı başvurunun kooperatif kayıtlarına girişinden itibaren bir ay içinde kabulden kaçınırsa, ortak, çıkma dileğini noter aracılığı ile yönetim kuruluna bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.

ORTAKLIKTAN ÇIKARMA:

 

Madde 14- Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır.

1- 10’uncu maddede yazılı ortaklık şartlarını kaybedenler.

  • Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılı İkinci ihtarı takip eden bir ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler.
  • Kura çekimi sonunda kendilerine düşen konutları kabul etmeyenler.
  • Tapuda kendi adlarına tescilinden önce konutlarında yaptıkları tahribat veya tadilatı yazılı ihtara rağmen dü
  • Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar.

Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere 10 gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine iptal davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı iptal davası hakkı saklıdır.

Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararları kesinleşir.

Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.

Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.

ORTAKLIĞI SONA ERENLERLE HESAPLAŞMA:

Madde 15- Devir dışında bir nedenle ortaklığı sona erenlerin sermaye ve diğer alacakları, o yılın bilançosuna göre hesaplanarak, bilanço tarihinden itibaren bir ay içinde geri verilir.

Ancak ortaklığı sona erenlerin yerine yeni ortak alınması halinde eski ortağın 21’inci madde uyarınca ödediği gider taksitleri derhal geri verilir.

Ayrılan ortaklar kooperatifin yedek akçeleri üzerinde bir hak iddia edemezler.

Ortaklığı sona erenlerin alacak ve hakları, bunları isteyebilecekleri günden itibaren beş yıl geçmekle zaman aşımına uğrar.

ÖLEN ORTAĞIN DURUMU:

Madde 16- Ferdi münasebete geçilmeden önce ölen ortağın kanuni mirasçılarının üç ay içinde temsilci tayin ederek kooperatife bildirmeleri halinde, ortaklık hak ve yükümlülükleri kanuni mirasçıları lehine devam eder.

Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen ortağın alacak ve borçları 15’inci madde hükümlerine göre tasfiye edilir.

ORTAKLIĞIN DEVRİ:

Madde 17- Ortaklık, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirmek suretiyle 10’uncu maddedeki ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredilebilir.

Yönetim kurulu, bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamaz.

Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer, kooperatifçe, bu devir sebebiyle taraflardan ayrıca bir ödemede bulunmaları istenemez.

ORTAKLIĞA TEKRAR GİRME:

Madde 18- Ortaklığı sona erenler, ayrılma nedenlerinin ortadan kalkması halinde yeniden ortaklığa kabul edilebilirler.

Bu anasözleşmenin 14’üncü maddesinin 5’inci bendi gereğince çıkarılanlar kooperatife tekrar alınamazlar.

ORTAKLIK SENEDİ:

Madde 19- Her ortağın üyelik haklarının, ada yazılı ortaklık senedi ile temsil olunması şarttır. Bu senede kooperatifin unvanı, sahibinin adı ve soyadı, iş ve konut adresi, kooperatife girdiği ve çıktığı tarihler yazılır. Bu hususlar, senet sahibi ile kooperatifi temsile yetkili olan kimseler tarafından imzalanır. Ortağın yatırdığı veya çektiği paralar tarih sırası ile kaydedilir. Bu kayıtlar kooperatifin ödediği paralara ait ise ortak imza eder. İmzalı ortak senedi makbuz hükmündedir. Mezkur senet anasözleşmeyi ihtiva etmek şartıyla ortaklık cüzdanı şeklinde de düzenlenebilir. Ortaklık senetleri kıymetli evrak niteliğinde olmayıp sadece ispat vesikası hükmündedir.

ORTAKLARIN ŞAHSİ SORUMLULUKLARI:

Madde 20- Her ortak, kooperatifin borçlarına karşı, taahhüt ettiği pay tutarı kadar sorumludur.

Kooperatiften ilişkisi kesilen ortağın sorumluluğu, ayrıldığı tarihten itibaren iki yıl devam eder.

Kooperatife giren her ortak, girişinden önce doğmuş olan kooperatif borçlarından dolayı diğer ortaklar gibi sorumlu olur.

Yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin sorumlulukları hakkındaki hükümler saklıdır.

ORTAKLIK PAYI DIŞINDAKİ ÖDEMELER:

Madde 21- Ortaklar, taahhüt ve tediye ettikleri ortaklık payı bedelleri dışında, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel kurulca kararlaştırılacak miktarlardaki, arsa, altyapı, inşaat ve benzeri gider taksitlerini ödemek zorundadırlar. Bu kararlarda anasözleşmenin 33’üncü maddesinin 2’nci fıkrasında gösterilen nisap aranır.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

KOOPERATİFİN ORGANLARI VE YÖNETİMİ

KOOPERATİFİN ORGANLARI:

Madde 22- Kooperatifin organları şunlardır:

1- Genel Kurul,

2- Yönetim Kurulu,

3- Denetim Kurulu,

GENEL KURUL

Görev ve Yetkileri:

Madde 23- En yetkili organ olan Genel Kurulun görev ve yetkileri şunlardır:

  • Bilanço, bilanço hesaplarının dökümü, gelir-gider farkı hesapları ile yönetim kurulu ve denetçiler tarafından verilen raporları inceleyerek kabul veya reddetmek.
  • Yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyelerini seçmek, ibra etmek veya sorumluluklarına karar vermek, gerektiğinde bunları
  • Yönetim ve denetim kurulu üyelerine verilecek aylık ücret, huzur hakkı ve yolluk miktarı ile bütçeyi görüşerek karara bağlamak,

4-Yönetim kurulu tarafından verilen ortaklıktan çıkarma kararlarına yapılan itirazları inceleyip karara bağlamak,

  • Kanun, anasözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptal edilip edilmeyeceği konusunda karar vermek,
  • Ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartlan ile gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmek.
  • Üst kuruluşa girme kararı vermek ve bu kuruluşta görevlendirilecek temsilcileri seçmek,
  • Anasözleşmede yapılması öngörülen değişiklikler hakkında karar vermek,
  • Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulun niteliğini, yerini ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulun asgari fiyatını
  • İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma yönetimini kararlaştırmak,
  • Kooperatifin ortak sayısı ile yapılacak konut sayısını tespit etmek,
  • Kooperatifin dağılması hakkında karar vermek, tasfiye kurulunu seç
  • Kanun ve anasözleşme ile genel kurula tanınmış olan diğer konular hakkında karar vermek,

Genel kurul, yukarıdaki görev ve yetkilerini devir ve terk edemeyeceği gibi, kooperatifin amaçları ile ilgili her türlü işler hakkında da karar verebilir.

 

Oy Hakkı ve Temsil :

Madde 24- Bütün ortaklar genel kurula katılma hakkına sahiptir. Her ortak yalnız bir oya sahip olup, yazı ile izin verilmek suretiyle bir ortak diğer bir ortağın oyunu kullanmak üzere temsilci tayin edebilir.

Kooperatifin ortak sayısı 1000’i geçtiğinde her ortak en çok 9 olmak üzere birden fazla ortağı temsil edebilir. Ancak, ortak sayısı 500’den fazla olması halinde, yönetim ve denetim kurulu belirleme seçimleri, gizli oy açık tasnif esasına göre yapılır. Bu durumda her ortak, en fazla bir ortağı temsilen oy kullanabilir.

Eş ve birinci derece (ortağın; çocuğu, anne ve babası, eşinin annesi ve babası) akrabalar için temsilde ortaklık şartı aranmaz.

Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile kooperatifi temsile yetkili kılınılan kimseler vekaleten oy kullanamazlar.

Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile kooperatifin işlerinin görülmesine herhangi bir suretle katılmış olanlar yönetim kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hüküm denetçiler hakkında uygulanamaz. Denetçiler kendi ibralarında oy kullanamazlar.

Hiçbir ortak; kendisi, eşi veya usul ve füruğu ile kooperatif arasında ortaklık ilişkileri dışındaki şahsi bir işe veya uyuşmazlığa ait görüşmelerde oy kullanamaz.

 

Toplantı Şekilleri ve Zamanı:

Madde 25- Genel kurul, olağan ve olağanüstü olmak üzere iki şekilde toplanır. Olağan genel kurul toplantısının, her yılın ilk altı ayı içinde yapılması zorunludur.

Olağanüstü genel kurul, kooperatif işlerinin ve anasözleşme hükümlerinin gerektirdiği zaman ve surette toplanır.

Toplantı Yeri:

Madde 26- Genel kurul, kooperatif merkezinin bulunduğu yerde toplanır.

Çağrıya Yetkili Organlar:

Madde 27- Genel kurul, yönetim kurulunca toplantıya çağrılır.

Gerekli hallerde denetim kurulu, kooperatifin ortağı bulunduğu üst birlik ve tasfiye memurları genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptirler.

Genel kurul yukarıdaki şekilde toplanamadığı takdirde Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca toplantıya çağrılabilir.

Ayrıca, 4 ortaktan az olmamak kaydıyla toplam ortak sayısının 1/10’unun isteği halinde, genel kurul 10 gün içinde yönetim kurulu tarafından toplantıya çağrılır.

Bu başvurunun, müştereken ve noter tebligatı ile yapılması gerekir.

Yönetim kurulunca bu isteğin zamanında yerine getirilmemesi ve sırasıyla denetim kurulu, kooperatifin ortağı bulunduğu üst birlik ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığına aynı şekilde yapılan başvurulardan da bir sonuç alınamaması durumunda, istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler.

Çağrının Şekli:

Madde 28- Olağan ve olağanüstü toplantılara çağrı; taahhütlü mektupla, ayrıca gerektiğinde gazete ile gazete olmayan yerlerde mahalli örf ve adete göre ilan yolu ile yapılır. Çağrının sadece yazılı olarak imza karşılığında yapılması da mümkündür.

Çağrının, toplantı gününden en az 30 gün önce ve en çok iki ay içinde yapılması, toplantının gün ve saati ile yerinin ve gündem maddelerinin bildirilmesi zorunludur.

Çağrıda, birinci toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde yapılacak olan sonraki toplantıların tarihi, saati ve yeri açıklanarak yeni bir bildirime gerek kalmaksızın bir defada ortaklara duyuru yapılabilir. Toplantılar arasında en az 7, en fazla 30 gün süre bulunması gerekir.

Sürelerin hesabında duyuru ve toplantı günleri hesaba katılmaz.

Anasözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise, yapılacak duyuruda değiştirilecek maddelerin numaralarının yazılması ile yetinilir.

Bütün Ortakların Hazır Bulunması:

Madde 29- Kooperatifin bütün ortaklarının veya temsilcilerinin hazır bulunması ve itirazın olmaması halinde, genel kurul toplantılarına ilişkin diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa da kararlar alınabilir. Ancak, kararların muteber olabilmesi için, toplantıda Bakanlık Temsilcisi bulundurulması hususunda gerekli işlemlerin yapılmış olması şarttır.

Yukarıdaki fıkraya göre alınan kararlar, tüm ortaklar ve ortakların toplantıda oy birliği ile seçecekleri temsilciler tarafından imzalanacak bir tutanağa bağlanır.

Bakanlığa Müracaat ve Gönderilecek Belgeler:

Madde 30- Genel kurul tarihi ile yeri ve gündemi, toplantıdan en az 15 gün önce, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki Valiliğe ( Bayındırlık ve İskan Müdürlüğü) yazılı olarak bildirilir.

Bu bildirime, Bakanlıkça tespit edilen miktardaki temsilci ücretinin ilgili Maliye Veznesine yatırıldığını gösteren belge eklenerek toplantıda temsilci bulundurulması talep edilir.

Gündem :

Madde 31- Olağan genel kurul gündemine aşağıdaki hususlar yazılır.

1-Yönetim ve denetim kurulları tarafından verilen raporların okunması,

2-Bilanço, envanter ve gelir- gider farkı hesaplarının incelenmesi, onanması veya reddi,

3-Yönetim kurulu ile denetim kurulu üyelerinin ibrası,

  • Süresi biten yönetim ve denetim kurulu üyelerinin yerine yenilerinin seçilmesi,
  • Gelecek yılın bütçe ve çalışma programının görüşülmesi ve karara bağlanması,
  • Gerekli görülen diğer hususlar.

Olağanüstü genel kurul gündemi, çağrının amacına göre tayin ve tespit olunur.

Dörtten az olmamak üzere ortakların en az 1/10’u tarafından genel kurul toplantı tarihinden en az 20 gün önce müştereken ve noter tebligatı ile bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur.

Gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10’nun gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde, hesap tetkik komisyonun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alın­ması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulu ile gündeme alınır.

Ortaklar Cetveli :

Madde 32- Yönetim kurulu; her genel kurul toplantısından önce, tüm ortakların ortak numaraları, isim ve ikametgahları ile asaleten ve vekaleten imzalanacak yerleri gösterir yönetim kurulunca imzalı bir ortaklar cetveli hazırlamakla yükümlüdür.

Bu cetvel toplantıya katılanlar ile genel kurul başkanı ve Bakanlık Temsilcisi tarafından isim yazılarak ayrıca imzalanır.

Görüşme ve Karar Nisabı :

Madde 33- Genel kurulun toplanabilmesi ve gündemdeki konuların görüşebilmesi için, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/4’nün şahsen veya temsilen toplantıda hazır bulunması şarttır. İlk ve müteakip toplantılarda aynı nisap aranır.

Genel kurulda kararlar, ortakların en az 1/4’nün hazır olması şartıyla oylama sırasındaki mevcudun yarıdan fazlasının oyu ile alınır.

Ancak, kooperatifin dağılması, diğer bir kooperatifle birleşmesi veya anasözleşmede değişiklik yapılması ile ilgili kararlar ortaklar cetvelinde imzası bulunanların 2/3 çoğunluğu ile verilir.

Kamu kuruluşlarından alınan kredi miktarının arttırılmasından yararlanmak üzere alınacak kararlarda, ikinci fıkra hükmü uygulanır.

Toplantının Açılması ve Başkanlık Divanı :

Madde 34- Genel kurul toplantısı; Bakanlık Temsilcisi bulundurulması hususunda usulüne uygun başvurunun ve 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’nun değişik 87’nci maddesine göre işlem yapıldığının tespiti ile toplantı nisabının sağlanması üzerine ve çağrıyı yapan organca yetkili kılınan kimseler tarafından açılır. Müteakiben bir genel kurul başkanı ile kararlaştırılacak sayıda sekreter üye ve gerektiğinde oy toplayıcı üye seçilir.

Bu seçimde en çok oy alan adaylar seçilmiş sayılır.

Genel kurul başkan ve üyelerinin, ortaklardan veya kooperatifin üst kuruluşlarının temsilcileri arasından seçilmesi şarttır.

Oy Kullanmanın Şekli :

Madde 35- Oylamalar el kaldırmak sureti ile yapılır. Ancak, genel kurula katılanların yarıdan fazlasının talebi halinde gizli oya başvurulur.

 

Bilançonun Tasdiki ve İbra :

Madde 36- Bilançonun tasdikine dair olan genel kurul kararı, yönetim kurulu ile denetim kurulunun ibrasını da kapsar. Ancak, bilançoda bazı hususlar gösterilmemiş veya bilanço yanlış olarak düzenlemiş ise bilançonun tasdiki ile bu organlar ibra edilmiş olmazlar.

Denetim raporunun okunmasından önce bilanço ile hesapların kabulu hakkında verilen kararlar geçerli değildir.

İbra edilmeyen yönetim ve denetim kurulu üyeleri, bu organlara aynı genel kurulda tekrar seçilemezler.

İbra edilmeyen yönetim kurulu aleyhine tazminat davası açılabilmesi için, bu konuda genel kurulca karar verilmiş olması gereklidir. Kooperatif denetçileri genel kurul karar tarihinden itibaren bir ay içinde dava açmaya mecburdur. Bu müddetin geçirilmesi ile dava hakkı düşmez. Davanın reddi halinde, yönetim kurulu üyeleri tazminat talebinde bulunamazlar.

Kararların Tesiri:

Madde 37- Kanun ve anasözleşmeye uygun surette toplanmış genel kurulda alınan kararlar, toplantıda bulunmayanlar veya aleyhte oy kullananlar hakkında da geçerli ve bağlayıcıdır.

Kararların İptali :

Madde 38- Aşağıda yazılı kimseler kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile genel kurul kararları aleyhine, toplantıyı izleyen günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler.

  • Toplantıda hazır bulunup da kararlara muhalif kalarak keyfiyeti tutanağa geçirten veya oyunu kullanmasına haksız olarak müsaade edilmeyen yahut toplantıya çağrının usulü dairesinde yapılmadığı veyahut gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini yahut da genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden pay sahipleri;
  • Yönetim kurulu;

3-   Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını mucip
olduğu takdirde bunların her biri.

Bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün yönetim kurulu tarafından usulen ilan olunur.

Bir kararın bozulması, bütün ortaklar için hüküm ifade eder. Bozma kararının kesinleşmesi halinde, bu husustaki ilam tescil ve ilan ettirilir.

Genel Kurul Tutanağı:

Madde 39- Genel kurul toplantılarının muteber olması için, ortaklar tarafından yapılan beyanlar ile muhalif kalanların muhalefet sebeplerini, yapılan seçimler ile verilen kararları içeren bir tutanak düzenlenir. Bu tutanakta, toplantıya asaleten ve vekaleten katılanların sayısı ile kullanılan oy sayısı ayrıca gösterilir.

Genel kurul tutanağının altı, genel kurul başkan ve üyeleri ile Bakanlık Temsilcisi tarafından imzalanır.

Genel Kurul Kararlarının Tescil ve İlanı :

Madde 40- Toplantıya çağrının usulüne uygun yapıldığını gösteren belgeler ile ortaklar cetveli ve genel kurul tutanağı toplantı tarihinden itibaren 15 gün içinde Ticaret Sicili Memurluğuna verilmekle birlikte gerekli tescil ve ilan işlemi yaptırılır.

Bakanlığa Gönderilecek Belgeler :

Madde 41 – Toplantı gününden itibaren en geç bir ay içinde, yönetim ve denetim kurulları raporları ile bilanço ve gelir-gider cetvelleri genel kurul toplantı tutanağı ile ortaklar cetvelinin ve istenebilecek diğer belgelerin onaylı birer örneği, kooperatifin ticaret siciline tescil edildiği yerdeki İl Bayındırlık ve İskan Müdürlüğüne tevdi edilir.

YÖNETİM KURULU

Seçimi ve Süresi :

Madde 42- Yönetim kurulu, genel kurulca en az bir, en çok dört yıl için seçilir ve en az üç üyeden oluşur. Genel kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması halinde bir yıl için seçilmiş sayılır.

Yönetim kuruluna seçilen üye sayısı kadar da yedek üye seçilir.

Yönetim kurulunun asil ve yedek üyeleri genel kurulda en çok oy alanlar arasından sıra ile belirlenir. Oylarda eşitlik halinde kuraya başvurulur.

Süresi sona eren üyeler yeniden seçilebilir. Genel kurul lüzum görürse yönetim kurulu üyelerini her zaman değiştirebilir.

Seçilme Şartları :

Madde 43- Yönetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır.

  • Kooperatif ortağı olmak ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak
  • Türk vatandaşı olmak,
  • Başka bir konut yapı kooperatifinde yönetim kurulu üyesi olmamak,
  • Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre mahkum olmamak.

5-Aynı zamanda kooperatifte denetçi olmamak,

Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, yukarıdaki şartları taşıyan gerçek kişiler vasıtasıyla temsil edilirler.

Seçilme şartları denetim kurulu tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir.

Haklarında yukarıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davası açılmış olanların görevleri ilk genel kurul toplantısına kadar devam etmekle birlikte yönetim kurulunca bu durumdaki üyelerin genel kurulca azli veya göreve devamı hakkında karar alınmak üzere yapılacak ilk genel kurul gündemine madde konulur.

Görev ve Yetkiler:

Madde 44-Yönetim kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin faaliyetini yöneten ve onu temsil eden icra organıdır.

Yönetim Kurulunun başlıca görev ve yetkileri şunlardır:

  • Kooperatifin amaçlarına, ortakların menfaatlerine ve genel kurulca belirlenen esaslara uygun arsa bulmak, arsa alımına ilişkin işlemleri yürütmek, arsayı tapu devri veya tapuya şerh verdirilecek satış vaadi sözleşmesi ile satın almak, imar planı ile arsaların parselasyonunu yaptırmak,
  • Yıllık bilanço ile gelir-gider hesabının hazırlanmasını sağlamak,
  • Ortaklar ile ortak olmak için başvuranların anasözleşmede belirtilen şartları taşıyıp taşımadıklarını araştırmak,
  • Alınan arsada yaptırılacak konutlar ve diğer tesisler için gerekli plan, proje ve haritalar yaptırmak, kooperatifin amaçlarının gerçekleşmesinde kullanılmak üzere ilgili kuruluşlardan borç para almak,
  • Kredi alma işlerinde, kooperatife kredi açacak müesseselere olan taahhüt ve vecibelerinden ortakları haberdar etmek,
  • Satın alınacak arsa ile bunlar üzerinde yapılacak konutların bedellerini gerek sermaye mevcudundan, gerekse ortakların veya kredi kuruluşlarının verdikleri paralardan ödemek,
  • Kooperatife yapılan bağışları kooperatif amacına uygun işlerde kullanmak,
  • Bakanlıkça istenecek her türlü evrak ve vesaiki ibraz etmek, bilgi vermek ve denetim için gönderilen yetkili elemanlara gerekli kolaylığı göstermek,
  • Kooperatifi resmi dairelerde mahkemelerde ve üçüncü şahıslara karşı temsil etmek,
  • İbra etmek, dava açmak, sulh olmak veya davadan vazgeçmek,
  • Genel kuruldan karar almak şartı ile kooperatifin taşınır ve taşınmaz mallarını satmak, rehine koymak veya mülkiyetlerini aktarmak,
  • Doğacak sorumluluk yönetim kuruluna ait olmak üzere kendi ortakları arasından veya hariçten bir veya birkaç kişiyi kooperatifi ilzam edecek tasarruflarda bulunmaya veya muayyen işlerde kooperatifi temsil etmeye yetkili kılmak,
  • Kamu kaynaklı kredi kullanımı için kooperatif gayri menkullerini ipotek ettirmek,

Görev Bölümü ve Toplantılar :

Madde 45- Yönetim kurulu üyeleri; seçimi takiben yapacakları ilk toplantıda aralarından bir başkan, bir ikinci başkan, gereğine göre de birer katip ve muhasip üye seçerek görev bölümü yaparlar.

Yönetim kurulu, başkanın bulunmadığı zamanda ikinci başkanın çağrısı ile toplanır. Toplantı en az ayda bir defa ve en az yarıdan fazla üyenin katılmasıyla yapılır. Kararlar toplantıda bulunanların çoğunluğu ile verilir. Oyların eşitliği halinde keyfiyet gelecek toplantıya bırakılır. Onda da eşitlik halinde söz konusu teklif reddedilmiş sayılır.

Toplantılarda bulunmayan üyeleri temsilen oy kullanılamaz. Üyeler, şahsi menfaatlerini ilgilendiren hususların görüşülmesi sırasında toplantıya katılamazlar.

Özürsüz olarak üst üste üç toplantıda hazır bulunmayan üye çekilmiş sayılır.

Toplantılar kooperatif merkezinde yapılır. Ancak, üyelerin çoğunluğunun tasvibi ile başka herhangi bir yerde de yapılabilir,

Alınan kararlar tarih ve numara sırasıyla yönetim kurulu karar defterlerine işlenir. Tüm üyelerin isimleri kararın baş tarafına yazılır ve alt tarafı toplantıya katılanlarca isim yazılarak imzalanır.

Verilen karara karşı olanlarla çekimser kalan üyeler, karşı olma veya çekimser kalma sebeplerini kararın altına yazarak imzalarlar.

Kooperatifin Temsil ve İlzamı    :

Madde 46- Kooperatif adına düzenlenecek evrakın muteber olması veya kooperatifi ilzamı için, kooperatif unvanı altında temsile yetkili olanlardan ikisinin imzası gereklidir.

Yönetim kurulu, kooperatifi temsil ve kooperatif adına imza atmaya yetkili şahısları kararla tespit eder ve bu kararın noterlikçe onaylanmış bir sureti, imzalarla birlikte tescil edilmek üzere Ticaret Sicili Memurluğuna verilir.

Gerektiğinde, yukarıdaki fıkra hükmüne göre hareket edilerek imza yetkisine sahip kimseler değiştirilebilir.

Üyeliğin Boşalması :

Madde 47- Yönetim kurulu üyeleri, istifa etmek suretiyle her zaman çekilebilirler.

Herhangi bir sebeple yönetim kurulu üyeliğinin boşalması halinde, yönetim kurulunca aldıkları oy sırasına göre yedek üyeler çağrılır. Eşit oy alanlar arasında kura çekilir.

Yönetim kurulu toplantı nisabını kaybederse boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetim kurulu tarafından geciktirilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağrılır.

Yedek üyelerle de yönetim kurulunun tamamlanamaması halinde, eğer yönetim kurulu toplantı nisabını kaybetmemişse, Türk Ticaret Kanunu’nun 315’inci maddesinin birinci fıkrasına göre hareket olunur. Yönetim kurulu toplantı nisabının altına düşmüşse, denetim kurulu tarafından seçimler yapılmak üzere derhal genel kurul toplantıya çağrılır.

Sorumluluk ve Yasak Muameleler:

Madde 48- Yönetim kurulu, kooperatif işlerinin yönetimi için gereken titizliği gösterir ve kooperatifin başarısı ve gelişmesi yolunda bütün gayretini sarf eder.

Üyeler, yönetim kurulundaki faaliyetleri sırasında öğrendikleri ticaret veya işletme sırlarını saklamakla yükümlüdürler.

Yönetim kurulu, gerekli defter ve belgeler ile genel kurul evraklarının ve ortak listelerinin muntazam hazırlanıp, tutulup, saklanmasından ve gelir-gider hesabı ile yıllık bilançonun kanuni hükümlere uygun olarak hazırlanıp incelenmek üzere denetçilere verilmesinden sorumludur.

Yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif memurları ortaklık işlemleri dışında kendisi veya başkası namına, bizzat veya dolaylı olarak kooperatifle kooperatif konusuna giren bir ticari muamele yapamaz.

Yönetim kurulu üyeleri ve temsile yetkili şahıslar, genel kurulun devredemeyeceği yetkilerini kullanamaz.

Yönetim kurulu üyeleri, kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan müteselsilen sorumlu olup, kooperatife tazmin etmekle yükümlüdürler.

Kusurlu olmadığını ispat eden üyeler ile, karara muhalif kalıp durumu hemen denetim kuruluna yazılı olarak bildiren veya özrü nedeniyle toplantıda hazır bulunmayan üyeler sorumluluktan kurtulurlar.

Görevi sora eren üyenin iş gördüğü zamana ait sorumluluğu ayrılış tarihinden itibaren beş yıl devam eder.

Yönetim Kurulu Üyelerinin Ücretleri :

Madde 49- Yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile murahhas üyelere bu sıfatla yapacakları hizmet için aylık ücret veya katılacakları her toplantı için bir huzur hakkı ve yapacakları görev seyahatleri için yolluk ödenir. Ödemenin miktar ve şekli genel kurulca kararlaştırılır.

Yönetim kurulu üyelerine, genel kurulca kararlaştırılan yukarıdaki nev’i ve miktarların dışında hiç bir ödeme yapılamaz.

Murahhas Üye :

Madde 50- Yönetim kurulu kararı ile, üyelerden bir veya bir kaçı kooperatifi temsil yetkisini haiz murahhas üye seçilebilir.

Murahhas üyelerin seçilmesi ve değiştirilmesi ticaret siciline tescil ettirilir.

Müdür ve Diğer Personel :

Madde 51- Yönetim kurulu, kooperatifin mali ve idari işlerini yürütmek üzere kendi arasından veya hariçten bir müdür ile kooperatif işlerinin gerekli kıldığı diğer personeli istihdam edebilir. Bunlar kendi kusurlarından ileri gelen zararlardan sorumludur.

İstihdam edilecek personelin nitelik ve görevleri yönetim kurulu kararı ile belirlenir. Bütçede belirtmek şartı ile bu personele yönetim kurulunca tespit edilecek ücret verilir.

DENETİM KURULU

Seçimi ve Süresi :

Madde 52- Genel Kurulca, en az bir yıl için ortaklar arasından veya dışarıdan en az iki veya daha fazla denetim kurulu üyesi ile bir o kadar da yedeği seçilir. Genel kurulca süre tespiti yapılmaması halinde bir yıl için seçilmiş sayılır. Süreleri biten üyeler tekrar seçilebilir.

Bu Anasözleşmenin 42’nci maddesinin 3’üncü ve 4’üncü fıkraları hükümleri Denetim kuruluna üye seçiminde de uygulanır.

Seçilme Şartları :

Madde 53- Denetim kurulu üyelerinde aşağıdaki şartlar aranır:

1-  Türk vatandaşı olmak ve medeni hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak,

2-   Devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından ya da 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu hükümlerine göre mahkum olmamak.

3-Aynı zamanda kooperatifte yönetim kurulu üyesi, kooperatif personeli veya yönetim kurulu üyeleriyle üçüncü derece dahil kan ve sıhri hısım (kendisinin ve eşinin, anne, baba, çocuk, büyükanne, büyükbaba, torun, amca, hala, dayı, teyze, kardeş, kardeş çocuğu) olmamak, yönetim kurulu üyeleriyle aralarında iş ortaklığı bulunmamak.

Görev ve Yetkileri :

Madde 54- Denetim kurulunun başlıca görevleri ve yetkileri şunlardır:

  • Yıllık bilanço ve sonuç hesaplarını inceleyerek bu husustaki görüşlerini birlikte veya tek başına genel kurula bir raporla bildirmek,
  • Kooperatif işlemlerinden bilgi edinmek ve gerekli kayıtların düzenli olarak tutulmasını sağlamak amacıyla en az üç ayda bir defa kooperatifin defterlerini incelemek,
  • En az üç ayda bir defa kooperatifin nakit mevcudu ile menkul değerlerini kontrol etmek,
  • Bütçe, bilanço ve gelir-gider cetvelini denetlemek,
  • Yönetim kurulunun ihmali halinde genel kurulu olağan veya olağanüstü toplantıya davet etmek,
  • Yönetim kurulu üyelerinin kanun ve anasözleşme hükümleri ile iyi niyet esaslarına uygun davranmalarına nezaret etmek,

7- Yönetim kurulu üyelerinin gerekli şartları taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, toplantı nisabının kaybedilmesi halinde boşalan bu üyeliklere geciktirmeksizin yeteri kadar yedek üye çağırmak,

8- Alınan arsaya ilişkin proje, altyapı ve inşaat işlerinin usulüne uygun yürütülmesini teminen bunlarla ilgili hesap ve işlemleri denetlemek.

9- Kooperatif ortaklarının, yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif personeli hakkındaki şikayetlerini incelemek ve inceleme sonucu yıllık raporunda açıklamak,

10-   Uygun gördükleri teklifleri yönetim kurulu ve genel kurul toplantıları gündemlerine koydurmak.

Denetim kurulu üyeleri, görevleri çerçevesinde işlerin yürütülmesinde gördükleri noksanlıkları, kanun ve anasözleşmeye aykırı hareketleri bundan sorumlu olanları bağlı bulundukları organa ve gerekli hallerde aynı zamanda genel kurula haber vermekle yükümlüdür.

Denetim kurulu üyeleri, kendilerine kanun ve anasözleşme ile verilen görev ve yetkileri, gerektiğinde tek başlarına da kullanabilirler.

Denetim kurulu üyeleri, yönetim ve genel kurul toplantılarına katılırlar. Ancak, yönetim kurulu toplantılarında oy kullanamazlar.

Sorumluluk:

Madde 55- Denetim kurulu üyeleri, kanun ve anasözleşme ile kendilerine yükletilen görevleri hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe müteselsilen sorumludurlar.

Bunlar, görevleri sırasında öğrendikleri ve açıklanmasında kooperatif veya ortaklar için zarar umulan hususları açıklayamazlar.

Ayrıca, ortaklık işlemleri dışında kendi şahıslarını ilgilendiren hususlarda kooperatifle iş yapamazlar.

Denetim Kurulu Üyeliğinin Boşalması :

Madde 56- Denetim kurulu üyeleri istifa etmek suretiyle her zaman görevlerinden çekilebilirler.

Kanun ve anasözleşmede belirtilen şartları taşımadıkları veya sonradan kaybettikleri anlaşılanların üyelikleri kendiliğinden sona erer.

Üyeliğin herhangi bir nedenle boşalması halinde yerlerine en çok oy alan yedekleri geçer. Yedeklerle beraber üye sayısı genel kurulca belirlenen sayının altına düştüğü takdirde, mevcut üye veya üyeler ilk genel kurula kadar görev yapmak üzere yerine birisini seçerler. Yedekler de dahil toptan boşalma olursa, T. Ticaret Kanunu’nun 351’inci maddesinin son cümlesine göre hareket edilir.

Denetim Kurulu Üyelerinin Ücretleri :

Madde 57- Denetim kurulu üyelerine verilecek ücretin miktarı ile ödeme şekli, genel kurul tarafından tespit olunur.

BESİNCİ BÖLÜM

ARSA VE KONUTLAR

ARSA ALIMI :

Madde 58- Arsa alımında takip edilecek usul ile alınacak arsanın niteliği, yeri ve azami fiyatı genel kurulca tespit edilir.

Arsa alımının, tapu devri veya tapuya şerh verdirilecek bir satış vaadi sözleşmesi ile yapılması ve alınacak arsanın kooperatifin amacına uygun olması şarttır.

Yapılacak Konutlar ve Diğer Tesislerin Belirlenmesi :

Madde 59- Konutlar; arsa durumuna, projeye, ortakların ihtiyaç ve tercihlerine göre değişik tip ve gruplar halinde planlanabilir. Yaptırılacak konutlar ile 61. maddede belirtilen genel hizmet tesislerinin sayı, cins ve özellikleri, kooperatifin amacına ve ortakların ihtiyaçlarına uygun olarak genel kurulca belirlenir.

Bu belirleme sırasında, konutların gerek tip ve gruplar, gerekse diğer özellikleri itibari ile; ortakların isteklerine göre dağıtılması esası da kararlaştırılabilir.

Kooperatifçe, konut inşaatlarının devamı sırasında veya tamamlanmasından sonra değişik yer ve zamanlarda yeniden arsa alınması ve ortak kaydedilmesi şeklinde faaliyette bulunulamaz.

Proje, Altyapı ve İnşaat İşleri :

Madde 60-Alınan arsaya ilişkin proje, altyapı ve inşaat işlerinin yaptırılma usulü genel kurulca tespit edilir.

Yukarıdaki işlerin yaptırılmasında; ihale veya emanet usulünden hangisinin uygulanacağı, ihale usulünün kabulu halinde bunun kapalı teklif usulü, açık teklif usulü, pazarlık usulü veya yarışma usulü suretiyle yürütüleceği, ihale komisyonunun nasıl teşkil edeceği, emanet usulünün tercih edilmesi halinde ise emanet komisyonunun kimlerden oluşturulacağı hususları genel kurul kararında belirtilir.

Sözü geçen işlerin belirlenen usule, proje, şartname ve iş programlarına göre yürütülüp sonuçlandırılmasından yönetim kurulu üyeleri müteselsilen sorumlu olup, denetim kurulu üyeleri de buna ilişkin hesap ve işlemleri tetkik ve denetlemekle yükümlüdür.

Konut Bedellerinin Tespiti :

Madde 61- Arsa bedeli ile yapı masrafları ve yol, su, elektrik gibi müşterek tesis masrafları, okul, kütüphane, satış mağazaları, bahçe ve spor alanı gibi genel hizmet tesis bedellerinden her konuta düşecek olan miktar ile genel giderler ve yönetim masraflarından ortaklara düşecek paylar hesaplanmak suretiyle konutların geçici maliyetleri bulunur. Bundan sonra yönetim kurulu kararı ile oluşturulacak en az üç kişilik bir teknik heyet tarafından konutların yeri, yapı durumu ve sair özelliklerine göre kıymet takdir olunur.

Teknik heyet kararı bir rapora bağlanarak, tanzim tarihi ve imzaların doğruluğu bakımından noterce onandıktan sonra yönetim kuruluna tevdi edilir. Bu rapor, yönetim kurulunca, noter vasıtasıyla, taahhütlü mektupla veya elden imza karşılığında ortaklara tebliğ edilir. Ortaklar tebliğ tarihinden İtibaren 15 gün içinde bu kıymetlere itiraz edebilirler. 15 günün geçmesiyle itiraz hakkı kesin olarak düşer. İtiraz edildiği takdirde, teknik heyet ile yönetim kurulunun kendi üyeleri arasından birer, itirazda bulunan ortaklar tarafından seçilecek bir kişiden oluşan 3 kişilik yeni bir kurul marifetiyle tekrar kıymet takdir olunur. Bu heyet tarafından takdir olunan fark, geçici maliyet bedellerine eklenir veya bu bedelden indirilir. Geçici maliyet tespitinden sonra yapılan masraflar kesinleşen kıymet takdiri ile orantılı olarak bölünerek kesin maliyet bulunur.

İtiraz taksitlerin ödenmesini geciktiremez. Her ortak kendisine düşen konutu kesin maliyet bedeli üzerinden kabule mecburdur. Ortaklar, yönetim kuruluna yazı ile bilgi vermek şartıyla kendilerine düşen konutları diğer ortakların konutları ile değiştirebilirler.

 

Konutların Ortaklara Dağıtımı :

Madde 62- Konutlar, maliyet bedelleri kesinleştikten sonra ortaklar veya temsilcilerinin katılımıyla noter önünde çekilecek kura ile dağıtılır.

Ancak, 59. maddenin 2. fıkrası uyarınca, konutların ortaklara önceden dağıtılması halinde kuraya başvurulmaz.

Kuranın yer ve zamanı en az 15 gün önce taahhütlü mektupla veya imza karşılığı ortaklara bildirir.

Konut Bedellerinin Ödenmesi :

Madde 63- Ortağın, bu anasözleşmenin 21’inci maddesi uyarınca yatırdığı paraların toplamı, konutun kesin maliyet bedelinden indirilerek geri kalanı genel kurulca kararlaştırılan taksitlere bağlanır. Bu taksitler için ortaklardan bono alınır.

Kredi Borçları ve Konutların Mülkiyeti :

Madde 64- Yapılan konutlar ortaklara dağıtıldıktan ve kesin maliyetle ödenecek taksitler de belli olduktan sonra, kooperatifin aradan çekilmesi ve borç miktarı kadar kredi veren kuruluş lehine ipotek tesisi suretiyle, konutların mülkiyetleri de ortaklara aktarılarak ferdi münasebete geçiş muamelesine başlanır. Muamelenin tamamlanması ve kendi borcunu kabullenmiş olması ile ortağın artık kredi borcu bakımından kooperatifle ilgisi kesilmiş olur.

Yapı kullanma izninin alınmasını müteakip en çok bir yıl içinde, ortakların Kat Mülkiyeti Kanunu’na göre ferdi münasebet işlerinin sonuçlandırılması şarttır.

Konutların Sigorta Ettirilmesi :

Madde 65- Kredi veren kuruluşça yaptırılmadığı takdirde, kooperatif, bedeli tamamen ödeninceye kadar, genel kuruldan karar almak suretiyle bütün konutları, kesin maliyet bedeli üzerinden yangına karşı sigorta ettirebileceği gibi, ayrıca lüzum görülürse su baskını, deprem ve yıldırıma karşı da sigorta ettirilebilir. Bu takdirde ortaklar paylarına düşen sigorta primini, 63’üncü maddeye göre tespit edilen taksitlerle birlikte ödemek zorundadırlar.

Konutlarda Tadilat :

Madde 66- Ortaklar teslim aldıkları konutlarda Kat Mülkiyeti Kanunu hükümlerine uygun olmak ve yapının hüviyetini bozmamak şartı ile değişiklik yapabilirler (Kredi veren kuruluşların hüküm ve şartları saklıdır).

Konutların Bakımı :

Madde 67- Konutların bakımı, bunların Kat Mülkiyeti Kanunu’na tabi olması halinde bu konudaki mevzuat esasları dahilinde yapılır.

Münferit konularda ise yönetim kurulunun tespit edeceği esaslara göre yürütülür. Bu takdirde müşterek elemanlar kullanılarak bunların masrafları ortaklara bölünebilir.

Her ortak borcunu tamamen ödeyinceye kadar konutunu ve arsasını iyi bir surette muhafaza etmekle mükelleftir. Konutun tamire muhtaç kısımlarını derhal onarmak ortağa aittir. Bunu yerine getirmeyen ortağa yönetim kurulunca tebliğ edilecek bir yazı ile, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde tamirin yaptırılması ihtar olunur.

Bahse konu tamir; ortak tarafından yaptırılmadığı takdirde kooperatifçe yapılır. Tamir bedeli ile tahsil masrafları ve devlet tahvillerine verilen en yüksek faiz haddini geçmemek üzere genel kurulca tespit edilecek faizi ile birlikte ortaktan alınır.

ALTINCI BÖLÜM

KOOPERATİFİN HESAPLARI VE DEFTERLERİ

HESAPLARI :

Hesap Dönemi, Bilanço ve Netice Hesapları :

Madde 68- Kooperatifin hesap dönemi takvim yılıdır. İlk faaliyete geçildiği yıldaki hesap dönem kooperatifin kurulduğu tarihten başlar ve aynı yılın 31 Aralık tarihinde sona erer.

Yönetim kurulu her yıl 31 Aralık tarihi itibariyle envanter yapar, bilançoyu ve gelir gider farkı hesapların hazırlayıp genel kurul toplantısından en az bir ay önce denetim kurulu üyelerine verir. Denetim kurulu üyeleri bunları en çok 10 gün içinde inceleyerek müştereken düzenleyecekleri raporla birlikte yönetim kuruluna iade ederler. Bilanço ve netice hesapları genel kurul toplantısından en az 15 gün önce kooperatif merkezinde ortakların incelemesine sunulur ve isteyenlere birer sureti verilir.

Muhasebe Usulü :

Madde 69- Kooperatifin hesaplan, genel kabul görmüş muhasebe prensip ve usullerine uygun olarak tutulur ve mali durum tabloları buna uygun şekilde hazırlanır.

 

 

Gelir – Gider Farkı ve Dağıtımı :

Madde 70- Gelir- gider farkı genel kurulca onaylanan yıllık bilançoya göre tespit edilir.

Yönetim ve denetim kurulu üyelerine gelir-gider farkından pay verilemez ve kooperatif yalnız ortakları ile işlem yapar.

Ortaklarla yapılan işlemlerden doğmuş bulunan gelir-gider müspet farkının tamamı yedek akçe olarak ayrılır. Yedek akçeler ortaklara dağıtılamaz, sermaye üzerinden kazanç dağıtılamaz.

Gelir-gider farkı menfi olduğu takdirde, ortaya çıkan açık yedek akçelerden, bunun yetmemesi halinde ortak sermaye paylarından ve 71. maddeye göre oluşturulan özel fondan karşılanır.

Özel Fon :

Madde 71– Kooperatif ortak dışı işlemlerde bulunmuş ise 70’nci madde gereğince fon için ayırım yapıldıktan sonra, geri kalan müspet farkın tamamı kooperatifin gelişmesine yarayacak işlerde kullanılmak üzere özel bir fon hesabında toplanır. Bu fonda toplanan hasılanın kullanımına ilişkin esaslar genel kurulca kararlaştırılır.

Borç Senetlerinin Takibi :

Madde 72- Kooperatifçe, borç taksitleri veya ara ödemeleri karşılığında ortaklardan alınan borç senetleri için, ortaklara, bunların ödenme tarihi ve tutarlarını gösteren imzalı ve mühürlü bir alındı belgesi verilir.

Bu senetler, muhasebe kayıtlarına geçirilir. Senetlerin ciro edilmesinde basiretli bir tacir gibi davranılır.

Devir Teslim Tutanağı :

Madde 73- Yönetim kurulu üyeleri ve memurları, görev devir ve teslimleri sırasında, sorumlulukları altındaki para, mal, defter, belge ve diğer kooperatif varlıklarını bir tutanakla yeni görevlilere teslim etmekle yükümlüdürler.

Avanslar ve Ödemeler:

Madde 74- Kooperatifin amaç ve işleri dışında avans verilemez ve ödeme yapılamaz. Her türlü ödemelerin geçerli belgelere dayandırılması şarttır.

Verilecek avansın sebebi, miktarı, süresi, geri alınma şartları, kapatılması şekli ile kasada günlük olarak bulundurulacak azami para miktarı ve kooperatif parasının amaçlara uygun şekilde değerlendirilmesi usulü yönetim kurulu tarafından belirlenir.

Kooperatifin Aczi Halinde Yapılacak İşler:

Madde 75- Kooperatifin aczi halinde bulunduğunu kabul ettirecek ciddi sebepler mevcut ise, yönetim kurulu piyasada cari fiyatlar esas olmak üzere, derhal bir ara bilançosu tanzim eder. Son yılın bilançosu veya daha sonra yapılan bir tasfiye bilançosu veyahut da yukarıda sözü geçen ara bilançosu kooperatif mevcudunun borçlarını artık karşılayamayacağını gösteriyorsa yönetim kurulu Bayındırlık ve İskan Bakanlığına durumu bildirerek genel kurulu derhal olağanüstü toplantıya çağırır. Son yılın bilançosunda kooperatif varlığının yarısı karşılıksız kalırsa yönetim kurulu derhal genel kurulu toplantıya çağırarak durumu ortaklara arz eder. Aynı zamanda ilgili mahkeme ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığına bilgi verir.

Mali durumun düzeltilmesinin mümkün görülmesi halinde yönetim kurulunun veya alacaklılardan birinin isteği üzerine mahkeme iflasın açılmasını erteleyebilir. Bu takdirde, mahkeme mevcutlar defterinin tutulması, yönetim memuru (yediemin) atanması gibi kooperatif varlığının korunmasına ve devamına yarayan tedbirler alır.

DEFTERLER

Tutulacak Defterler:

Madde 76- Kooperatifte aşağıdaki defterlerin tutulması zorunludur.

1-Yevmiye Defteri,

2-Defteri Kebir,

3-Envanter Defteri,

4-Genel Kurul ve Yönetim Kurulu Karar Defterleri,

5-Ortaklar Defteri,

Kooperatifte bu defterlerden başka, kasa defteri ile işin mahiyet ve öneminin gerektirdiği diğer defterler de tutulur.

Yevmiye Defteri :

Madde 77- Yevmiye defteri, kayda geçirilmesi gereken işlemlerin belgelerden çıkarılarak tarih sırasıyla ve madde halinde düzenli olarak yazılmasına mahsus defterdir.

Yevmiye maddelerinin en az aşağıdaki bilgileri içermesi şarttır.

  1. a) Madde sıra numarası, (Makine ile tutulan muhasebelerde zorunlu değildir)
  2. b) Tarih,
  3. Borçlu hesap,
  4. Alacaklı hesap,
  5. Meblağ, (yardımcı hesaplara taksim edilenlerin, izahat sütununda gösterilmesi şarttı)
  6. Her kaydın dayandığı belgenin türü, tarihi ve numarası,

Yevmiye defterine geçirilecek kayıtlar haklı sebep olmaksızın on günden fazla geciktirilemez. Yevmiye defteri yeni senenin en geç Ocak ayı sonuna kadar notere ibraz edilip, son kaydın altına noterce (görülmüştür) sözü yazılarak mühür ve imza ile tasdik ettirilmek şarttır.

Defteri Kebir:

Madde 78- Defter-i kebir, yevmiye defterine geçirilmiş olan işlemleri buradan alarak sistemli bir surette hesaplara dağıtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir.

Defteri kebirdeki kayıtların en az aşağıdaki bilgileri ihtiva etmesi şarttır.

  1. Tarih,
  2. Yevmiye defteri madde numarası,
  3. Meblağ,
  4. Toplu hesaplarda yardımcı nihai hesapların isimleri.

Envanter Defteri :

Madde 79- Envanter defterine, kooperatifin açılış tarihinde ve müteakiben her hesap dönemi sonunda çıkarılan envanterler ve bilançolar kaydolunur.

Kanunda aksine hüküm olmadıkça, hesap dönemi sonu için çıkarılacak envanter ve bilançoların ertesi hesap döneminin ilk üç ayı içinde tamamlanmış olması gerekir.

Envanter defterine geçirilen envanter ve bilanço yönetim kurulunca imza ve notere ibraz olunur. Noterce son kaydın altına (görülmüştür) sözü yazılarak mühür ve imza ile tasdik ettirilmek şarttır.

Karar Defteri :

Madde 80- Karar defterine genel kurul ve yönetim kurulu tarafından görüşmeler sonucunda verilen kararlar yazılır.

Yönetim kurulu karar defteri ve genel kurul karar defteri olarak ayrı ayrı tutulur.

Genel kurul karar defterine yönetim kurulunca aslına uygunluğu tasdik edilmiş olarak genel kurul tutanakları yazılır veya yapıştırılır.

Ortaklar Defteri :

Madde 81- Ortaklar defterine, her ortağın adı-soyadı, iş ve konut adresi, kooperatife giriş ve çıkış tarihleri ile yatırdığı veya çektiği paralar tarih sırasıyla yazılır.

Çıkarılan ortaklarla ilgili çıkarma kararının gerekçeli olarak bu deftere yazılması ve çıkarma işleminin kesinleştiği tarihin gösterilmesi gerekir.

Defterleri Tasdik Ettirme Yükümlülüğü :

Madde 82- Kooperatifin tutmak zorunda olduğu yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve her iki karar defteri kullanılmaya başlanılmadan önce Notere ibraz olunur. Noter bu defterleri mühür ve imzasıyla tasdik eder.

Defter ve Belgelerin Saklanması :

Madde 83- Kooperatifle ilgili yazı, mektup, telgraf, fatura, cetvel, senet, makbuz, tutanak, şartname proje, hakediş, fiş gibi belgelerle ödemeleri gösteren belgeler, mukavele, taahhüt, kefalet, sair teminat senetleri ve mahkeme ilamları gibi belgeler muntazam bir şekilde dosya halinde muhafaza edilir.

Bu belgelere defterler son kayıt tarihinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklanır. Kooperatifin sona ermesi halinde ilgili belgeler saklanmak üzere Türk Ticaret Kanunu’nun 68’inci maddesi uyarınca noter veya ortakların birine tevdi olunur.

 

 

YEDİNCİ BÖLÜM

DAĞILMA VE TASFİYE

Birleşme ve Devir :

Madde 84- Genel kurul, kooperatifin konu ve amaçları ile ilgili diğer bir kooperatifle birleşmesine veya bir kamu tüzel kişisine, ya da herhangi bir derneğe devredilmesine karar verebilir. Bu hallerde 1163 Sayılı Kanunun 84’ncü ve 85’nci maddelerine göre işlem yapılır.

Dağılma Sebepleri :

Madde 85- Kooperatif:

1-Ortak sayısının 7’den aşağı düşmesi üzerine,

2-Genel kurul kararıyla,

3-İflasın açılmasıyla,

4-Kanunlarda öngörülen diğer hallerde, Bayındırlık ve İskan Bakanlığının mahkemeden alacağı karar üzerine,

5-Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle,

6-Üç yıl olağan genel kurul toplantısını yapmaması halinde,

7-Amacına ulaşma imkanının kalmadığının Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla dağılır.

Ayrıca, kooperatif anasözleşmede gösterilen işlerin tamamlanması ve ferdi mülkiyete geçilip konutların ortaklar adına tescil edilmesiyle amacına ulaşmış sayılır ve dağılır. Ancak, tescil tarihinden itibaren altı ay içerisinde usulüne uygun şekilde anasözleşme değişikliği yapılarak kooperatifin amacının ve türünün değiştirilmesi halinde dağılmaya ilişkin hüküm uygulanmaz.

Kooperatif amacına ulaşılarak dağılma sürecine girmiş olması halinde, kooperatiflerden çıkan veya çıkarılan ortağın konutu çıkma veya çıkarılma sebebiyle geri alınamaz; ancak, bu eski ortaklar daha sonra oluşabilecek tasfiye masraflarına katılırlar.

Tasfiye Kurulu :

Madde 86- Tasfiye kurulu genel kurul tarafından seçilecek en az iki kişiden oluşur. Genel kurul bu hususta yönetim kurulunu da görevlendirilebilir. Genel kurulca tasfiye kurulu için bir seçim veya görevlendirme yapılmadığı takdirde, tasfiye işlerini yönetim kurulu yürütür. Bunlar genel kurulca her zaman azil ve yerlerine yenileri tayin olunabilir.

Tasfiye kurulunun yukarıdaki fıkraya göre oluşturulmasına imkan bulunmaması halinde ortaklardan birinin başvurusu üzerine mahkemece tasfiye memurları atanabileceği gibi, ortağın talebine istinaden, tasfiyeye memur kimselerin haklı sebepler dolayısıyla azli ile yerlerine yenilerinin atanmasına da karar verilebilir.

1163 sayılı Kanunun değişik 56’ncı maddesinin 1’inci fıkrasının 3’üncü bendi ile 62’nci maddesi hükümleri tasfiye kurulu üyeleri hakkında da uygulanır.

Tasfiye kurulu üyelerini tayin eden merci tarafından tespit edilecek miktarda ücret ödenir. Yönetim kurulu, tasfiye memurlarını ticaret siciline tescil ve ilan ettirir.

Tasfiye Kurulunun Görevleri ve Tasfiyenin Yürütülmesi :

Madde 87- Tasfiye kurulu, tasfiye işlerinin bir an önce bitirilmesi için çalışmakla yükümlü olup tasfiye işlemlerine ilişkin görevlerini aşağıdaki şekilde yürütür.

  1. Dağılma, yönetim kurulunca Ticaret Siciline tescil ettirilir ve Ticaret Sicili Gazetesi ile mahalli bir gazetede birer hafta arayla üç defa yaptırılacak ilanla alacaklılar tasfiyeden haberdar edilerek bir yıl içinde alacaklarını beyana davet edilir.
  2. Tasfiye süresince kooperatif unvanı “Tasfiye Halinde” ibaresi ilave edilerek kullanılı
  3. Kooperatif genel kurulu aksine karar vermiş olmadıkça tasfiye memurları menkul malları pazarlık veya açık arttırma usulüyle satabilir. Gayrimenkullerin satılma şekli genel kurul kararıyla belirlenir.
  4. Tasfiye memurları, göreve başladıkları zaman, kooperatifin dağılma kararının verildiği tarihteki durumunu inceleyerek varlıkları, alacakları, borçları gösterir bir envanter defteri ile açılış bilançosu hazırlar; ayrıca kooperatifin mevcut ortakları ile bunların alacak ve borç durumlarını gösterir bir cetvel tanzim edilir.
  5. Kooperatifin eskiden başlamış olup da henüz bitirilmemiş işlerinden tamamlanması mümkün olanlar tamamlanır, taahhütler yerine getirilir, alacaklar ve gerektiğinde ödenmemiş sermayeler tahsil edilir.
  6. Kooperatif borçlarının mevcutlarından fazla olması halinde tasfiye memurları durumu mahkemeye
  7. Tasfiye sırasında tasfiye kurulu kararlarının yer alacağı bir tasfiye defteri tutulur. Tasfiyenin yönetim kurulunca yürütülmesi haline yönetim kurulu karar defteri tasfiye defteri olarak kullanılı
  8. Tasfiyenin uzun sürmesi halinde her yıl sonu için ara bilançolar ile tasfiye sonunda kesin bilanço hazırlanır ve genel kurula sunulur.
  9. Gayrimenkul satışının görüşüleceği toplantılar hariç olmak üzere, tasfiye süresince yapılacak genel kurul toplantılarında toplantı nisabı aranmaz,
  10. Kooperatiften alacaklı oldukları bilinenleri alacak tutarları ile muaccel olmayan ve tartışmalı olan borçlara karşılık düşen meblağ Notere tevdi olunur.
  11. Kooperatifin borçlarının ve pay bedellerinin ödenmesinden sonra kalan miktar dağılma anında kayıtlı ortaklar veya hukuki halefleri arasında eşit olarak dağıtılı
  12. Tasfiyenin sona ermesi üzerine kooperatif unvanının sicilden silinmesi tasfiye memurlarınca sicil memurluğundan talep edilir.

SEKİZİNCİ BÖLÜM

ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER

Bakanlık ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Denetimi :

Madde 88- Kooperatif Bayındırlık ve İskan Bakanlığının denetimine tabidir. Bakanlık; kooperatif üst kuruluşlarını, ilgili müesseseleri ve bağımsız denetim kuruluşlarını kooperatifi denetlemekle görevlendirebilir.

Kredi veren kamu kurum ve kuruluşları da; kredilerin açılış gayesine uygun olarak kullanılıp kullanmadığı, plan ve projesine uygunluğu, teknik özellikleri ve kalite açısından kooperatifi denetleyebilirler.

Kooperatif görevlileri; kooperatife ait mal, para ve para hükmündeki kağıtları ve gizli de olsa bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiğinde müfettişlere, kontrolörle ve kredi kuruluşlarının denetim görevlilerine göstermek, saymasına ve incelenmesine yardımda bulunmak, istenilen bilgileri gerçeğe uygun ve eksiksiz olarak vermek ve doğru beyanda bulunmakla yükümlüdürler.

İlan ve Reklamlar:

Madde 89- Kooperatifçe tanıtım ve ortak kaydı amacıyla yapılacak ilan, reklam ve açıklamalar eksik ve gerçeğe aykırı olamayacağı gibi yanıltıcı bilgi ve unsurları taşıyamaz .

Kanun Hükümlerinin Uygulanması :

Madde 90- Bu anasözleşmede açıklık olmayan hallerde 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu ile Türk Ticaret Kanunu’nun anonim şirketlere ait hükümleri uygulanır.

İlk Yönetim Kurulu Üyeleri :

Madde 91- İlk genel kurul toplantısına kadar görev yapmak üzere, aşağıdaki kurucu ortaklar yönetim kurulu üyeliğine seçilmişlerdir.

1) Mustafa Akın GÜLEN

2) Burhan Ozan

3) Sedat DEMİR

İlk Denetim Kurulu Üyeleri :

Madde 92- İlk genel kurul toplantısına kadar görev yapmak üzere, aşağıdaki kimseler denetim kurulu üyeliğine seçilmişlerdir.

1) Gökhan ÇELENK

2) Timur ÖNEY

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kurucular:

Madde 93-Aşağıda isimleri, tabiiyetleri, ikametgah adresleri, taahhüt ve tediye ettikleri sermaye payları ile imzaları bulunan :

  • Kurucu ortaklar, bu anasözleşmenin 10’uncu maddesinde belirtilen ortaklık şartlarını taşıdıklarını,
  • İlk yönetim kurulu üyeleri ile denetim kurulu üyeleri, bu anasözleşmenin 43’üncü ve 53’üncü maddelerinde belirtilen seçilme şartlarını taşıdıklarını, beyan ederler.

 

 

Sıra No Adı Soyadı TC Kimlik No Tabiiyeti Adresi Sermaye Taahhüdü Ödediği Sermaye İmza
1 Mustafa Akın GÜLEN  27184004488  T.C.  Ataevler mah. Faruk Nafız Çamlıbel Sk.No:13/6 Kartepe/ KOCAELİ  100.00-TL 100.00-TL  
2 Burhan       OZAN 21976338256  T.C. Kocatepe Mah. Otoban Üstü 35. Sk   No: 10 Kat:3 Kuruçeşme- İzmit /KOCAELİ  100.00-TL 100.00-TL  
3 Sedat         DEMİR 25498168698  T.C. İstasyon Mh. Durugül Sk. Mirapark EvleriA Blok Daire:11 Tuzla/ İSTANBUL  100.00-TL 100.00-TL  
4 Gökhan ÇELENK 54574453984 T.C. Gömeç Sk. Sabancı 1 Sitesi 4A Blok Daire:1 Acıbadem Kadıköy/İSTANBUL  100.00-TL 100.00-TL  
5 Timur           ÖNEY 17306518214 T.C. Cedit Mh. 1. Bostanlar Sk. No:3/1 İzmit/ KOCAELİ  100.00-TL 100.00-TL  
6 Murat       ŞİŞMAN 34439022906 T.C. Bağlarbaşı Mh. Zarif Sk. Tuzla Cd. Demiroğlu Apt. No:13 Kat:3 Daire:6 Darıca / KOCAELİ  100.00-TL 100.00-TL  
7 Bilal YILGIN 11615666192 T.C. Şehitler Mh. Genç Osman Cd. No:1/10 Gölcük / KOCAELİ  100.00-TL 100.00-TL  

 

OSB lerde eğitim öğretim desteği 2017-2018

4 Ağustos 2017 CUMA
Resmî Gazete
Sayı : 30144
TEBLİĞ
Maliye Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığından:
2017-2018 EĞİTİM VE ÖĞRETİM YILINDA ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ
İÇİNDE VE DIŞINDA AÇILAN/AÇILACAK ÖZEL MESLEKİ VE TEKNİK
LİSELERDE ÖĞRENİM GÖREN/GÖRECEK ÖĞRENCİLER İÇİN
EĞİTİM VE ÖĞRETİM DESTEĞİ VERİLMESİNE
İLİŞKİN TEBLİĞ
Bilindiği üzere, 8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanununun 12 nci maddesinin üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralarında;
“Bu Kanun kapsamında organize sanayi bölgelerinde açılan mesleki ve teknik eğitim okullarında öğrenim gören her bir öğrenci için, 2012-2013 eğitim ve öğretim yılından başlamak üzere, resmî okullarda öğrenim gören bir öğrencinin okul türüne göre Devlete maliyetinin bir buçuk katını geçmemek üzere, her eğitim öğretim yılı itibarıyla Maliye Bakanlığı ile Bakanlık tarafından müştereken belirlenen tutarda, Bakanlık bütçesine bu amaçla konulan ödenekten eğitim ve öğretim desteği yapılabilir.
Bakanlar Kurulu kararıyla, bu Kanun kapsamında organize sanayi bölgeleri dışında açılan mesleki ve teknik eğitim okullarında öğrenim gören öğrenciler için de altıncı fıkradaki usul ve esaslar çerçevesinde eğitim ve öğretim desteği yapılabilir.
Söz konusu eğitim öğretim hizmetini sunan veya yararlananların, gerçek dışı beyanda bulunmak suretiyle fazladan ödemeye sebebiyet vermeleri durumunda bu tutarların, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 51 inci maddesine göre hesaplanacak gecikme zammı ile birlikte bir ay içinde ödenmesi, yapılacak tebligatla sebebiyet verenlerden istenir bu süre içinde ödenmemesi halinde bu tutarlar, anılan Kanun hükümlerine göre Maliye Bakanlığına bağlı vergi daireleri tarafından takip ve tahsil edilir. Bu fiillerin tekrarı halinde, ayrıca kurum açma izinleri iptal edilir.
Bu konu ile ilgili öğrenci başarı durumu da dâhil olmak üzere destek verilme kriterleri, hangi eğitim ve öğretim alanlarına destek verileceğine dair kurallar ile diğer usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken hazırlanan yönetmelikle belirlenir.”
hükümleri yer almaktadır.
5580 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda; 20/3/2012 tarihli ve 28239 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin Ek 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (c), (ç), (d), (e) ve (f) bentlerinde;
“a) Okulun organize sanayi bölgesi içerisinde veya 21/3/2016 tarihli ve 2016/8660 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Organize Sanayi Bölgeleri Dışında Açılan Özel Meslekî ve Teknik Eğitim Okullarında Öğrenim Gören Öğrencilere Eğitim Öğretim Desteği Verilmesine İlişkin Karar kapsamında 2016-2017 öğretim yılından itibaren uygulanmak üzere organize sanayi bölgesi dışında açılmış olması,
c) Her bir öğrenci için verilecek eğitim ve öğretim desteği süresinin okulun öğretim süresini aşmaması, nakil yoluyla gelen öğrenciler için ise okulun kalan öğretim süresinden fazla olmaması,
ç) Öğrencinin, o eğitim ve öğretim yılının başlamasından en geç otuz gün içerisinde okula kaydının veya eğitim ve öğretim desteği yapılan okullar dışındaki okullardan naklinin yapılmış olması,
d) Öğrencinin okula devam ediyor olması
e) Organize sanayi bölgesi dışında açılacak özel meslekî ve teknik Anadolu liselerinde okulun açıldığı il veya ilçe nüfusunun 20.000 ve üzerinde olması,
f) Organize sanayi bölgesi dışında açılan özel meslekî ve teknik Anadolu liselerinde, takviye kursları, yemek, servis, pansiyon hizmetleri hariç olmak üzere eğitim ve öğretim desteği kapsamındaki öğrencilerden tebliğde desteklenecek alan/dallarda belirlenen eğitim öğretim desteği tutarı kadar eğitim öğretim ücreti alınabilecek olması
şartıyla eğitim ve öğretim desteği yapılabilir.” hükmü ve aynı maddenin ikinci fıkrasında ise ; “Eğitim ve öğretim desteği verilecek okul tür, alan ve dalları ile her bir öğrenci için verilecek eğitim ve öğretim desteği tutarı, resmî okullarda öğrenim gören bir öğrencinin okul türüne, alanına ve dalına göre Devlete maliyetinin bir buçuk katını geçmemek üzere, bir önceki yılın verileri esas alınarak her yıl Temmuz ayında Maliye Bakanlığı ve Bakanlıkça müştereken hazırlanacak olan tebliğde belirlenir.”
hükmüne yer verilmiştir.
Bu kapsamda, eğitim ve öğretim desteği verilecek alanlar, destek tutarları ve bunlara ilişkin diğer hususlar aşağıda belirtilmiştir.
1- 5580 sayılı Kanun kapsamında organize sanayi bölgeleri dışında açılan özel meslekî ve teknik liselerinin Tablo-1’de yer alan alan/dallarında öğrenim gören her bir öğrenciye verilecek eğitim ve öğretim desteği tutarları; 9 uncu sınıflar için aynı, 10, 11 ve 12 nci sınıflarda ise alanlara göre ayrı ayrı olmak üzere belirlenmiştir.
 
 
TABLO- 1
 
ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ DIŞINDA AÇILAN ÖZEL MESLEKİ VE TEKNİK LİSELERİNDE ÖĞRENİM GÖREN ÖĞRENCİLER İÇİN EĞİTİM VE ÖĞRETİM DESTEĞİ VERİLEN ALANLAR VE TUTARI
Sıra No
Alan Adı
Destek Tutarı (TL)
1
Ayakkabı ve Saraciye Teknolojisi
4.600,00
2
Biyomedikal Cihaz Teknolojileri
5.500,00
3
Denizcilik Alanı
6.000,00
4
Elektrik Elektronik Teknolojisi
6.500,00
5
Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri
6.000,00
6
Gemi Yapımı
6.900,00
7
Gıda Teknolojisi
5.800,00
8
Hayvan Yetiştiriciliği ve Sağlığı
5.000,00
9
İnşaat Teknolojisi
5.500,00
10
Kimya Teknolojisi
5.900,00
11
Kuyumculuk Teknolojisi
4.400,00
12
Makine Teknolojisi
6.500,00
13
Matbaa Teknolojisi
6.400,00
14
Metal Teknolojisi
5.900,00
15
Metalürji Teknolojisi
5.000,00
16
Mobilya ve İç Mekân Tasarımı
5.200,00
17
Motorlu Araçlar Teknolojisi
6.500,00
18
Tarım Teknolojileri
6.500,00
19
Tekstil Teknolojisi
5.700,00
20
Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme
5.300,00
21
Plastik Teknolojisi
5.900,00
22
Raylı Sistemler Teknolojisi
5.000,00
23
Seramik Cam Teknolojisi
4.400,00
24
Tasarım Teknolojisi
4.400,00
25
Uçak Bakım Alanı
5.500,00
26
Yenilenebilir Enerji Teknolojileri
6.700,00
27
9. Sınıf
4.270,00
 
2- 5580 sayılı Kanun kapsamında organize sanayi bölgelerinde açılan özel her türdeki mesleki ve teknik liselerinin Tablo-2’de yer alan alan/dallarında öğrenim gören her bir öğrenciye verilecek eğitim ve öğretim desteği tutarları; 9 uncu sınıflarda her alan için aynı, 10, 11 ve 12 nci sınıflarda ise alanlara göre ayrı ayrı olmak üzere belirlenmiştir.
 
 
 
 
 
TABLO-2
 
ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNDE AÇILAN ÖZEL MESLEKİ VE TEKNİK LİSELERİNDE ÖĞRENİM GÖREN ÖĞRENCİLER İÇİN EĞİTİM VE ÖĞRETİM DESTEĞİ VERİLEN ALANLAR VE TUTARI
Sıra No
Alan Adı
Destek Tutarı (TL)
1
Ayakkabı ve Saraciye Teknolojisi
4.700,00
2
Bilişim Teknolojisi
4.300,00
3
Biyomedikal Cihaz Teknolojileri
5.500,00
4
Elektrik Elektronik Teknolojisi
6.900,00
5
Endüstriyel Otomasyon Teknolojileri
6.400,00
6
Gıda Teknolojisi
6.000,00
7
Kimya Teknolojisi
6.300,00
8
Makine Teknolojisi
6.900,00
9
Matbaa Teknolojisi
6.500,00
10
Metal Teknolojisi
6.300,00
11
Metalürji Teknolojisi
5.500,00
12
Mobilya ve İç Mekân Tasarımı
5.700,00
13
Motorlu Araçlar Teknolojisi
6.900,00
14
Plastik Teknolojisi
6.300,00
15
Tarım Teknolojileri
6.800,00
16
Tasarım Teknolojisi
5.000,00
17
Tekstil Teknolojisi
6.000,00
18
Tesisat Teknolojisi ve İklimlendirme
5.600,00
19
Seramik Cam Teknolojisi
5.000,00
20
Yenilenebilir Enerji Teknolojileri
6.900,00
21
9. Sınıf
4.300,00
 
3- Eğitim ve öğretim desteği, yukarıda belirlenen alanların dallarında eğitim görecek öğrencilere de uygulanır.
4- Tablo-1 ve Tablo-2’de yer alan alan/dallarda açılan özel meslekî ve teknik liselerinin öğrencilerinin 10 uncu sınıftan itibaren, okulun Tablo-1 ve Tablo-2’de yer alan alan/dallarına devam etmesi hâlinde eğitim ve öğretim desteği ödemesine devam edilecektir.
5- Bu Tebliğ kapsamda eğitim ve öğretim desteği alan öğrenciler ayrıca 5580 sayılı Kanunun Ek 1 inci maddesi kapsamında verilen eğitim ve öğretim desteğinden yararlanamazlar.
6- Belirlenen destek tutarları, Millî Eğitim Bakanlığı bütçesine bu amaçla konulan ödenekten karşılanır. Ödemeye ilişkin usulleri belirlemeye Millî Eğitim Bakanlığı yetkilidir.
7- Bu Tebliğde yer almayan hususlarda düzenleme yapmaya ve uygulamada ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye Maliye Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığı yetkilidir.
8- Maliye Bakanlığı ve Millî Eğitim Bakanlığı tarafından müştereken hazırlanan bu Tebliğ, 2017-2018 eğitim ve öğretim yılı için geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
9- Bu Tebliğ hükümleri Maliye Bakanı ve Millî Eğitim Bakanı tarafından yürütülür.
Tebliğ olunur.
 

Emlak vergisi itiraz

Asgari ölçüde arsa ve arazi metrekare birim değerlerine ilişkin genel takdirin 2017 yılında yapılması gereği dolaysıyla emlak (bina, arsa ve arazi) vergisi tarh ve tahakkukunun 2018 yılı Ocak ve Şubat aylarında yapılacak olması nedeniyle takdirlerin tamamlanarak 30 Haziran 2017 tarihine kadar ilgili yerlere tevdi edilmesi Maliye Bakanlığı’nın 2017/ Sıra No.lu Emlak Vergisi Kanunu İç Genelgesiyle duyurulmuştur. İşlemler İç Genelge uyarınca tamamlanmış ve 30 Haziran 2017 tarihinde ilgili yerlere tevdi edilmiştir.
Buna göre vergi mahkemelerinde dava açma süresi 30 Haziranda başlamıştır ve 30 Temmuz 2017 tarihine kadar dava açılması mümkündür. 20 Temmuzda adli tatil başladığından, adli tatilin bitimini izleyen 7 gün sonuna kadar dava açma süresinin uzayacağı söylenebilir. Farklı görüşte olanlar da mevcuttur.

Mülkiyet hakkı ihlali

Ekonomilerde değişim vasıtası olan para, çeşitli ticari, sınai, zirai vs. faaliyetlerde kullanılmakla, sahibine, kazanç, kira, nema vs. adları altında kimi yararlar sağlayan ekonomik bir değerdir. Faiz ise, Anayasa Mahkemesinin 10.2.2011 günlü E:2008/58, K:2011/37 sayılı kararında da belirtildiği gibi, ekonomik açıdan paranın fiyatıdır. Herhangi bir kişinin kendisine ait olmayan parayı belirli süre kullanması, asıl para sahibinin bu ekonomik değerden mahrum bırakılması sonucunu doğuracağı gibi, enflasyona maruz kalan ekonomilerde, paranın değerini, yani alım gücünü enflasyon oranında yitirmesine de neden olacağından, parası uhdesi dışında kalan ve mülkiyet hakkı ihlal edilen bu kişiye haksız kullanım karşılığında faiz ödenmesi gerekmektedir.

Organize Sanayi Bölgesi tarafından kesilen kira faturalarında kdv olacak mıdır ? Fatura kesilecek midir ? Stopaj olacak mıdır ?-EVREN ÖZMEN

Konu : Ticaret odası tarafından organize sanayi bölgesinden kiralanan işyerinin vergilendirilmesi  

 

İlgide kayıtlı dilekçeniz ve özelge talep formunuzda; kiracısı olduğunuz … Organize Sanayi Bölgesine aylık kira bedellerini kira tutarı ve stopaj olarak ödediğiniz, fakat Organize Sanayi Bölgesinin gelir vergisi mükellefi olmaması nedeni ile hem kira stopajı hem de katma değer vergisi ödemek zorunda olup olmadığınız hususunda tereddüde düşüldüğü belirtilmiş olup, söz konusu kiralamayla ilgili olarak hangi ödemelerin yapılması gerektiği hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.

  Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden:

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, derneklere ait iktisadi işletmeler kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmış, Kanunun 2 nci maddesinin altıncı fıkrasında ise iktisadî kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadî işletmelerin kazanç amacı gütmemelerinin, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunmasının, tüzel kişiliklerinin olmamasının, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği belirtilerek, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olmasının, kâr edilmemesi veya kârın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadî niteliğini değiştirmeyeceği ifade edilmiştir.

Ayrıca, 03/04/2007 tarih ve 26482 sayılı Resmi Gazete de yayımlanan 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin (2.4) başlıklı bölümünde,

“…Kazanç sağlama amacı olmasa dahi işletmenin konusunun ve faaliyetinin, her türlü mal ve hizmet satışı ya da bunlara benzer şekillerde olması ve devamlı surette yapılması durumlarında da dernek veya vakıflara ait iktisadi işletme oluştuğu kabul edilecektir.

İktisadi işletmenin tanımı içinde yer alan ve devamlı olarak yapılan ticari, sınai veya zirai faaliyetten söz edebilmek için bu işletmenin tedavül ekonomisine katılması, başka bir ifadeyle işletmede üretilen veya alınan malların veya verilen hizmetin bir bedel karşılığı satılmış olması gerekir. Aksi halde diğer unsurlar var olsa dahi bir iktisadi işletmenin varlığından söz edilemez.”

açıklamaları yer almaktadır.

Organize sanayi bölgeleri tüzel kişilik olarak kurumlar vergisi mükellefi olmayıp bunlara bağlı ticari, sınaî ve zirai işletmeler kurumlar vergisi mükellefidir. 5520 Sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde sayılan faaliyetler nedeniyle oluşan iktisadi işletmeleri ise kurumlar vergisinden muaf tutulmaktadır.

Öte yandan, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 21 inci maddesinde yer alan “OSB tüzel kişiliği, bu Kanunun uygulanması ile ilgili işlemlerde her türlü vergi, resim ve harçtan muaftır.” hükmü, işlemler üzerinden alınan vergi ve harçları kapsamakta olduğundan, organize sanayi bölgelerinin Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (n) bendinde belirtilen faaliyetleri dışındaki faaliyetleri nedeniyle elde edeceği gelirlerinin kurumlar vergisine tabi tutulmasına engel teşkil etmemektedir.

1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “15.3.2. Taşınmazların kiralanması karşılığında yapılan kira ödemeleri” başlıklı bölümünde,

“Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasının (5) numaralı bendi uyarınca, vakıflara (mazbut vakıflar hariç) ve derneklere ait taşınmazların kiralanması karşılığında, bunlara yapılan kira ödemelerinden gelir vergisi kesintisi yapılmaktadır.

Bu kesintinin yapılmasında, kendisine kira ödemesinde bulunulan derneğin, kamuya yararlı dernek veya vakfın Bakanlar Kurulunca vergi muafiyeti tanınmış vakıf olması önem arz etmemektedir. Başka bir deyişle, mazbut vakıflar hariç, hiçbir ayrım yapılmaksızın tüm dernek veya vakıflara ödenen kira bedellerinden bu kesintinin yapılması gerekmektedir.

Diğer taraftan, sendikalar, ticaret odaları, sanayi odaları, ticaret borsaları, esnaf odaları ve bunların birlikleri ile diğer mesleki kuruluşlara ait oda ve birlikler, siyasi partiler, emekli ve yardım sandıklarına yapılan kira ödemelerinden de gelir vergisi kesintisi yapılması gerekmektedir.

Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde sayılan kurumlar vergisi mükelleflerine (kooperatifler hariç) ait taşınmazların kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden vergi kesintisi yapılmayacaktır. Bu kurumların elde ettikleri kira gelirleri ilgili hesap dönemine ait kurumlar vergisi beyannamesi ile beyan edilecektir.

Dernek veya vakıflara ait taşınmazların bir iktisadi işletme oluşturacak şekilde kiralanması halinde, oluşacak iktisadi işletme kurumlar vergisi mükellefi olduğundan elde edilen kira gelirleri üzerinden vergi kesintisi yapılmayacaktır.”

açıklamalarına yer verilmiştir.

Bilindiği üzere, organize sanayi bölgeleri vergi uygulamalarında dernek olarak kabul edildiğinden bunlara yapılan kira ödemelerinden de gelir vergisi kesintisi yapılmakta; bunlara ait taşınmazların bir iktisadi işletme oluşturacak şekilde kiralanması halinde ise oluşacak iktisadi işletme kurumlar vergisi mükellefi olduğundan elde edilen kira gelirleri üzerinden vergi kesintisi yapılmamaktadır.

Buna göre, mülkiyeti … Organize Sanayi Bölgesi ait olan gayrimenkullerin kiraya verilmesi faaliyetinin, hacim ve ehemmiyet bakımından ticari nitelik arz etmesi  veya ticari amaç güdülerek yapılması ya da bu kiralamanın sermaye tahsisi, iş yeri açılması, personel istihdamı, ticaret siciline kaydolmak gibi unsur ve şartlardan tümü veya bir kısmı yerine getirilmek suretiyle ticari organizasyon çerçevesinde gerçekleştirilmesi halinde Organize Sanayi Bölgesine bağlı bir iktisadi işletme söz konusu olacak ve Organize Sanayi Bölgesi’ne ait veya bağlı bulunan iktisadi işletmelerden yapılan kiralama işlemlerinde ödenen bedeller üzerinden stopaj uygulanmayacağı tabiidir. Aksi halde, Organize Sanayi Bölgesine ait gayrimenkullerin kiralanması nedeniyle bir iktisadi işletme söz konusu olmayacaktır. Bu durumda, Kurumunuz tarafından kurumlar vergisi mükellefi olmayan … Organize Sanayi Bölgesi’ne yapılan kira ödemeleri üzerinden, 193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 94 üncü maddesinin 5/b bendine göre gelir vergisi tevkifatı yapılması gerekmektedir.

Diğer taraftan, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununa 5766 sayılı Kanunla eklenen geçici 2 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendiyle, 1/1/2008 – 31/12/2015 tarihleri arasında uygulanmak üzere, dernek veya vakıflarca elde edilen Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (5) numaralı bendi ve geçici 67 nci maddesi kapsamında kesinti suretiyle vergilendirilmiş kazanç ve iratlar dolayısıyla iktisadi işletme oluşmayacağı hüküm altına alınmıştır.

Bu düzenleme sonucunda, dernek veya vakıflar ile vergi uygulamalarında dernek veya vakıf olarak değerlendirilen kurum ve kuruluşların elde ettikleri gelirlerin münhasıran Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (5) numaralı bendi ve geçici 67 nci maddesi kapsamında kesinti suretiyle vergilendirilmiş kazanç ve iratlardan ibaret olması halinde, elde edilen bu gelirler dolayısıyla, 1/1/2008 – 31/12/2015 tarihleri arasında dernek veya vakfa bağlı iktisadi işletme oluşması söz konusu olmayacağından söz konusu vergi kesintileri de nihai vergileme niteliğinde olacaktır.

Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden:

KDV Kanununun;

-1/1 inci maddesinde, Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu, Aynı maddenin 4 üncü fıkrasında ise, ticari, sınai, zirai faaliyet ile serbest meslek faaliyetinin devamlılığı, kapsamı ve niteliği Gelir Vergisi Kanunu hükümlerine göre; Gelir Vergisi Kanununda açıklık bulunmadığı hallerde, Türk Ticaret Kanunu ve diğer ilgili mevzuata göre tayin ve tespit edileceği,

– 1/3-f maddesinde, Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesinde belirtilen mal ve hakların kiralanması işlemlerinin KDV ye tabi olduğu,

– 17/4-d maddesinde, iktisadi işletmelere dahil olmayan gayrimenkullerin kiralanması işlemlerinin vergiden istisna olduğu,

hükme bağlanmıştır.

Bu hükümler çerçevesinde, … Organize Sanayi Bölgesi Müdürlüğüne bağlı bir iktisadi işletmenin oluşması halinde iktisadi işletmeye dahil olan gayrimenkullerin kiralanması işlemi KDV’ye tabi olacaktır.

Bilgi edinilmesini rica ederim

 

T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tarım Reformu Genel Müdürlüğü TARIMSAL KALKINMA KOOPERATİFİ ANASÖZLEŞMESİ

T.C. GIDA, TARIM VE HAYVANCILIK BAKANLIĞI Tarım Reformu Genel Müdürlüğü TARIMSAL KALKINMA KOOPERATİFİ ANASÖZLEŞMESİ 2 SINIRLI SORUMLU ………………………………………………………………………………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………………………………………. ..TARIMSAL KALKINMA KOOPERATİFİ ANASÖZLEŞMESİ BİRİNCİ BÖLÜM KURULUŞ VE AMAÇ KURULUŞ: Madde 1- Bu anasözleşme hükümlerini kabul ederek ortaklığa giren ve girecek olan gerçek ve tüzel kişiler arasında değişir ortaklı değişir sermayeli sınırlı sorumlu tarımsal kalkınma …………………………………………………. kooperatifi kurulmuştur. Madde 2- Kooperatifin adı sınırlı sorumlu …………………………………………….. ………………………………………………………………………………………………… Tarımsal Kalk ınma Kooperatifidir. SÜRE: Madde 3- Kooperatifin süresi 49 yıldır. Bu süre genel kurul kararı ile uzatılabilir. YÖNETİM MERKEZİ VE ÇALIŞMA BÖLGESİ: Madde 4- Kooperatifin yönetim merkezi ………………………………. ili ……….. ……………………………… ilçesi ………………………………………………dir. Madde 5- Kooperatifin çalışma bölgesi ……………………………………………….. ………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………dir. AMAÇ: Madde 6- Kooperatifin amacı: a) Ortakların her türlü bitkisel, hayvancılık, ormancılık konularındaki istihsalini geliştirmek ve ihtiyaçları ile ilgili temin, tedarik, işletme, pazarlama, değerlendirme faaliyetlerinde bulunmak, b) Ortakların ekonomik ve sosyal yönden gelişmelerine yardımcı olmak, iş sahası temin etmek, c) Ortakların ekonomik gücünü arttırmak için tabii kaynaklardan faydalanmak, el ve ev sanatları ile tarımsal sanayiinin gelişmesini sağlayıcı tedbirler almaktır. ÇALIŞMA KONULARI : Madde 7- Kooperatif, kuruluş amacına uygun olarak aşağıda belirtilen konularda gerekli gördüklerini seçer. a) Tarımda her türlü verimliliği artırıcı tedbirleri almak, b) Bitki, hayvan, orman, su, arıcılık, meyvecilik, bağcılık, sebzecilik, çiçekçilik ve diğer ürünlerin rantabl bir şekilde yetiştirilmesi ile ilgili her türlü teknik faaliyetlerde bulunmak. c) Ortaklarının her türlü ürün ve mamullerinin kalitesini yükseltecek tedbirleri almak, hastalık ve haşerelerle mücadele yapmak ve yaptırmak, d) Ortaklarının üretimle ilgili araç, gereç ve diğer tarımsal girdi ihtiyaçlarını temin etmek, ayrıca, ortakların tarımsal makine, alet ve ekipman ihtiyaçlarına yönelik makine parkını satın alma veya kiralama suretiyle oluşturmak. Kooperatif mülkiyetinde veya ortakların makinelerini ortaklara veya üçüncü kişilere kullandırmak. e) Bitkisel ve hayvansal mahsulleri değerlendirme, işleme, muhafaza ve pazarlama ile ilgili her türlü fonksiyonları yerine getirmek için gerekli çalışmaları yapmak, yaptırmak. f) Her çeşit orman ürününün istihsal, imal, nakil, depolama ve istif işlerinin yapılmasında ortaklarına yardımcı olmak veya bu işleri yapmak, orman idaresince verilecek aslî ve talî orman ürünleri ve orman artıklarını değerlendirmek, Orman Kanunu ve ilgili mevzuata göre ortaklarına ormanda iş sağlamak, kredi vermek, özel ağaçlandırma yapmak, yaptırmak, g) Çay ziraatında verimliliği artırmak amacıyla ilgili kuruluşlarla işbirliği yapmak, h) Tabii kaynaklardan faydalanmak, el ve küçük sanatlarla ilgili muhtelif çalışmalarda bulunmak ve bunların pazarlamasını sağlamak, ı) Ortakların finansman ihtiyaçlarının karşılanmasına yardımcı olmak ve teslim ettikleri mal oranında ve kooperatifin mali imkanları ile orantılı avanslar vermek, j) Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile diğer bakanlıklar, teşekküller ve bankalar tarafından yapılacak teknik ve mali yardımların ortaklara intikalini sağlamak, k) Özel ve Resmi kuruluşlardan temin edilen kredi, hibe ve borç parayı gayeye uygun hizmetlerde kullanmak, I) Kredi alınan banka, kurum ve kuruluşlara kooperatif tüzel kişiliğine ait taşınır ve taşınmaz malları ipotek ettirmek ve ortakları adına kefalette bulunmak, m) Taşınmaz ve taşınır mallar, aynlar edinmek, yaptırmak veya gerektiğinde satmak, işletmeleri devralmak, kooperatifin yatırımları için gerekli tesislerin yapılmasına karar vermek, n) Kooperatifin ithalat ve ihracatla ilgili işlemlerini yapmak veya yaptırmak, o) Bina, arazi, arsa vb. alım ve satımı ile kooperatifin mülkiyeti ve tasarrufunda bulunan makine, alet ve malzemeyi kira karşılığı her türlü tarımsal işlerde kullandırmak, bunların bakım ve onarımını sağlamak, p) İşletme araçları, canlı, cansız demirbaşlarla, ortakların gıda maddeleri, ev ve giyim eşyası, yakıt ve akaryakıtlarının alım ve satımını yapmak ve bayiliğini almak, r) Ortaklara her türlü sigorta hizmetlerinin sağlanmasında aracılık etmek, s) Kooperatif çalışmaları ile ilgili kiralama işlerini yapmak. t) Kırsal turizm faaliyetinde bulunmak, u) Ortakların sosyal, kültürel ve ulaşım konularındaki ihtiyaçlarına yönelik faaliyette bulunmak, (Ortakların birinci derece yakınları olan anne, baba, eş ve çocukları bu hizmetlerden yararlanır.) v) Çevre korumaya yönelik faaliyetlerde bulunmak, y) Çalışma konularıyla ilgili şirket kurmak ve kurulmuş olan şirketlere iştirak etmek, z) Amaç ve çalışma konularında gazete, dergi, kitap çıkarmak ve her türlü yayın faaliyetlerinde bulunmak ve gerektiğinde seminer, sempozyum, panel, konferans gibi toplantılar düzenlemek. İKİNCİ BÖLÜM ORTAKLIK İŞLERİ ORTAKLIK: Madde 8- Kooperatifin kuruluşundaki ortak sayısı en az 7 kişidir. Çalışma bölgesi içine girmesi mümkün, üretim ve geçim kaynakları bakımından aynı veya benzer nitelikte olan, aralarında ortak fayda ve hizmet ilişkileri kurulabilen yerleşim merkezlerinde oturanlardan ortak alınır. ORTAKLIĞA GİRME ŞARTLARI VE EK ÖDEMELER: Madde 9- Aşağıdaki şartları haiz ve bu şartları yerine getiren medeni haklarını kullanma yeterliliğine sahip gerçek kişilerle, tüzel kişiler kooperatife ortak olabilir. a) Türk vatandaşı olmak, b) 5. Maddede belirtilen çalışma bölgesi içinde ikamet etmek veya nüfus kütüğüne kayıtlı olmak, (Tüzel kişiler için bu fıkra uygulanmaz.) c) Aynı bölgede başka bir tarımsal kalkınma kooperatifinin ortağı olmamak, d) Kuruluşta bu anasözleşmeyi imzalamış olmak veya sonradan kooperatife girişte bu anasözleşme hükümlerini bütün hak ve ödevleri ile birlikte kabul ettiğine dair bir ortaklık dilekçesi vermiş olmak, Madde 10- Kooperatif, ortaklarına kendi varlığının dışında şahsi bir sorumluluk veya ek ödemeler yüklüyorsa bu halde ortak olmak isteğinde bulunan kişi bu yükümlülüklerini açıkça yazılı olarak bildirdiği takdirde değer taşır. BAŞVURMA ŞEKLİ VE ORTAKLIĞA KABUL Madde 11- Ortaklığa alınmak için anasözleşme hükümlerinin kabul edildiğini gösteren bir ortaklık dilekçesi düzenleyerek yönetim kurulu başkanlığına başvurmak gerekir. Yönetim kurulu giriş isteğinde bulunanların anazözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırarak uygun olanların ortaklık dilekçesine istinaden kabul kararını yazar. Giriş istekleri en çok bir ay içerisinde cevaplandırılır. Yönetim kurulunun kabul kararı karar defterine geçirilir. Ortağın taahhüt ettiği nakdi sermaye payının 1/4’ünün karşılığı olan miktar tahsil edilir. Girişte ortaklık vecibesini yerine getirmeyenlerin ortaklık hakkı doğmaz. GÖREV VEYA HİZMET İLE TAŞINMAZ MAL VE İŞLETME KARŞILIĞI ORTAKLIK: Madde 12- Kooperatife bir görev veya hizmetin yerine getirilmesinde, ortaklığa alınmasında fayda umulan kişiler, ilgililerin yazılı isteği, yönetim kurulunun teklifi ve genel kurulun onayı ile ortaklığa alınabilir. Bu görev veya hizmetin sona ermesi ile ortaklık sıfatı kalkar. Ancak ortağın isteği ve genel kurulun kabulü ile ortaklığa devam edebilir. Bu şekilde alınacak ortakların ortaklık niteliklerini taşıması şarttır. Madde 13- Yönetim kurulunun teklifi ve genel kurulun kararı ile bir taşınmaz malın mülkiyeti veya işletmenin üçüncü şahıslara devir veya taşınmaz malın mülkiyetine bağlı hakların kullanılmasını devretmek suretiyle ortak olmak isteyen kişiler ortaklığa alınabilir. Bu gibi hallerde, temliki ile ortaklık sıfatı, başka hiçbir muameleye gerek kalmaksızın yeni sahibine veya işletmeyi alana geçer. Taşınmaz malın devri ile ortaklığın intikal edeceği hususundaki hükmün üçüncü şahıslara karşı geçerli olması için tapu siciline şerh verilmesi gerekir. ÜÇÜNÇÜ BÖLÜM ORTAKLARIN HAK VE GÖREVLERİ ORTAKLARIN GÖREVLERİ: Madde 14- Ortakların görevleri şunlardır: a) İlgili kanunlar, anasözleşme ve yönetmelik hükümlerine uymak, b) Kooperatifin çıkarlarına ve alınan kararlara aykırı davranışlarda bulunmamak, kooperatifin bütün hizmetlerine yardımcı olmak. c) Yüklendiği ortaklık paylarını, varsa ek ödemelerini, kredi ve avanslardan doğan ve vadesi gelen borcunu zamanında ödemek, d) Kooperatife olan her türlü vecibelerini yerine getirmek, e) Finansman müesseselerinden kooperatif adına ortakların müteselsil kefaletiyle kredi alınması sonucunda bu teşekküllere karşı doğan borçların yerine getirilmesinde payına düşeni zamanında yerine getirmek, ORTAKLARIN HAKLARI: Madde 15- Ortakların hakları şunlardır: a) Genel kurul toplantısına katılmak, b) Genel kurul toplantılarından önce bilanço, gelir gider hesapları yıllık çalışma raporu ve kooperatifin bir yıl sonra yapacağı çalışmaya ait iş programlarını incelemek, denetçilerin yaptığı denetimlere ait sonuçları yazılı olarak istemek, c) Gerektiğinde ilgili makamlara başvurarak görev ve hakları ile ilgili konularda yardımcı olunmasını istemek, d) Kanun ve anasözleşmede yazılı her türlü haklardan faydalanmak, e) Gerektiğinde, yönetim kurulunun kararlarına karşı deneticilere, genel kurul kararlarına karşı da yargı organlarına itiraz hakkını kullanmak, f) Kooperatif hakkında bilgi edinmek. ORTAKLARIN HAKLARINI KULLANMA ŞEKLİ: Madde 16- Ortakların haklarını kullanma şekilleri: a) Ortakların eşit oldukları hakları (bizzat oy kullanmak, iptal davası açmak, gelir- gider farkı almak gibi) aleyhinde değişiklik yapılamaz. b) Ortaklar, Kooperatif faaliyetleri ve yönetim kurulu üyeleri hakkında denetçilere her zaman başvurabilirler. c) Her ortak kendi isteği ile kooperatiften çıkabilir, ancak temsil yolu ile kooperatiften çıkamaz. Çıkma isteği yönetim kurulunca karara bağlandığı andan itibaren ortakların çıkması kabul edilmiş sayılır. Yönetim kurulu anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir. d) Kooperatif ortaklarından herhangi birisi, genel kurulda tespit ettiği usulsüzlüklere genel kurulda itiraz edebileceği gibi itirazını genel kurul tutanağına da yazdırabilir. ORTAKLIĞIN SONA ERME ŞEKLİ: Madde 17- Ortaklık, aşağıdaki hallerde sona erer; a) Ortağın çıkması isteğinin kabulü, b) Ortağın ölümü, c) Ortaklığın devredilmesi ORTAĞIN ÇIKMA İSTEĞİNİN KABULÜ: Madde 18- Ortakların çıkma isteği yönetim kuruluna yazılı olarak yapılır. Yönetim kurulu bu isteği reddedemez ve ilk toplantısında görüşür. Ortağın, ortaklıktan çıkması kooperatifin varlığını tehlikeye düşürebilecek nitelik taşıması halinde yönetim kurulu belirli bir tazminatın ödenmesini isteyebilir. Genel kurulun tasfiyeye karar verdiği tarihten 6 ay öncesine kadarki zaman içerisinde çıkma isteğinde bulunan ortakların bu istekleri dikkate alınmaz. ORTAĞIN ÖLÜMÜ VE ORTAKLIĞIN DEVRİ: Madde 19- Ortağın ölümü halinde ortaklık kanuni mirasçılarına geçer. Mirasçılar aralarında anlaşarak paylarını içlerinden birine veya birkaçına 9. maddedeki şartları taşımak kaydıyla devrini isteyebilir. Bu durumda ölen ortakların mali hakları da aynen devredilmiş olur. Miras yoluyla ortaklık haklarını devir alan ortak eski ortağın tüm hak ve vecibelerinden yararlanır. Ölen ortakların mirasçıları ayrılmak istedikleri zaman hesaplaşmada ödeme önceliğinden faydalanırlar. ORTAKLIK PAYLARININ DEVRİ: Madde 20- Ortaklık payları, yönetim kurulu tarafından onaylanmak şartı ile ortak olmayan ve yeterli ödeme gücüne ve ortaklık şartlarına sahip olan gerçek ve tüzel kişilere devredilebilir. Anlaşan kişiler arasında düzenlenen temlik senedi bir dilekçe ile yönetim kurulu başkanlığına sunulur. Buna olumlu cevap verildiği ve devralanın ortaklık defteri ile ilgili işlemleri tamamlandığı tarihten itibaren ortaklık payları ile diğer tüm hakları devredilmiş sayılır. ORTAKLIKTAN ÇIKARILMA KARARININ VERİLMESİ VE İTİRAZ: Madde 21- Ortaklıktan çıkarılma şartları; a) Kooperatifçe kendisine verilen her çeşit üretim ve tüketim maddelerini yapılan ihtara rağmen veriliş amacı dışında kullananlar, başkasına devredenler veya satanlar. b) 14’üncü maddede belirtilen görevleri yerine getirmeyenler, c) Anasözleşmenin 9. maddesinde kayıtlı şartların yitirilmesi, (Üst birliklere seçilerek görevlendirilenlerden ikametgâhlarını taşıyan üst birlik yöneticileri hariç,) d) Üç defa arka arkaya genel kurul toplantısına katılmayanlar, e) Ortak alınmış kimsenin ortaklık şartlarına sahip olmadığı kooperatife girdikten sonra meydana çıkmış bulunanlar. Ortaklıktan çıkarıldıktan sonra tekrar ortaklığa alınanlar, ikinci defa ortaklıktan çıkarıldıkları zaman tekrar alınma haklarını kaybeder. Madde 22- Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Ortaklar anasözleşmede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamaz. Kooperatiften çıkarma gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defterine ve ortaklar defterine işlenir. Yönetim kurulunun kendi hakkında çıkarılma kararı aldığı ortak, genel kurulun bu konuyla ilgili olarak alacağı kararda oyunu kullanamaz, ancak karşı görüşünü genel kurul tutanağına geçirtir. Genel kurulca çıkarılma kararının onaylı örneği, çıkarılan ortağa on gün içinde tebliğ edilmek üzere notere verilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Üç aylık süre içinde mahkemeye başvurarak itiraz edilmeyen çıkarılma kararları kesinleşir. Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların, ortaklık hak ve yükümlülükleri çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam eder. KOOPERATİFTEN ÇIKAN VEYA ÇIKARILAN ORTAKLARLA HESAPLAŞMA SÜRESİ VE YÜKÜMLÜLÜK: Madde 23- Çıkan ve çıkarılan ortakların kendilerinin veya mirasçılarının kooperatifin yedek akçeleri, malları üzerinde hiç bir hakları yoktur. Mevcut olan haklar ise, ortağın ayrıldığı yılsonu bilançosuna göre hesaplanır. Ortağın ayrılmasıyla kooperatifin varlığını tehlikeye düşürecek bir durumun mevcut olması halinde kooperatifin tazminat isteme hakkı saklıdır. Çıkan ve çıkarılan ortaklara yapılacak iade ve ödemeler kooperatifin varlığını tehlikeye düşürecek nitelik taşıyorsa, iade ve ödemeler süresi genel kurulca 3 yılı aşmamak üzere geciktirilebilir. Çıkan veya çıkarılan ortaklar ile mirasçıların alacak ve hakları: bunları isteyebilecekleri günden itibaren 5 yıllık süre sonunda zaman aşımına uğrar. Ancak, genel kurul yetkisine bağlı olarak alınan kredilerde, ortakların sorumluluğu geri ödeme süresince devam eder. Kooperatiften çıkan, çıkarılan ve ölen ortakların, ortaklık zamanlarına ait zararlardan dolayı sorumlulukları ayrıldıkları yıla ait bilançonun genel kurulca kabulünden başlayarak iki bilanço yılı devam eder. Çıkan veya çıkarılan ortaklar tarafından o güne kadar gerek sermaye payı olarak ve gerekse mevduat olarak kooperatife yatırılmış bulunan paralar, tahakkuk eden zarar karşılığı düşüldükten sonra faizsiz olarak ilgililere geri verilir. Madde 24- Çıkan ve çıkarılanlara yapılacak ödemeler toplamı, ödenmiş kooperatif sermayesinin tutarının 1/10’unun geçmez. Bu miktarı geçen ödemeler ertesi yıla aktarılır. Bu aktarmalar ortak alacağının 5 yıllık zamanaşımı süresine kadar bekletilemez. Çıkarılanlara yapılacak ödemenin sırası ölenlere ve ayrılanlara ait ödemelerden sonra başlar. ORTAKLIĞA TEKRAR ALINMA ŞARTLARI Madde 25- Kooperatiften çıkan veya çıkarılan ortakların ayrılma sebepleri ortadan kalkınca kooperatife tekrar alınmalarında 9. maddedeki kooperatife giriş işlemleri uygulanır. Çıkarılan ortakların tekrar kooperatif ortaklığına kabul edilmeleri konusundaki yazılı istekleri ile toplanacak genel kurul onayına sunulur. Genel kurulca kabulünden sonra ortaklık işlemleri tamamlanarak ortaklığa kabul edilmiş olur. Çıkan ve çıkarılan ortak yeniden ortaklığa kabul edildiğinde evvelce kooperatife ödediği paraları geri almışsa bu parayı tekrar ödemek zorundadır. ORTAKLIK SENEDİ Madde 26- Her ortağın ortaklık haklarının ada yazılı ortaklık senedi ile temsil olunması şarttır. Bu senede kooperatifin unvanı, senet sahibinin adı ve soyadı, iş ve ev adresi, kooperatife giriş tarihi yazılır. Bu senet kooperatifi temsile yetkisi olan kimseler ve ortak tarafından imzalanır. Ortaklığın yatırdığı veya çektiği paralar tarih sırası ile kaydedilir. Bu kayıtlar kooperatifin ödediği paralara ait ise ortak imza eder. İmzalı ortak senedi makbuz hükmündedir. Ortaklık senetleri kıymetli evrak niteliğinde olmayıp sadece ortağa ait bir vesika hükmündedir. ORTAKLIK PAYLARI, ŞAHSİ ALACAKLILAR: Madde 27- Kooperatife giren her şahsın en az 1 ortaklık payı alması gereklidir. Bir ortak en çok 5000 payı geçmemek üzere istediği miktarda sermaye payına sahip olabilir. Bir ortaklık payının değeri 100 Türk Lirasıdır. Bir kaç pay bir ortaklık senedinde gösterilebilir. Önceden alınması taahhüt edilen pay miktarı tamamen ödenmedikçe pay artırılması yapılamaz. Madde 28- Bir ortağın şahsi alacaklıları, ancak ortağa ait faiz ve gelir-gider farklarından hissesine düşen miktarı ve kooperatifin dağılmasında ona ödenecek payı haczettirebilir. SERMAYE: Madde 29- Kooperatifin sermayesi değişilebilir olup, ortakların taahhüt ettikleri ortaklık payları tutarından ibarettir. Kooperatif sermayesinin en az haddi ……………………..dir. Bunun 1/4’ü olan ………………………………….. nın kuruluşta peşin ödenmesi gerekir. PAYLARIN ÖDENME ŞEKLİ: Madde 30- Ortaklar, yüklendikleri nakdi sermayenin 1/4’ünü ilk girişte peşin, geri kalanını da en geç 2 yılda ve eşit taksitlerle ödemek zorundadırlar. Madde 31- Kooperatif, genel kurulca kabul edilecek ayn nevinden sermaye karşılığı ile de ortak kabul edebilir. Ayrıca kendisi mevcut bir işletmeyi veya aynları tüzel kişi adına devralabilir. DEĞER BİÇME, BİLİRKİŞİ: Madde 32- Aynların değerinin tespiti kurucular tarafından toplantıya çağırılacak ilk genel kurulda ortak adedinin 2/3’ünü temsil eden ortakların çoğunluğu ile seçilecek bilirkişi tarafından yapılır. Kuruluştan sonra girecek ortakların ayn nevinden sermaye koymaları halinde değer tespiti için yapılacak genel kurulu, yönetim kurulu toplantıya çağırır. Ortakların 2/3’ünün toplanması mümkün olmayan hallerde bilirkişinin seçimi Sulh Hukuk Mahkemesinden istenir. Seçilen bilirkişi veya bilirkişiler tarafından verilen rapora ayn nevinden sermaye koyan kimseler tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde Mahalli Sulh Hukuk Mahkemesine itiraz edebilir. Mahkemenin vereceği karar kesindir. KARAR NİSABI, RAPORLARIN KABULÜ: Madde 33- 32’inci madde gereğince atanan bilirkişi, gereken raporları düzenleyip verdikten sonra yapılacak genel kurul toplantısında konu görüşülür. Çağrı ilanlarına bilirkişi raporunun bir örneği eklenir. Ortak sayısının en az yarısının genel kurul toplantısında bulunması şartı ile bilirkişi raporları okunup, incelendikten ve gereğinde ayn nevinden sermaye koyan kimselerin ve devralınacak işletmenin veya aynların sahibinin açıklamaları dinlendikten sonra değerlerinin aynen kabul veya reddine yahut ilgililerin muvafakatı ile değerlendirilmesine çoğunlukla karar verilir. HAK VE VECİBELERDE EŞİTLİK: Madde 34- Ortaklar bu anasözleşmenin kabul ettiği esasları içinde hak ve vecibelerde eşittirler. BİLGİ EDİNMEK HAKKI, BİLANÇO Madde 35- Yönetim kurulunun gelir-gider farklarının dağıtım şekli hakkındaki tekliflerin ihtiva eden yıllık çalışma raporu ile bilanço ve denetçilerin 90’ncı madde hükümlerine uygun olarak düzenleyecekleri rapor genel kurulun yıllık toplantısından en az 15 gün öncesinden başlayarak bir yıl süre ile kooperatif merkezinde ortakların incelenmesine hazır tutulur. Talep eden ortaklara bilanço ve gelir-gider farkı hesaplarının bir suretinin verilmesi gerekir. Ortakların bilgi edinmek hakkı kooperatif organlarından birinin kararı ile yok edilemez veya sınırlandırılamaz. TİCARİ DEFTERLER VE SIR SAKLAMA: Madde 36- Kooperatifin ticari defter ve belgeleri ile ilgili konularının incelenmesi genel kurulun açık bir izni veya yönetim kurulunun kararı ile olur. İncelenmesine izin verilen defter ve belgelerden öğrenilecek sırlar hariç olmak üzere hiç bir ortak kooperatif iş sırlarını öğrenmeye yetkili değildir. Her ortak ne şekilde olursa olsun öğrenmiş olduğu kooperatife ait iş sırlarını sonradan ortaklık haklarını kaybetmiş olsa dahi daima gizli tutmak zorundadır. GENEL KURUL TOPLANTILARINA KATILMA HAKKI: Madde 37- Genel kurul toplantısına katılmak için; Genel kurul toplantı tarihinden itibaren en az 3 ay önce kooperatife ortak olmak şarttır. Üç ayını doldurmayan ortaklar yönetim ve denetim kurullarına seçilemezler. SÜRE VE ORTAKLIĞIN DÜŞMESİ: Madde 38- Kooperatif, sermaye yükümlerinden borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklardan elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlülüklerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymayan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmeyenlerin ortaklığı genel kurul kararına gerek kalmadan kendiliğinden düşer. Düşme işleminin kesinleşmesi için Yönetim Kurulunun bu hususta alacağı kararın ilgililere tebliği şarttır. Ortaklığın düşmesi alâkalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçların yok olmasını gerektirmez. KOOPERATİFİN SORUMLULUĞU: Madde 39- Kooperatif alacaklarına karşı mal varlığı ve ortaklarının sermaye yüklenmesinin 50 katı ve ek ödeme yükümleri ile sorumludur. ORTAKLARIN SORUMLULUĞU: Madde 40- Kooperatif ortaklarının sorumluluğu, yüklenmiş oldukları sermaye paylarının 100 katı ve ek ödeme yükümleri ile sınırlıdır. EK ÖDEME: Madde 41- Bilanço açıklarını kapatmada kullanılmak üzere ortaklardan ek ödemeler istenebilir. Ek ödemelerde her bir ortağın hissesine düşecek miktar genel kurul kararı ile sermayesi veya alış-veriş oranına göre hesaplanır. Ek ödemeler toplamı o yılın bilanço açığı miktarını geçemez. İFLAS HALİNDE USUL: Madde 42- Kooperatifin iflası halinde, iflas idaresi ortaklardan her birinin payına düşen borcun ödenmesini kendilerinden istedikleri zaman ortaklar bu borçlarını öderler. Aktif bakiyesi, pay cetvellerinin kesin olarak tespiti üzerine geri verilir. Ortakların birbirlerine rücu hakları saklıdır. Ortakların geçici olarak tespit olunan borçları ile pay cetveli aleyhine İcra ve İflas Kanunu’nun hükümlerine göre itiraz hakları vardır. KOOPERATİFE YENİ GİREN ORTAKLARIN SORUMLULUĞU: Madde 43- Kooperatifin durumunu bilerek yeni giren ortak, girişinden önce doğmuş olan borçlardan diğer ortaklar gibi sorumlu olur. Buna aykırı anlaşma hükümleri ile ortaklar arasındaki anlaşmalar üçüncü şahıslar hakkında hüküm ifade etmez. KOOPERATİFİN DAĞILMASINDAN SONRA SORUMLULUK: Madde 44- Kooperatifin dağılması halinde, dağılmanın Ticaret Siciline tescilinden başlayarak bir yıl içinde kooperatifin iflasının açılmasına karar verildiği takdirde ortaklar ek ödemelerle birlikte sorumludurlar. DÖRDÜNCÜ BÖLÜM KOOPERATİFİN HESAPLARI GELİR-GİDER FARKLARI VE BÖLÜNMESİ: Madde 45- Kooperatif münhasıran ortakları ile işlem yapar. Ortaklarla işlem sonucu müspet veya menfi gelir-gider farkları meydana gelir. Müspet gelir-gider farkı, gayri safi hasıladan her türlü masraflar, faiz ve amortisman karşılıkları çıktıktan sonra kalan kısımdır. Bu miktardan vergiler ve geçen yıllara ait zararlar düşüldükten sonra geri kalan kısım aşağıdaki oranlar üzerinden bölünür. a) % 10 yedek akçeye; b) % 5 Yatırım ve geliştirme fonuna, c) % 8 Sosyal hizmetler fonuna, d) % 7 Birlik ve merkez birliğine yardım fonuna (Birlik ve merkez birliğine ortak olunması halinde). e) % 70 risturn (ortakların işlemleri oranında dağıtılmak üzere) ayrılır Müspet gelir-gider farkından, yönetim kurulu başkanı ve üyelerine pay ayrılmayacağı gibi, ortaklara sermaye üzerinden kazanç da verilemez. Ayrılan yedek akçeler, kooperatifin çalışma anında veya dağılmasında ortaklara dağıtılmaz. Bir yıllık çalışma sonucu gelir-gider farkı menfi olduğu takdirde, açık yedek akçelerden ve bunların yeterli olmaması halinde ek ödemelerle veya ortak sermaye payları ile karşılanır. Menfi sonuçlar ortadan kaldırılmadıkça, gelir-gider farkı dağıtımı yapılamaz. KOOPERATİFİN FONLARI: Madde 46- Yatırım ve geliştirme fonu, üretimi ve satışları artırıcı yönde yapılacak yatırımlarda kullanılır. Kooperatifin girdiği birlik, kooperatif menfaati ile ilgili üretim ve satışları artırıcı yönde yatırımlar yapıyorsa, kooperatif genel kurul kararı ile birliğin konu ile ilgili yatırımlarında kullanılmak üzere bu fonun kısmen veya tamamen bu işte kullanılmasını karar altına alabilir. Kooperatifler birliği ve merkez birliğine ayrılan fonun % 5’i birlik hissesi olarak ödenir. % 2’si merkez birliğine gönderilir. Kooperatif bölgesinde birlik yoksa veya birliğe girmemişse yukarıdaki, % 7 miktar kooperatifin yatırım ve geliştirme fonuna eklenir. Kooperatif birliğe ortak olup da, birlik merkez birliğine ortak değilse % 2 merkez birliği hissesi kooperatifin yatırım ve geliştirme fonuna eklenir. Madde 47- Sosyal hizmetler fonu, 45. maddede belirtilen oranda müspet gelir- gider farkından ayrılacak orandan meydana gelir. Madde 48- Sosyal hizmetler fonu, ortakların sosyal ve kültürel ihtiyaçları ile kooperatif memur ve işçileri için ölüm, sigorta veya yardımlaşma maksadıyla kullanılır. Madde 49- Gerçek ve tüzel kişilerce yatırım ve geliştirme amacı ile yapılacak her türlü yardımlar ve ortakların yatırım için yaptıkları bağışlar, yatırım ve geliştirme fonuna eklenir. YEDEK AKÇELERİN KULLANILMASI: Madde 50- Kanuni yedek akçe ortaklara dağıtılmayıp bilanço sonucunda ortaya çıkacak menfi fiyat farkının kapatılmasında kullanılır. Toplanacak yedek akçe miktarı kooperatif sermayesinin %20’sini geçemez. %20’nin üzerinde olan yedek akçe miktarı yatırım ve geliştirme fonuna eklenir. YEDEK AKÇELERİN DAĞITILMA DURUMU: Madde 51- Kooperatifin dağıtılmasına karar verildiği zaman yedek akçelerin kooperatifin zararlarının karşılanmasında kullanılan miktardan artan kısmı kooperatifin bağlı olduğu birliğe devredilir. Yahut köyde kurulacak kooperatiflere devredilmek üzere köy sandığına yatırılır. BEŞİNCİ BÖLÜM KOOPERATİFİN ORGANLARI GENEL KURUL, YÖNETİM KURULU VE DENETÇİLER GENEL KURUL: YETKİ: Madde 52- Genel kurul bütün ortakları temsil eden en yetkili organdır. Genel kurul yetkilerinden aşağıda gösterilenleri devir ve terk edemez. a) Anasözleşmeyi değiştirmek, b) Yönetim kurulu üyeleri, denetçiler ve gerektiğinde tasfiye kurulunu seçmek, c) İşletme hesabıyla bilanço ve gerektiğinde gelir-gider farkının bölüşülmesi hakkında karar almak, d) Yönetim kurulu ve denetçileri ibra etmek, e) Kanun veya anasözleşme ile genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar vermek, f) Gayrimenkul alımında ve satımında takip edilecek usul ile alınacak gayrimenkulün niteliğini, yerine ve azami fiyatını, satılacak gayrimenkulün asgari fiyatını belirlemek, g) İmalat ve inşaat işlerinin yaptırılma usulünü belirlemek. h) Yönetim kurulu üyelerine ve denetçilere verilecek ücret, huzur hakkı ve yollukları belirlemek, yönetim kurulunca teklif edilen kooperatif personel kadrolarını, ücretlerini ve yolluklarını tespit etmek. ı) Yeniden değerlendirme yapılıp yapılmayacağına karar vermek. j) Kiralama işlerinde takip edilecek usul ve esasları belirlemek. GÖREV: Madde 53- Genel kurulun görevleri şunlardır: a) Ortaklar veya bağlı olduğu üst birlik temsilcileri arasında genel kurul başkanlık divanını seçmek, b) Bilanço, gelir-gider farkı hesapları ve yıllık çalışma raporlarını incelemek ve onaylamak, c) Yönetim kurulu ve denetçiler, gerektiğinde tasfiye kurulu ve ortakları tarafından yapılan teklifleri incelemek ve yerine getirilmesi uygun görülenlerin iş programına alınmasına ve uygulanmasına karar vermek, d) Yönetim kurulu ve denetçileri seçmek, hizmetini tamamlayan kuralları ibra etmek veya etmemek, e) Kooperatif anasözleşmesinde yapılan değişiklikleri kararlaştırmak, f) Gerektiği takdirde yönetim kurulu ve denetçiler ile tasfiye kurulu üyelerinin işlerine son vermek, g) Kooperatifin başka bir kooperatifle birleşmesi, ayrılması kooperatifin dağılması, sürenin uzatılması hakkında karar vermek, h) Kooperatifin, amacına uygun teşekküllerin kuruluşlarına katılmasına karar vermek ve bunların yatırımlarına katılma payını belli etmek, ı) Taşınmaz ve taşınır mallar, aynlar edinmek, yaptırmak veya gerektiğinde satmak, işletmeleri devralmak, kooperatifin yatırımları için gerekli tesislerin yapılmasına yetki vermek, i) Ortakların her türlü ihtiyaçları ile ilgili araç, gereç canlı cansız demirbaşlar ile üretim ihtiyaçlarına cevap verecek maddelerin sağlanması için karar almak, kooperatifçe ortaklara verilecek aynî ve nakdi kredi ve avansın ödeme şekli ve miktarını belirlemek, j) Gerektiğinde yönetim kuruluna anasözleşme hükümleri içerisinde yetkiler tanımak, k) Yönetim kurulunun hazırlanmış olduğu iş programı ve bütçe teklifini onaylamak, l) Şubeler, alım ve satım merkezleri açmak için yönetim kuruluna yetki vermek, m) Kooperatifin birliğe katılması hakkında karar vermek ve katılma payının kaynağı ile ödeme şeklini belirlemek, birlik temsilcilerini seçmek, n) Ortak alınacak yerleşim merkezlerini belirlemek, o) Gerektiğinde kayıtların incelenmesi için hesap tetkik komisyonu seçmek, ö) Yönetim kurulu tarafından verilen ortaklıktan çıkarılma kararlarını inceleyip onaylamak veya onaylamamak, p) Proje konusu ve keşif bedeli de göz önünde tutulmak suretiyle yönetim kuruluna borçlanma yetkisi vermek, yatırım yapılması ve ortaklara birlikte müteselsilen borçlanmaya karar almak, GENEL KURUL TOPLANTILARI: Madde 54- Genel Kurul; 1- Kuruluş, 2- Olağan, 3- Olağanüstü olmak üzere 3 şekilde toplanır. KURULUŞ GENEL KURUL TOPLANTISI: Madde 55- Kuruluş genel kurulu, anasözleşmenin ilanından sonra en geç bir ay içerisinde kurucu ortaklardan birinin daveti üzerine toplanır. Toplantı tarihine kadar kaydedilmiş bütün ortaklar toplantıya katılma hakkına sahiptir. OLAĞAN GENEL KURUL TOPLANTISI: Madde 56- Olağan genel kurul toplantısı, yönetim kurulunun daveti ile her yıl, hesap devresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren en geç 6 ay içinde yapılır. OLAĞANÜSTÜ GENEL KURUL TOPLANTISI VE ÇAĞRI: Madde 57- Olağanüstü genel kurul toplantısı, yönetim kurulu, denetçiler, ortağı olduğu üst birlik ve tasfiye memurları tarafından toplantıya çağrılır. Ancak genel kurul yukarıda belirtildiği şekilde toplanamadığı takdirde Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı genel kurulu toplantıya çağırma yetkisine sahiptir. Madde 58- Dört ortaktan az olmamak kaydıyla ortak sayısının en az onda birinin isteği üzerine genel kurul olağanüstü toplantıya çağrılır. Toplantı talebinin haklı bir gerekçeye dayanması gerekir. Yönetim kurulu, denetçiler, ortağı olduğu üst birlik bu isteği sırasıyla onar gün içinde yerine getirmediği takdirde toplantı talebinin haklı bir gerekçeye dayandığının bakanlıkça tespiti halinde istek sahiplerinin müracaatı üzerine veya doğrudan doğruya Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı tarafından genel kurul toplantıya çağırılabilir. Çağrılmadığı takdirde istek sahipleri mahalli mahkemeye başvurarak genel kurulu bizzat toplantıya çağırma izni alabilirler. ŞEKİL VE GÜNDEM: Madde 59- Yönetim kurulu o yıla ait ilk genel kurul toplantısının yapılacağı tarihten 15 gün önce ortakların en kolay ve en emin şekilde haber almalarını sağlamak üzere mahalli örf ve adetlerin gerektirdiği duyurma usullerine göre toplantı çağrısı ve ilanını yapar. İlanda, çoğunluğun sağlanamaması halinde ikinci toplantının tarihi de belirlenir. Bu süre 15 günden az 30 günden fazla olamaz. Bu çağrı yazılı olarak imza karşılığında olabilir. Toplantı ilanını ihtiva eden yazıya gündemi de ekleyerek ilan ve toplantının başlama günü hariç 15 gün önceden kooperatifin kapısına; ortakların bulunduğu yerleşim merkezinin muhtarlık ilan yerine asılır. İlanın yapıldığına dair düzenlenen tutanak mahalli muhtarlıkça onaylanır. Anasözleşmenin değiştirilmesi söz konusu ise yapılacak ilanda değiştirilecek madde numaralarının yazılması ile yetinilir. İlanların bir örneği toplantıdan en az 15 gün evvel Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Mahalli Teşkilatına ve Mülki İdare Amirliğine gönderilir. Ayrıca, bakanlık temsilcisine ödenmek üzere bakanlıkça tespit edilecek ücret maliye veznesine yatırılır. Dörtten az olmamak üzere, ortakların en az 1/10’u tarafından genel kurul toplantısından en az yirmi gün önce yazılı olarak bildirilecek hususların gündeme konulması zorunludur. Toplantı için bakanlık temsilcilerinin atanması Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan yazılı olarak istenir. Bakanlık temsilcisi toplantıya gelmez ise mahalli idare amirine durum bildirilir. Temsilci yine gelmez ise bir saat sonunda toplantıya başlanır ve bu durum bir tutanakla belirlenir. Gündemde olmayan hususlar görüşülemez. Ancak, kooperatife kayıtlı ortakların en az 1/10’unun başkanlık divanı oluşumundan sonra gündem maddelerinin görüşülmesine geçilmeden önce yazılı teklifte bulunmaları halinde hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelenmesinin ve ibranın geriye bırakılması, çıkan veya çıkarılan ortaklar hakkında karar alınması, genel kurulun yeni bir toplantıya çağrılması ve kanun, anasözleşme ve iyi niyet esasları ile genel kurul kararlarına aykırı olduğu ileri sürülen yönetim kurulu kararlarının iptali, yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin azli ve yerlerine yenilerinin seçilmesi ile ilgili hususlar, genel kurula katılanların yarıdan bir fazlasının kabulü ile gündeme alınır. TOPLANTIYA BAŞLAMA: Madde 60- Toplantı, yönetim kurulu başkanı veya üyeleri, bulunmadıkları zaman denetçilerden biri veya olmadıkları zaman genel kurulca gösterilecek bir ortak tarafından yoklamayı müteakip açılır. Toplantının gerçekleştirildiği tarihten 3 ay evvel kooperatife kaydolmuş olan ortakların 1/4’ ü, ortak sayısı 5.000’in üzerinde olan kooperatiflerde ortakların 1/50’sinin bulunduğu anlaşılınca başkanlık divanı seçimine geçilir. Toplantıya katılan ortakların çoğunluğu ile toplantıyı idare edecek bir başkan, bir başkan vekili, en az birer kâtip ve oy ayırıcısı seçilerek başkanlık divanı oluşturulur ve gündemin diğer maddelerine geçilir. Başkanlık divanı kooperatif başkanı, yönetim kurulu üyeleri ve denetçilerden herhangi biri ile kooperatif ortağı memurlar seçilemez. Başkanlık divanı ortaklar veya üst kuruluş temsilcileri arasından seçilir. Toplantının açılıp gündem maddelerinin görüşmelerine başlandıktan sonra herhangi bir sebeple toplantının devamına imkân görülmemesi veya divanın çekilmesi halinde, müteakip gündem maddelerini görüşmek üzere, ibraya ait madde görüşülmemişse yönetim kurulu, görüşülmüşse Bakanlık veya yetkili mahkemece atanacak yönetici kurul (Kayyum) tarafından yapılacak çağrı üzerine genel kurul yeniden toplanır. Çağrıya ilgili olarak 59. madde uygulanır. Birinci toplantıda çoğunluk sağlanamadığı takdirde, ikinci toplantıda çoğunluk aranmaz. Ancak ikinci toplantının yapılabilmesi için asgari ilgili Kanunda belirtilen kurucu ortak sayısı kadar ortağın katılımı şarttır, Şayet toplantıda kooperatifin dağılmasına veya diğer bir kooperatifle birleşmesine dair gündem maddelerinin görüşülmesi söz konusu ise bu takdirde toplantıda tüm ortakların asgari 1/4 katılımı zorunludur. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı temsilcisi, toplantının kanun, anasözleşme ve gündemde belirtildiği şekilde yürütülmesini denetleme ve temin ile görevlidir. Bakanlık temsilcisi bütün genel kurul belgelerini imzalamakla yükümlüdür. HAZIR BULUNANLAR LİSTESİ: Madde 61- Genel kurul toplantısına katılan ortaklar için önceden “hazır bulunanlar listesi” ismi altında 4 adet olmak üzere bütün ortakların ortak numarası ortaklığa kabul tarihi, adı ve soyadı, taahhüt ve ödenmiş sermayesi, ikamet adresi ile imza hanelerini ihtiva eden liste hazırlanır. Bu liste toplantıya katılan ortaklara toplantı başlamadan evvel imzalattırılır. KARAR NİSABI: Madde 62- Kararlar hazır bulunan ortakların çoğunluğu ile alınır. Oyların eşitliği halinde tekrar oylama yapılır. Vekâleten oy kullanılmaz. Ancak birliklere girme veya birlikten ayrılma, anasözleşme değişikliği, dağılma, birleşme ve ayrılma hakkındaki kararlarda hazirun listesini imzalayan ortakları 2/3 nisabı aranır. Ortakların şahsi sorumluklarının ağırlaştırılması veya ek ödeme yükümlükleri hakkında alınacak kararlar için bütün ortakların 3/4’ünün rızası gereklidir. Anasözleşmenin 27. ve 41. maddelerindeki şahsi sorumlulukların ağırlaştırılmasıyla ilgili değişiklikler için de aynı oran aranır. Genel kurulda verilen kararlar hazır bulunmayan veya olumlu oy kullanmayan bütün ortaklar için de geçerlidir. Ancak, kamu kuruluşlarından kredi alındığı takdirde kredi miktarının artırılmasından yararlanmak üzere alınacak kararlar çoğunlukla verilir. BÜTÜN ORTAKLARIN HAZIR BULUNMASI HALİ: Madde 63- Kooperatifin bütün ortakları toplantıda hazır bulunduğu sürece ve bir itiraz olmadığı takdirde genel kurul toplantılarına ait olan diğer hükümler saklı kalmak şartı ile toplantıya çağrı hakkındaki hükümlere uyulmamış olsa dahi kararlar alınabilir. Bu gibi kararların, ortaklar veya ortakların toplantıda oy birliği ile seçecekleri temsilciler tarafından imzalanması gereklidir. OY HAKKI: Madde 64- Genel kurul toplantı tarihinden üç ay evvel ortak olmayanlar hariç her ortak genel kurula katılma hakkına haizdir. Miras veya devir yoluyla ortak olanlar eski ortağın hak ve yükümlülüklerini aynen taşır. Genel kurulda her ortak, payı ne olursa olsun yalnız bir oya sahiptir. OYA KATILAMAYACAKLAR: Madde 65- Kooperatif işlerinin yürütülmesinde yönetim kurulunca görevlendirilenler yönetim kurulunun ibrasına ait kararlarda oylamaya katılamazlar. Bu hükümler denetçiler hakkında uygulanmaz. Ortaklardan hiç birisi kendisi veya karı ve kocası yahut usul ve füruu ile kooperatif arasında şahsi bir işe veya davaya dair olan görüşmelerde oy hakkını kullanamazlar. YÖNETİM KURULU VE DENETÇİLERİN SEÇİMİ: Madde 66- Genel kurulca verilecek karara göre secimler açık veya gizli oyla yapılır. Gizli oy, açık tasnifle yapılan yönetim kurulu ve denetçiler seçimlerinde kooperatifin mühürlü seçim kâğıtları kullanılır. Bunlar “hazır bulunanlar listesi” ni imza eden ortaklara verilir. Gizli oylamada, kooperatif mührü ile mühürlenmiş boş oy pusulalarının kullanılması esastır. Ancak, genel kurulca karar alınmak kaydıyla ayrıca basılı oy pusulası da kullanılabilir. Genel kurulun yalnızca basılı oy pusulası kullanılması yolunda alacağı karar geçersizdir. Genel kurulda kooperatif mührü ile mühürlenmiş boş oy pusulaları ve basılı oy pusulalarından başkaca bir pusula seçim için kullanılmaz. Matbaada basılmış veya yazı makinesi ile yazılmış ya da çoğaltılmış oy pusulaları basılı oy pusulası sayılır. Seçimlerde oy pusulalarına yönetim kurulu, denetim kurulu ve birlik temsilcisi kadar asil ve aynı sayıda yedek üye adayı ortak numaraları ile birlikte ayrı ayrı bölümler halinde yazılır. Oy pusulalarına organlar ve birlik temsilcileri için seçilecek üye sayısından fazla isim yazılır ise fazla isim yazılı bölüm iptal olunur. Oy pusulalarındaki isimlerin üzeri çizilerek yerlerine yenilerinin yazılması mümkündür. Seçimlerde en çok oy alanlar seçilmiş sayılır. Oyların eşitliği halinde Divan Başkanının uygun göreceği şekilde kura çekimi yapılır. Seçilmiş olan yedeklerin sıralaması oy sayısına göre yapılır. Oylarda eşitlik halinde listedeki sıralama esas alınır. Basılı oy pusulaları için de aynı şartlara uyulur. Ortaklar oylarını tasnif heyetinin önünde seçim sandığına atarlar. Tasnife başlanıldığında oy sayıları ortak sayısı ile kontrol edilir. Fazla çıktığı zaman oy pusulaları açılmadan fazlalıklar iptal edilir. Yönetim kurulu üyeleri, denetçiler ve birlik temsilcisi seçiminde bir tek oy sandığı kullanılır. Sandık açılıp oy ayrımı bittikten sonra sonuçlar tutanağa yazılır. GENEL KURUL TOPLANTISINA AİT BELGELERİN RESMİ MAKAMLARA GÖNDERİLMESİ: Madde 67- Genel kurul görüşmeleri tutanağa bağlanır. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı temsilcisi ile başkan ve kâtipler tarafından imzalanan bu tutanaktan, toplantıya katılan ortak sayıları gösterilir. Yeni seçilip göreve başlayan yönetim kurulu tarafından en geç toplantı gününden itibaren 15 gün içinde gündem, toplantı çağrısı ve ilanı, tutanağı, yönetim kurulu ve denetçiler raporu, bilanço, kâr, zarar cetveli, genel kurul toplantısında hazır bulunan ortaklar listesi ile genel kurul toplantı tutanağı ve üst kuruluş paylarının ödeme makbuzlarının her birisinden birer adet olmak üzere hazırlanan evraklar Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı mahalli teşkilatına verilir. Bu evrakların birer adedi aynı zamanda kooperatifin bağlı bulunduğu birliğe de gönderilir. Ayrıca, alınan genel kurul kararlarından tescil ve ilanı gerektirenler kanuni süresi içinde tescil ve ilan edilir. KARARLARIN BOZULMASI VE ŞARTLARI: Madde 68- Aşağıda belirtilen kimseler; kanuna, anasözleşme hükümlerine ve iyi niyet esaslarına aykırı olduğu iddiası ile genel kurul kararları aleyhine, toplantıyı takip eden günden başlamak üzere bir ay içinde, kooperatif merkezinin bulunduğu yerdeki mahkemeye başvurabilirler. 1- Toplantıda hazır bulunup ta kararlara katılmayarak karşı görüşlerini tutanağa geçirten, oyunu kullanmasına haksız olarak izin verilmeyen, toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan veya tebliğ edilmediğini, genel kurul toplantısına katılmaya yetkili olmayan kimselerin karara katılmış bulunduklarını iddia eden ortaklar, 2- Yönetim kurulu, 3- Kararların yerine getirilmesi yönetim kurulu üyeleri ile denetçilerin şahsi sorumluluklarını gerektirdiğinde bunların her biri, Ayrıca, bozma davasının açıldığı ve duruşmanın yapılacağı gün, yönetim kurulu tarafından usulen ilan olunur. Genel kurulda alınan bir kararın mahkeme tarafından bozulması bütün ortaklar için hüküm ifade eder. YÖNETİM KURULU: Ödevi ve Üye Sayısı: Madde 69- Yönetim kurulu, kanun ve anasözleşme hükümleri içinde kooperatifin çalışmasını yöneten ve onu temsil eden yürütme organıdır. Yönetim kurulu kooperatif hükmü şahsiyetinin kanuni temsilcisi olup, kooperatif idaresinde işletme sahibi gibi bir yer tutar. Yönetim kurulu üyeleri ve yedekleri genel kurul toplantısında ortaklar arasından 3 asıl 3 yedek olmak üzere en az bir, en fazla dört yıl için seçilirler. Genel kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması halinde bir yıl seçilmiş sayılır. Görev süresi sona eren üyelerin seçilme hakkı vardır. Tüzel kişiler de yönetim kurulu üyeliğine seçilebilirler. Yönetim kurulu üyeliğine seçilen tüzel kişiler, temsilcilerinin isimlerini kooperatife bildirir. Bu genel kurulda ibra edilmeyen yönetim kurulu üyeleri gündemde seçim maddesi var ise tekrar yönetim ve denetim kurulu üyeliklerine seçilemezler. Şayet gündemde seçim maddesi yok ise yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine seçim maddesi konması zorunludur. TEMSİL: Madde 70- Yönetim kurulu üyeleri, seçilmelerini müteakip yapacakları ilk toplantıda gizli oyla görev bölümü yaparak başkan, başkan yardımcısı ve muhasip üyeyi tespit eder. Aynı toplantıda, yönetim kurulunun yapacağı mutat toplantı tarihlerini ve yerini belirler. Bu toplantıda ayrıca, lüzumu halinde yapılması zorunlu olan mutat dışı toplantılara çağrının nasıl ve kimler tarafından yapılacağına dair karar alınır. Yönetim kurulu başkanı, olmadığı zaman yardımcısı kooperatifi temsilen birinci derecede imzaya yetkilidir. İkinci imza yetkisi yönetim kurulunca muhasip üyeye verilir. Kooperatifin hukuken bağlanabilmesi için kooperatif unvanının yazılıp altının imzaya yetkili olan iki kimse tarafından imzalanması gerekir. Kooperatifi temsile yetkili olanlar kooperatifin konularının sınırları içerisinde çeşitli işleri hukuki işlemleri, kooperatif adına yapmak ve kooperatifin unvanını kullanmak hakkına sahiptirler. Yönetim kurulu üyeleriyle kooperatifi temsile yetkili kimselerin ad ve soyadları tescil ve ilana tabidir. YÖNETİM KURULUNUN ÜYELİK ŞARTLARI: Madde 71- Yönetim kurulu üyeliğine seçilebilmek için; a) Türk vatandaşı olmak, b) Aynı türde başka bir kooperatifin yönetim kurulu üyesi olmamak, c) Türk Ceza Kanunundaki zimmet, ihtilas, irtikap, rüşvet, görevi suistimal, sahtekarlık, hırsızlık, dolandırıcılık, hileli iflas, emniyeti suistimal ve Devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlardan veya 1163 sayılı Kanuna göre mahkum olmamak, d) Orman Kanununa muhalefet suçundan hapis cezasıyla mahkûm olmamak, e) Birbirleriyle ve denetleme kurulu üyeleriyle üçüncü dereceye kadar (üçüncü derece dâhil) akraba olmamak, f) Aralarında herhangi bir iş ortaklığı bulunmamak, g) Hacir altında bulunmamak, h) 18 yaşından küçük olmamak, ı) En az ilkokul mezunu olmak, j) Kooperatifin çalışma konuları ile ilgili işlerin ticaret ve komisyonculuğunu yapmamak, gerekmektedir. Üyelik şartları denetçiler tarafından araştırılır. Bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine yönetim kurulunca son verilir. Haklarında yukarıdaki suçlarla ilgili olarak kamu davası açılmış olanların görevleri ilk genel kurul toplantısına kadar devam etmekle beraber, yönetim kurulunca bu durumdaki üyelerin genel kurulca azli veya göreve devamı hakkında karar alınmak üzere yapılacak ilk genel kurul gündemine madde konulur. Genel kurulda en çok oy alan ortaklar aldıkları oy sayısına göre yönetim kurulu asıl ve yedek üyeliğine seçilmiş olurlar. Oylar eşit gelirse kuraya başvurulur. Yönetim kurulundan ayrılan bir üyenin yerine yedek üyelerden, alınan oy sırasına göre biri geçer. Herhangi bir sebeple, yönetim kurulu toplantı nisabını kaybederse boşalan yönetim kurulu üyeliklerine denetim kurulu üyeleri tarafından gecikilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağrılır. Yönetim kurulu üyelerinden biri veya bir kaçı kooperatifi temsil yetkisine sahip murahhas üye seçilebilir. Murahhas üyelerin seçilmesi, değiştirilmesi Ticaret Siciline tescil ettirilir. Yönetim kurulu en az iki üyenin katılımı ile toplanır ve kararları çoğunlukla alır. Yönetim kurulu üyeliğine seçilenler, denetçiliğe, hakem kurallarına hesap tetkik komisyonuna seçilemezler. Yönetim kuruluna seçilenler ortaklık işlemleri dışında kendisi veya başkası namına, bizzat veya dolaylı olarak kooperatifle kooperatif konusuna giren bir ticari muamele yapamaz. ÇALIŞMA ŞEKLİ: Madde 72- Yönetim kurulu toplantılarında üyeler, vekalet veya temsil yoluyla oy veremezler. Yönetim kurulu ayda en az bir defa toplanır. Birbiri ardına üç defa mazeretsiz olarak mutat toplantıya gelmeyen üye istifa etmiş sayılır Madde 73- Yönetim kurulu üyeleri her zaman görevinden ayrılabilir. Ancak ayrılan üyenin görevli olduğu zamana ait sorumluluğu zararın ve bunun sorumluluklarının öğrenildiği tarihten itibaren iki yıl, her halükarda zararı doğuran fiilin oluş tarihinden itibaren tazminat davası açma hakkı beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Madde 74- Yönetim kurulu üyeleri topluca istifa ettikleri ve yedekler istifa eden üyelerin yerini dolduramadığı takdirde, kooperatif denetçilerce, olmadığı takdirde Bakanlıkça olağanüstü genel kurul toplantısına çağrılarak, yeniden yönetim kurulu üyelerini seçer. Yönetim kurulundan bir üye istifa edipte, yerine geçecek yedek üye yoksa yönetim kurulu, ortaklar arasından birisini yönetim kurulu üyeliğine seçerek yeni üyeyi toplanacak ilk genel kurulun onayına sunar. Yeni üyeler seçilip göreve başlayıncaya kadar eskileri göreve devam eder. Eski yönetim kurulu görevi devretmemiş ise devredene kadar, genel kurulca karara bağlanmış ödemeler ile önceden ödeme planına bağlanmış ödemeler, vergi, resim ve harç ödemesiyle görevleri sınırlıdır. ÜCRET: Madde 75- Yönetim kurulu üyelerine genel kurulca belirlenen aylık ücret, huzur hakkı, risturn ve yolluk dışında hiçbir ad altında başkaca ödeme yapılamaz. Madde 76- Yönetim kurulu üyeleri ve temsile yetkili şahıslar genel kurulun devredemeyeceği yetkilerini kullanamaz. YÖNETİM KURULUNUN GÖREVLERİ: Madde 77- Yönetim kurulunun görevleri şunlardır. a) Genel kurul tarafından verilen kararları yerine getirmek ve kooperatif işlerini ortakların yararına uygun şekilde yürütmek, b) Defter, hesap ve kayıtları kanun ve anasözleşmeye uygun olarak tutmak. c) Kooperatifin nakit varlığı ile menkul ve gayri menkullerini gereği gibi kullanmak, işletmek ve korumak. d) İmkânlarla orantılı olarak şubeler, alım ve satım merkezleri açılmasını genel kurula teklif etmek, e) Kooperatifin varlığından, ortakların üretim kapasitelerini arttırmak için durumlarına göre bilanço yılı içinde tahsil edilmek üzere avans vermek, f) Genel kurulu olağan ve olağanüstü toplantıya çağırmak, g) Genel kuruldan alınan yetki ile işlerin görülmesi için gerektiğinde ortakları görevlendirmek, müdür, memur müstahdem ve işçi çalıştırmak, h) Kanunlara aykırı olarak alınan genel kurul kararları aleyhine iptal davası açmak, ı) Genel kurul toplantısından otuz beş gün önce çalışma raporu, bilanço, gelir-gider cetvelini ve bütçe teklifini hazırlayıp denetçilere vermek ve genel kurul toplantısından on beş gün önce ortakların incelenmesine sunmak, k) Kooperatifin aczi veya mali durumunun bozulması halinde genel kurulu toplantıya davet etmek, l) Kanun ve anasözleşmedeki ortaklık hak ve ödevlerinin yerine getirmeyen ortaklar hakkında karar alarak durumu genel kurulun onayına sunmak, m) Denetçilerin seçim ve görevden alınmalarını Ticaret Siciline tescil ve ilan ettirmek, n) Gerektiğinde tasfiye işlerini yürütmek, o) Kooperatifi temsile yetkili şahısları tescil ve ilan ettirmek, p) Eski yönetim kurulu üyeleri ile kooperatif memurlarının sonradan tespit edilen yolsuzluklarını ilgili mercilere bildirmek, r) Kooperatifin amacına uygun gayrimenkul alımlarında, tapu devri veya tapuya şerh verdirilerek bir satış vaadi sözleşmesi yapmak, s) Tanıtma ve ortak kaydetmek amacıyla yapılacak ilan, reklam ve açıklamaları eksik ve gerçeğe aykırı olmayacak şekilde yapmak, bunların yanıltıcı bilgi ve unsurlar taşımamasını sağlamak, t) Kooperatife ait mal, para ve para hükmündeki kağıtları ve gizlide olsa bunlarla ilgili defter ve belgeleri istenildiğinde müfettişlere, kooperatif kontrolörlerine ve kredi kuruluşlarının denetim görevlilerine göstermek, saymasına ve incelenmesine yardımda bulunmak, istenilen bilgileri gerçeğe uygun ve eksiksiz olarak vermek ve doğru beyanda bulunmak, u) Ortaklar ile ortak olmak için müracaat edenlerin anasözleşmede gösterilen ortaklık şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, uygun olanları ortak olarak kaydetmek. v) Mal beyanında bulunmak. y) Denetim amacıyla denetçilerin 92. madde doğrultusunda talebi halinde kooperatife ait her türlü defter ve belgeleri vermek, z) Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca yaptırılacak denetim neticesi verilecek talimatlara uymaktır. Madde 78- Görevi son bulan yönetim kurulu, yeni yönetim kuruluna seçim gününden başlayarak bir hafta içinde bütün hesapları bilgi ve belgeleri devretmek zorundadır. Madde 79- Yönetim kurulunun kararları, sahifeleri noterce tasdik edilmiş, “karar defteri”ne sıra numarası ve tarihiyle yazılır ve toplantıda hazır bulunan üyeler tarafından toplantıda alınan kararlar imzalanır. Verilen karara karşı görüşlü veya çekimser kalanlar, muhalefet veya çekinme sebeplerini kararın altına yazarak imzalamak zorundadırlar. Bunu yapanlar kararın uygulanması sırasında doğacak zararlardan dolayı diğer üyelerle birlikte sorumlu olmazlar. Böyle hareket etmeyenler sorumluluğa katılırlar. Kararların geçerliliği yazılıp imza edilmiş olmasına bağlıdır. YÖNETİM KURULUNUN SORUMLULUKLARI: Madde 80- Yönetim kurulu; genel kurul tutanaklarının gerekli defterlerin ve ortak listelerinin düzenli tutulup saklanmasından ve işletme hesabıyla yıllık bilançonun kanuni hükümlere uygun olarak hazırlanmasından, incelenmek üzere denetleme kuruluna verilmesinden, kooperatife, ortaklara ve kooperatif alacaklılarına karşı ortaklaşa sorumludurlar. Ortaklaşa sorumluluğu gerektiren işlerden bir eksikliği olmadığını ispat eden, özellikle bu işlere karşı oy vermiş olup durumu görüşme tutanağına yazdırmakla beraber denetleme kuruluna hemen yazılı olarak bildiren özrüne dayanarak o işlemlerin görüşmelerinde hazır bulunmayan üye, sorumluluktan kurtulur. Görevleri gereği gibi yapmadığı anlaşılan yönetim kurulu üyelerinin genel kurul her zaman işine son ve haklarında soruşturma kararı verebilir. Her ortağın veya işten el çektirilenlerin dava açma hakkı saklıdır. Bu kararın gereğini denetleme kurulu yargı organları vasıtasıyla uygular. Madde 81- Yönetim kurulu üyeleri ortaklık işlemleri dışında kooperatif ile ticari işlemlerde bulunamazlar. Yönetim kurulu üyelerinden her biri, genel kurulun kararı kişisel sorumluluklarını gerektirdiği durumlarda karar aleyhine iptal davası açabilir. Yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif memurları kasıtları bulunsun veya bulunmasın kendi kusurlarından doğan zararlardan sorumludurlar. Bunların suç sayılan fiil ve hareketlerinden ve özellikle kooperatifin para ve malları bilanço, tutanak, rapor ve başka evrak, defter ve belgeler üzerinde işledikleri suçlarından dolayı devlet memurları gibi ceza görürler. Yönetim kurulu, tescile bağlı konuları sicil memurlarının isteği üzerine yerine getirmemesi, tescil ve kayıtta kötü niyetle gerçeğe ters beyanda bulunulması, hallerinde cezai sorumluluk taşır. Kuruluş sırasında kurucu ortaklar tarafından resmi makamlara verilen kooperatif anasözleşmesi, nakdi sermayenin tescil ve ilandan sonra kooperatif hesaplarına aktarılmak üzere kurucu ortaklarca geçici yönetim kurulu üyelerinden birisine ödendiğine dair dilekçe; ayn nevinden sermaye ve kooperatifçe devralınan işletmeye ait değer biçme raporu gibi vesikaların gerçeğe uygun olmayan şekilde düzenlenmesinden kooperatifin kurucu ortakları sorumludurlar. Madde 82- Yönetim kurulu veya temsile yetkili şahısların kooperatife ait görevlerini yürütmeleri anında şahsı kusurları olmaksızın meydana getirdikleri haksız fiillerden doğan zararlardan kooperatif sorumludur. TESCİL: Madde 83- Kooperatifi temsile yetkili kılınacak kimseleri yönetim kurulu tayin eder. Yönetim kurulu, bu kimselerin, isimlerini imzalarını ve bu yetkiye dayanan karar suretini notere tasdik ettirdikten sonra ticaret siciline verir. KOOPERATİFİN ACZE DÜŞMESİ HALİNDE YAPILACAK İŞLER: Madde 84- Kooperatifin acze düşmesini kabul ettirecek önemli sebepler mevcut ise yönetim kurulu piyasadaki cari fiyatlar esas olmak üzere, derhal bir ara bilançosu tanzim eder. Son yılın bilançosu veya daha sonra yapılan bir tasfiye bilançosundaki mevcutların, kooperatif borçlarını artık karşılayamayacağını gösteriyorsa yönetim kurulu, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’na keyfiyeti bildirir ve genel kurulu derhal olağanüstü toplantıya çağırır. Pay senetleri çıkarılmış olan bir kooperatifte son yılın bilançosunda kooperatif varlığının yarısı karşılıksız kalırsa yönetim kurulu derhal genel kurulu toplantıya çağırarak durumu ortaklara arz eder. Aynı zamanda ilgili mahkemeye ve Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına bilgi verir. Ancak, ortakları ek ödemeleri yükümlü olan kooperatiflerde, bilançoda tespit edilen açık, üç ay içinde ortakların ek ödemeleriyle kapanmadığı takdirde Gıda Tarım Hayvancılık Bakanlığı haberdar edilir. Mali durumun düzeltilmesinin mümkün görülmesi halinde mahkeme yönetim kurulunun veya alacaklılardan birinin isteği üzerine iflasın açılmasını erteleyebilir. Bu takdirde, mevcutlar defterinin tutulması, yönetim memuru atanması gibi kooperatif varlığının korunmasına ve devamına yarayan tedbirleri alır. İŞTEN ÇIKARMA: Madde 85- Yönetim kurulu, genel kuruldan aldığı yetki ile işlerin görülmesi ile görevlendirdiği kimseleri ve atadığı müdürü ve diğer temsilci ve vekilleri her zaman işten çıkarabilir. İşten çıkarılan kimselerin tazminat isteme hakları saklıdır. Ancak, ortaklar arasından seçilen müdür sebepsiz işten çıkarılma iddiası ile tazminat isteyemez. DENETÇİLER: Seçim: Madde 86- Denetçiler, genel kurul adına kooperatifin bütün işlem ve hesaplarını tetkik eder. Denetçiler ortaklar arasından en az bir, en fazla dört yıl için seçilirler. Genel Kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması halinde bir yıl için üç asil ve üç yedek olmak üzere genel kurul tarafından seçilmiş sayılırlar. Denetçilerden bir tanesi kooperatif ortaklarından olmayabilir. Bu genel kurulda ibra edilmeyen denetçiler gündemde seçim maddesi var ise tekrar yönetim ve denetim kurulu üyeliklerine seçilemezler. Şayet gündemde seçim maddesi yok ise yapılacak ilk genel kurul toplantısı gündemine seçim maddesi konması zorunludur. Süreleri biten denetçiler tekrar seçilebilir. Denetçiler birbirleriyle ve yönetim kurulu üyeleriyle 3. dereceye kadar (bu derece dâhil) akraba olamazlar ve kooperatifte idari görev alamazlar. Görevi biten yönetim kurulu üyeleri genel kurulca ibra edilmedikçe denetçiliğe seçilemezler. Denetçilerin Türk vatandaşı olmaları ve Türk Ceza Kanunundaki zimmet, ihtilas, irtikâp, rüşvet, görevi suistimal sahtekarlık, hırsızlık, dolandırıcılık, hileli iflas, emniyeti suistimal ve devletin şahsiyetine karşı işlenen suçlardan veya 1163 sayılı Kanuna göre mahkum olmamaları şarttır. Görev kusurlarından veya suç teşkil eden fiillerinden dolayı yönetim kurulu ve denetçilikten uzaklaştırılanlar denetçiliğe seçilemezler. GÖREVE SON VERME: Madde 87- Genel kurul, denetçilerin görevlerine her zaman son verebilir. Ortaklar arasından seçilen denetçiler görevlerine son verilmesinden dolayı tazminat isteyemezler. BİR ÜYELİĞİN AÇILMASI: Madde 88- Denetçilerden birinin ölümü, çekilmesi, bir engelden dolayı görevlerini yapamayacak halde bulunması, iflas veya hacir altına alınması gibi bir sebeple görevlerinin sona ermesi ve yüz kızartıcı bir suçtan dolayı mahkumiyetlerinin kesinleşmesi halinde diğer denetçiler, genel kurulun ilk toplantısına kadar görev yapmak üzere yerine yedeklerden birini çağırırlar. SORUMLULUK: Madde 89- Denetçiler, kanun veya anasözleşme ile verilen görevlerini hiç veya gereği gibi yapmamalarından doğan zararlardan dolayı kusursuz olduklarını ispat etmedikçe ortaklaşa sorumludurlar. ÇALIŞMA DÜZENİ VE GÖREV, İNCELEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE DENETÇİLİKTEN ÇEKİLME: Madde 90- Denetçiler yılda en az dört defa toplanarak kooperatifin işlemlerini ve hesaplarını denetler, malları ve kasayı sayar ve görülen noksanlıkları, düzensizlikleri inceleyerek bunları birer rapora bağlayarak “Denetçiler Denetim Raporları” dosyasında saklarlar. Denetçiler, yıllık genel kurul toplantısından 35 gün önce bilançoyu, yönetim kurulunun hazırladığı yıllık çalışma raporu ve bütçeyi inceleyerek gerekli gördüğü işlemleri, hesap ve mevcutları elden geçirir ve düşüncesini açık olarak belirterek yıllık rapor hazırlar. Denetçiler, yapacağı toplantılarda yönetim kurulunun çalışma düzenini ve başarı derecesini takip ederek gerekli uyarılarda bulunurlar. Madde 91- Denetçilerin görevleri; kooperatifin iş ve işlemlerini kontrol etmektir. Denetçiler şu görevlerle yükümlüdürler: a) Kooperatifin işlem ve hesaplarının incelenmesi sonunda buldukları noksan ve yanlışların giderilmesi için gerekli tedbirleri almak ve ilgili makam ve organlara haber vermek, b) Bilançonun Türk Ticaret Kanunu ile Vergi Usul Kanunu esaslarına göre hazırlanıp hazırlanmadığına bakmak, c) Yönetim kurulu üyelerinin üyelik şartlarını taşıyıp taşımadıklarını araştırmak, bu şartları taşımadıkları halde seçilenler ile sonradan kaybedenlerin görevlerine son verilmesi için keyfiyeti yönetim kuruluna bildirmek, d) Muhtelif sebeplerle yönetim kurulu toplantı nisabını kaybetmesi halinde boşalan yönetim kurulu üyeliklerine gecikilmeksizin yeteri kadar yedek üye çağırmak, e) Üç ayda bir ara denetimi yaparak ve ansızın kooperatif veznesini denetlemek, inceleme sonuçları olumsuz çıktığı takdirde düzenlenecek raporun birer örneğini yönetim kuruluna vermek, f) Bütçeyi kontrol etmek, g) Tasfiye işlemlerini denetlemek, h) Ortaklarla veya kendileriyle kooperatif yöneticileri arasındaki anlaşmazlıkla ilgili konuları genel kurul gündemine aldırmak ve gerektiğinde olağanüstü olarak genel kurulu toplantıya çağırmak, ı) Genel kurul toplantılarında hazır bulunmak, j) Kooperatif yönetim kurulu üyelerinin ve memurlarının cezayı gerektiren fiillerini savcılığa bildirmek, k) Anasözleşmede ortakların genel kurul toplantılarına katılmaları için gerektiği belirtilen şartları yerine getirilip getirilmediğini incelemek. l) Yapılacak denetim sonucunda düzenlenecek rapora göre hukuki sorumluluğu tespit edilen yönetim kurulu ve memurlar hakkında genel kurul kararına istinaden gerekli hukuk davalarını açmak, Denetçilerin yukarıda yazılı kontrol yetkileri genel kurul kararı ile sınırlandırılamaz. Denetçiler ayrıca, kooperatif zararlarını kapatmak için genel kurula sunulacak teklifleri hazırlayarak toplantı gündemine aldırır. Madde 92- Denetçiler, işletme hesabıyla bilançonun defterlerle uygunluk halinde bulunup bulunmadığını, defterlerin düzenli bir suretle tutulup tutulmadığını ve işletmelerin neticeleri ile mameleki hakkında uyulması gerekli olan hükümlere göre işlem yapılıp yapılmadığını incelemekle yükümlüdürler. Ortakları şahsen sorumlu veya ek ödeme ile yükümlü olan kooperatiflerde denetçiler, ortaklar listesinin usulüne uygun olarak tutulup tutulmadığını da incelemek zorundadırlar. Yöneticiler, bu maksatla denetçilere defterleri ve belgeleri verirler. Denetçilerin istekleri üzerine müfredat defteri ve bu defterin hangi esaslara göre düzenlendiği ve istenilen her konu hakkında bilgi verilir. Ortaklar, gerekli gördükleri hususlarda denetçilerin dikkatini çekmeye ve açıklama yapılmasını istemeye yetkilidirler. Madde 93- Denetçiler yönetim kuruluna yazılı olarak başvurmak suretiyle her zaman görevden çekilebilir. Açılan üyeliğe yedek üye getirilir, bir üyelik açık kalıp da yerine geçecek üye bulunmazsa genel kurul olağanüstü toplantıya çağrılmadan mevcut denetçiler tarafından kooperatif ortakları dışından bir asil bir yedek üye seçilir. Ancak, denetçilerin toptan çekilmesi veya denetçi sayısının bir kişiye düşmesi halinde yönetim kurulu acilen denetçi seçimini yapmak üzere genel kurulu olağanüstü toplantıya çağrılır. Yenileri seçilene kadar eski denetçiler görevlerine devam etmek zorundadır. TOPLANTI VE RAPORLAR: Madde 94- Denetçiler her yıl yazılı bir raporla beraber tekliflerini genel kurula sunmak zorundadırlar. Denetçiler, görevleri çerçevesinde işlerin yürütülmesinde gördükleri eksiklikleri, kanun veya anasözleşmeye aykırı hareketleri bundan sorumlu olanların bağlı bulundukları organa ve gerekli hallerde genel kurula haber vermekle yükümlüdürler. Denetçiler, yönetim kurulu ve genel kurul toplantılarına katılırlar. Ancak, yönetim kurulunda oy kullanamazlar, Madde 95- Denetçi raporları üç üye tarafından imzalanır. Rapora katılmayan üye çekilme sebeplerini belirterek imzalar. Yıllık genel kurul toplantısında “denetçiler raporu” okunmadan bilanço ve dolayısıyla ibralar konusunda karar alınamaz. Denetçiler azledilmiş olursa, yeni denetçiler düzenleyecekleri raporda bu olayı da açıklamak ve sebeplerini belirtmek zorundadırlar. SIR SAKLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ: Madde 96- Denetçiler, görevleri sırasında öğrendikleri ve açıklanmasında kooperatif veya ortaklarının zarara uğrayacağı konularda kooperatif ortaklarına ve üçüncü şahıslara açıklama yapamazlar. HESAP TETKİK KOMİSYONU SEÇİMİ: Madde 97- Genel kurul bazı konuların incelenmesi için lüzumu halinde hesap tetkik komisyonu seçebilir. Mevcut ortakların dörtten az olmamak üzere en az 1/10’u, son iki yıl içinde kooperatifin kuruluşuna veya idari işlemlerine ait bir yolsuzluğun olduğunu, kanun veyahut anasözleşme hükümlerine önemli bir şekilde aksi hareket edildiğini iddia ettikleri takdirde, bunları soruşturmak için hesap tetkik komisyonu teşkilini genel kuruldan isteyebilirler. Bu istek kabul edilmediğinde gerekli masrafları peşin ödeme şartı ile mahkemeye başvurma hakkına sahiptirler. Komisyona seçilen ortaklar gerekli incelemeleri yapacak bilgi ve beceriye sahip olmadıkları takdirde; ücreti kooperatifçe karşılanmak üzere dışarıdan uzman kişiler görevlendirerek gerekli raporları düzenletir. Soruşturma sonuçlarına göre iddia doğru görülmediği takdirde veya denetçilerin vereceği raporda bu talebin haklı sebebe dayanmadığı anlaşılırsa kötü niyetle hareket ettiği ispat edilen ortaklar kooperatifin bu yüzden gördüğü zarardan sorumludurlar. MÜDÜR: Seçimi ve Tayini: Madde 98- Kooperatif Müdürü yönetim kurulu kararı ile ortaklar arasından, tüzel kişi temsilcilerinden veya dışardan azami yönetim kurulu görev süresiyle sınırlı olmak kaydıyla düzenlenecek sözleşmeye dayalı olarak tayin edilir. Müdür, kendiliğinden müdürlük görevini devredemez ve yerine vekil bırakamaz. Gerektiğinde müdürün görevine son verilme işlemi yönetim kurulunca karara bağlanarak yapılır. Yönetim kurulu ayrı bir müdür atayıncaya kadar, yönetim kurulu üyeleri kendi aralarından bir veya birkaç üyeyi murahhas üye olarak görevlendirebilir. Bu durumda murahhas üyeye müdürün tabi olduğu hükümler uygulanır. MÜDÜRLÜK ŞARTLARI: Madde 99-Müdürlük şartları şunlardır. a) Kooperatifçilik bilgilerine sahip olmak. b) Siyasi bir partinin üyesi olmamak, c) Hukuken memuriyete mani hali bulunmamak, d) En az lise mezunu olmak. MÜDÜRLÜK ÜCRETLERİ: Madde 100- Kooperatif müdürü ve hizmet personelinin ücretleri genel kurulca kabul edilen bir kadro ve yıllık tahmini bütçeye göre kararlaştırılır. MÜDÜRÜN GÖREVLERİ: Madde 101- Müdürün görevleri şunlardır: a) Yönetim kurulu kararlarını, yıllık çalışma programlarını göz önünde tutarak uygulamak, b) Kooperatifin işlerini yürütmek, işlerin uyumu ve düzenini sağlamak, c) Yönetim kurulu toplantılarında oy kullanmamak şartı ile hazır bulunmak. İDARİ VE TEKNİK PERSONEL: Madde 102- Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’ndan bir projeye dayalı olarak kredi veya yardım alan Kooperatifler Bakanlığın istediği şartlara uygun idari ve teknik personeli atamak mecburiyetindedir. MÜDÜRÜN YETKİ VE SORUMLULUĞU: Madde 103- Kooperatif müdürü, kooperatif hizmet personelinin amiridir. Denetçiler ve yönetim kurulu üyelerinden başkasına kooperatifin işleri ile ilgili bilgi veremez. Kooperatif hizmet personeli müdüre karşı sorumludur. Kooperatif müdürü kendine verilen görevleri gereği gibi veya hiç yerine getirmezse yönetim kuruluna karşı sorumludur. PERSONELİN İŞTEN ÇIKARILMASI: Madde 104- Yönetim Kurulu, müdür ve hizmet personelinin işine son verebilir. Çıkarılma işlerinde yönetim kurulu kararı gereklidir. Müdür ve personelin işten çıkarılması teklifi denetçilerce yapıldığı takdirde, Yönetim kurulu başkanı, derhal toplantı yapar ve gerekli kararı verir. Şayet çıkma kararı verilmemişse denetçiler, genel kurulu toplantıya çağırabilir ve konu orada karara bağlanır. ALTINCI BÖLÜM KOOPERATİF BİRLİKLERİ İLE İLİŞKİLER BİRLİĞE GİRİŞ, BAŞVURMA ŞEKLİ VE İTİRAZ: Madde 105- Genel kurul kararı ile kooperatifin gelişmesi amaçlarının gerçekleşmesi, menfaatlerinin korunması, eğitim yapılması ve kooperatifçilik konularında tavsiyeler alınması gibi hizmetlerin yerine getirilmesi için o bölgede kurulmuş ve faaliyet konuları aynı nitelikte olan 7 veya daha çok kooperatif tarafından kurulan ihtisas birliklerine ortak olabilir veya bu özellikte birlikler kurulabilir. Madde 106- Kooperatif, birlik kurar veya kurulmuş birliğe girmeye karar verirse birliğe taahhüt edilecek iştirak sermayesinin miktarı ve ödeme şekli birlik anasözleşmesi hükümleri çerçevesinde genel kurulca belirlenir. Kooperatif çalışma konuları ile ilgili olarak birliğin yapacağı tesislere taahhüdü dışında genel kurulca belirlenecek miktar üzerinden katılabilir. Madde 107- Kooperatif, kooperatifler birliğine girmekle ortaklarına bu anasözleşmedeki yükümlülüklerden fazlasını yükleyemez. TEMSİLCİLİK: Madde 108- Birlik genel kurullarında kooperatifi temsil etmek üzere kooperatif genel kurulunca ortaklar arasından ortağı olduğu üst kuruluş anasözleşmesinde belirtilen sayıda temsilci seçilir. Temsilcilerin görev süresi en az bir en fazla 4 yıldır. Genel kurulca böyle bir süre tespiti yapılmaması halinde bir yıldır. Seçilen temsilcilerin her birinin birlik genel kurulunda kooperatifi temsilen bir oy kullanma hakkı vardır. Seçilen temsilciler kadar yedek üye de seçilir. Yetkili temsilcilerin uygun bir mazerete bağlı olarak birlik genel kuruluna katılamaması durumunda ve yönetim kurulunca verilecek oy kullanma izin belgesi karşılığında sırasıyla yedeklere de oy kullanma yetkisi verilir. DENETİM VE EĞİTİM: Madde 109- Kooperatif, bağlı bulunduğu üst birlikler tarafından eğitilebilir ve denetlenebilir. Kooperatif, üst birliklerince kendilerine yönelik ve eğitim hizmetlerine ait giderlere iştirak eder. YEDİNCİ BÖLÜM KOOPERATİFİN DAĞILMASI DAĞILMA SEBEPLERİ: Madde 110- Kooperatif; a) Anasözleşmede belirtilen süre genel kurul kararı ile uzatılmadığı takdirde, (bunun için genel kuruldan fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir) b) Genel kurul kararı ile, c) İflasın açılması ile, d) Diğer bir kooperatifle birleşmesi veya devralınması suretiyle (bunun için genel kurulda fiilen kullanılan oyların 2/3 çoğunluğu gereklidir), e) Kanunlarda ön görülen diğer hallerde (ortak adedinin yasal kurucu ortak adedinden aşağı düşmesi ile kooperatif organlarının kurulamaması, kooperatifin çalışma konusu dışında veya amme kanunlarına karşı çalışma göstermesi, kooperatifin kanuni tanımı dışına çıkması ve kâr peşinde koşan bir ticari şirket hüviyetine girmesi, acze düşmesi gibi hallerde) Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın mahkemeden alacağı karar üzerine, f) Üç yıl üst üste olağan genel kurulunu yapmaması halinde, g) Amacına ulaşma imkânının bulunmadığının Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca tespiti halinde mahkemeden alacağı kararla dağılır. Madde 111- Mahkeme veya genel kurulca tasfiye memurları seçilmediği takdirde tasfiye işlerini yönetim kurulu yapar. Tasfiye kurulu üyelerine, atamayı yapan merci tarafından tespit edilecek miktarda ücret ödenir. TİCARET SİCİLİNE BİLDİRME: Madde 112- İflasın dışında kooperatifin dağılması, yönetim kurulu veya denetçilerce ticaret siciline tescil ve en çok birer hafta ile üç defa ilan ettirilir. İlana kooperatif alacaklarının belgeleri ile beraber bir yıl içinde başvurmaları gereği yazılır. Bu sürenin başlangıcı üçüncü ilan tarihidir. Tasfiyenin bir yılda tamamlanması esastır. Bakanlığın uygun görmesi halinde bu süre uzatılabilir. Süre ise üçüncü ilandan sonra başlar. TASFİYE MAMELEKİNİN PAYLAŞTIRILMASI: Madde 113- Tasfiye halinde giren kooperatifin bütün borçları ödendikten ve ortak pay bedelleri geri verildikten sonra kalan mallar genel kurul kararıyla ortağı bulunduğu üst birliğe veya ortaklar arasında bölüştürülür. Paylaştırma, dağılma anında kayıtlı ortaklar veya hukuki halefleri arasında eşit olarak yapılır TASFİYE HALİ: Madde 114- Kooperatifin diğer bir kooperatifle birleşmesi hali hariç olmak üzere dağılan kooperatif tasfiye haline girer. Tasfiye haline giren kooperatif ortaklarla olan ilişkilerinde dahi tasfiye sonuna kadar tüzel kişiliğini korur ve unvanını (tasfiye halinde) ibaresini eklemek suretiyle kullanmakta devam eder. AZİL: Madde 115- Genel kurul kararı ile atanmış olan tasfiye memurları yahut bu görevi yapan yönetim kurulu üyesi, genel kurul tarafından her zaman azledilebilir ve yerlerine yenileri atanabilir. Ortaklardan birinin isteği ile de mahkeme, haklı sebepler dolayısıyla tasfiye işlemini durdurabilir. Tasfiyeyi yürütmeye memur kimseleri azil ve yerlerine yenilerini atayabilir. AKTİFLERİ SATMA YETKİSİ: Madde 116- Genel kurul aksine karar vermedikçe tasfiye memurları kooperatifin aktiflerini pazarlık suretiyle de satabilirler. Aktiflerin toptan satılabilmesi için genel kurulun kararı gereklidir. Bu karar genel kurulun 2/3 çoğunluğu ile alınır. TASFİYE İŞLERİ İLK ENVANTER VE BİLANÇO: Madde 117- Tasfiye memurları görevlerine başlar başlamaz kooperatifin tasfiyesinin başlangıcındaki durumunu inceleyerek buna göre envanter defterleri ile bilançosunu düzenler ve genel kurulun onayına sunarlar. Tasfiye halinde genel kurul toplantılarında nisap aranmaz. Kararlar oy çokluğu ile verilir. Tasfiye memurları, kooperatif yönetim kurulu ve denetçileri davet ederek kooperatifi mali durumunu gösteren bir envanter ile bir bilançoyu birlikte düzenler. Bu düzenleme işinde sözü edilen organ üyelerinden çalışmaya katılmayanları beklemek zorunda değildir. Tasfiye memurları, lüzum görürlerse kooperatif mallarına değer biçmek için eksperlere başvurabilirler. Düzenlenen envanter ile bilanço tasfiye memurlarının huzurunda yönetim kurulu tarafından imzalanır. Envanter ve bilançonun imzalanmasından sonra tasfiye memurları dağılma halinde bulunan kooperatifin envanterde yazılı bütün malları ile evrak ve defterlerine el koyar. ALACAKLILARI DAVET VE KORUMA: Madde 118- Alacaklı oldukları kooperatif defterleri veya diğer belgelerden anlaşılan ve ikametgâhları bilinen şahıslara duyurma işlemi mahalli örf ve adetlerine göre, diğer alacaklılar ise Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan suretiyle kooperatifin dağılmasından haberdar edilerek alacaklarını beyana çağrılırlar. Alacaklı oldukları belli olanlar beyanda bulunmazlarsa alacaklılarının tutarı notere verilir. Kooperatifin henüz vadesi dolmayan borçları ve ihtilaflı bulunan borçlarının karşılığı olan para notere verilir. DEFTERLERİN SAKLANMASI: Madde 119- Tasfiyenin sonunda evrak ve defterler on yıl saklanmak üzere notere verilir. KOOPERATİFİN ÜNVANININ TİCARET SİCİLİNDEN ÇIKARILMASI Madde 120- Tasfiyenin sona ermesi üzerine kooperatife ait unvanın ticaret sicilinden çıkarılması tasfiye memurları tarafından sicil memurluğundan talep olunur. Bu talep üzerine sicilden çıkarılma durumu tescil ve ilan ettirilir. TASFİYE KURULUNUN SORUMLULUĞU: Madde 121- Tasfiye kurulu üyeleri, tasfiye işlerinin bir an önce bitirilmesi için, çalışmakla yükümlüdür. Tasfiye kurulu üyeleri yönetim kurulu üyelerinin sorumluluğunu taşır. Tasfiye kurulu üyelerinin anasözleşmenin 71. maddesinin c fıkrasındaki niteliklere haiz olması şarttır. BİRLEŞME SURETİYLE DAĞILMA: Madde 122- Kooperatif, bütün pasif ve aktifleri ile diğer bir kooperatif tarafından devralınmak suretiyle dağıldığı takdirde sicilden çıkarma işlemi 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 84. maddesi uyarınca yapılır. SEKİZİNCİ BÖLÜM MALİ HÜKÜMLER USUL: Madde 123- Kooperatif, muhasebe usulünü bilanço esasına göre kurar ve kanunen tutulması gerekli defterleri tutar ve çalışmalarını iş prensipleri esaslarına uygun olarak düzenler. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığınca örnek muhasebe ve bilanço kabul edildiği takdirde bunun uygulanması sağlanır. HESAP YILI: Madde 124- Maliye Bakanlığından özel hesap dönemi alınmadıkça hesap yılı Ocak ayının birinci günü başlar. Aralık ayının son gününde biter. DEFTER TUTMA MÜKELLEFİYETİ: Madde 125- Kooperatif, ekonomik ve mali durumunu borç ve alacak ilişkilerini ve her iş yılı içinde elde edilen neticeleri belirlemek amacıyla kooperatifin nitelik ve öneminin gerektirdiği bütün defterleri, (yevmiye defteri, defteri-kebir, envanter defteri, ortaklık defteri ve karar defteri gibi) tutmaya mecburdur. TASDİK ETTİRME VE BEYANNAME VERME MÜKELLEFİYETİ: Madde 126- 125’inci maddede belirtilen defterler yönetim kurulunca kullanılmaya başlanılmadan önce kooperatifin bulunduğu yerin noterine tasdik ettirilir. TİCARET KANUNU HÜKÜMLERİNE ATIF: Madde 127- Bu anasözleşmede aksine açıklama olmayan hususlarda 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu ile bu kanunun 98. maddesine atfen Türk Ticaret Kanunun genel hükümleri ile Anonim Şirket Hükümleri uygulanır. UYUŞMAZLIK: Madde 128- Ortaklarla kooperatif arasında ve ortakların kendi aralarında doğacak olan uyuşmazlıklar, öncelikle kooperatif genel kuruluna aksettirilir. Genel kurulca halline imkân bulunmayan uyuşmazlıklar Kooperatifler Kanunun 95. maddesine göre halledilir. Hakem yolu ile de giderilemeyen uyuşmazlıklar için kazai mercilere başvurulur. Üçüncü şahıslarla kooperatif arasında çıkacak uyuşmazlıklar ise kazai mercilerce çözümlenir. DOKUZUNCU BÖLÜM YÜRÜRLÜLÜK HÜKÜMÜ Madde 129- Sınırlı Sorumlu Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Örnek Anasözleşmesi Gıda. Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın 29/05/2012 tarih 53 sayılı onayı ile yürürlüğe konulmuştur. KOOPERATİF KURUCU ORTAKLARI: Kooperatif kurucu üyelerinin soyadı, adı, adresi ve imzaları aşağıdadır. Peşin ödedikleri payların tutarı……………………………………………………………TL’dır. ORTAK NO SOYADI, ADI İMZA SERMAYE İKAMET ADRESİ TAAHHÜT EDİLEN ÖDENEN 1 2 3 4 5 6 7 GEÇİCİ YÖNETİM KURULU Kooperatif kuruluş işleminin tescil ve ilanı ile kuruluş genel kurul toplantısına kadar görev yapmak üzere kurucu ortaklar arasında seçilen yönetim kuruludur. 1- Geçici Başkan: 2- Geçici Başkan Yardımcısı: 3- Geçici Muhasip Üye: GEÇİCİ DENETİM KURULU 1- 2- 3

Tarımsal Kooperatifler Nasıl Kurulur ?-EVREN ÖZMEN

ekran-resmi-2017-01-09-13-50-54

Mevzuatı, kuruluş süreci, vergisel yükümlülükler, muhasebe düzeni ve diğer sorularınız için [email protected]

Tarım Kooperatifleri nasıl kurulur ?

Hata: İletişim formu bulunamadı.

shout_1515906769465.gif

Kooperatiflerde İzin Hakkı

 

 

 

Ücretli izinlerle ilgili kanunlar Anayasa’daki “Dinlenmek çalışanın hakkıdır” maddesine göre düzenlenmiştir. Ücretli izinleri düzenleyen iş kanunu maddesinde ise “Yıllık ücretli izin hakkında vazgeçilmez” denir. Buna göre işçinin, halen çalışırken izinlerini kullanmayıp bunun yerine ücretini talep etmek gibi bir hakkı yoktur. Ancak işten çıkarıldığında ya da kendi isteği ile işten ayrıldığında kullanmadığı yıllık ücretli izinlerinin parasını talep edebilir.

Bu tür durumlarda işçinin kullanmadığı izinlerin toplam süresi hesaplanır ve son aldığı net maaş üzerinden kendisine ödenir. Örnek verilecek olursa, iş sözleşmesi sona erdiğinde 30 günlük kullanmadığı yıllık izni olan işçi bir net maaşı kadar, 15 gün ise 15 günlük net maaşı kadar, 7 gün ise 7 günlük net maaşı kadar ücret talep edebilir.

İzin ücretlerinin parasının ödenmesiyle ilgili zaman aşımı süresi 5 yıldır. İşçi, iş sözleşmesi bittikten 5 yıl sonra bile olsa kullanmadığı izinlerinin parasını isteyebilir. 

 

Burcu Natıroğlu I Mali Müşavir

Tel  : 0 216 510 59 19 -20  ext 13

Fax : 0 216 371 07 46

Web:www.ozmconsultancy.com