11. Tapularını alan ortakların kooperatiften ayrılıp ayrılamayacağı:Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin 13.maddesinde; “Her ortak, hesap senesi sonundan en az bir ay önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabilir. Yönetim kurulu bu hükme uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, yazılı başvurunun kooperatif kayıtlarına girişinden itibaren bir ay içinde kabulden kaçınırsa, ortak, çıkma dileğini noter aracılığı ile yönetim kuruluna bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.” denilmektedir.

Buna göre, ortakların kooperatif ortaklığından çıkma istemlerinin yönetim kurulu üyelerince engellenmesi mümkün olmamakta ve aynı anasözleşmenin 15. maddesi hükümleri uyarınca hesaplaşmanın yapılması gerekmektedir.

Ayrıca, anılan anasözleşmenin 20/2. maddesinde de; “Kooperatiften ilişkisi kesilen ortağın sorumluluğu, ayrıldığı tarihten itibaren iki yıl devam eder.” hükmüne yer verildiğinden, ortaklıktan ayrılan kişilerin ortak oldukları döneme ilişkin borçlardan dolayı, kooperatif ortaklığından ayrıldıkları iki yıl içerisinde herhangi bir borç doğarsa, anasözleşme hükmüne göre sorumluluklarının devam edeceği için söz konusu borçların tahsil edilmesi de mümkün görülmektedir.

10. Ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin dava sürecinde ödenmeyen aidatlardan gecikme faizi istenilip istenilmeyeceği:Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin 23/6.maddesine göre, ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartları ile gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmek genel kurulun görev ve yetkilerindendir.

Ortaklardan tahsil edilecek gecikme cezalarının uygulanabilirliği, bu kararın alındığı genel kurul tarihinden itibaren geçerli olacağından, geriye dönük gecikme cezası uygulamasının yasal olmadığının kabulü gerekmektedir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16’ncı maddesinin 5’inci fıkrası mucibince, haklarında çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların hak ve yükümlülükleri, çıkarılma kararı kesinleşinceye kadar devam edecektir. Bu durumda olan ortakların genel kurul toplantılarına katılma, seçme ve seçilebilme hakları, aidat ödeme yükümlülükleri bulunmaktadır.

Öte yandan, yönetim kurulunun, Kanunun 16’ncı maddesinin 5’inci fıkrası hükmü gereğince, dava süresince de ilgililerden yükümlülüklerini yerine getirmelerini talep etmesi, aidatlarını geciktirenlerden, genel kurul kararı bulunması durumunda gecikme cezası alması ve yükümlülüklerini hiçbir şekilde yerine getirmeyenler hakkında da, Kanun ve anasözleşmede gösterilen prosedür takip edilerek ortaklıktan çıkarma kararı alıp bu işlemleri sonuçlandırması gerekmektedir.

Sonuç olarak, dava süresince yükümlülüklerini yerine getirmeyen ortaklardan geçmişe yönelik gecikme cezası alınması ancak ilgili yıllarda uygulanmak üzere bu konuda alınmış genel kurul kararı olması halinde imkan dahilindedir.

9. Ortaklıktan çıkarılan kişinin genel kurula çağırılıp çağırılamayacağı:Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin 14. maddesinde;

“Durumları aşağıda gösterilen hallere uyanlar yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılır.

1- 10’uncu maddede yazılı ortaklık şartlarını kaybedenler,

2- Parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getiremeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtar yapılır. İkinci ihtarı takip eden otuz gün içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenler,

3- Kur’a çekimi sonunda kendilerine düşen konutları kabul etmeyenler,

4- Tapuda kendi adlarına tescilinden önce konutlarında yaptıkları tahribat veya tadilatı yazılı ihtara rağmen düzeltmeyenler,

5- Kooperatifin para, mal ve belgeleri üzerinde işledikleri suçlardan dolayı mahkum olanlar.

Çıkarma kararı gerekçeli olarak yönetim kurulu karar defteri ile ortaklar defterine kaydedilir. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere 10 gün içinde notere tevdi edilir. Ortak, çıkarma kararının tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açabilir veya genel kurula itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine iptal davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı iptal davası hakkı saklıdır.

Üç aylık süre içinde genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmeyen çıkarma kararı kesinleşir.

Ortaklar, bu maddede gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.

Haklarındaki çıkarma kararı kesinleşmeyen ortakların yerine yeni ortak alınamaz. Bu kişilerin ortaklık hak ve yükümlülükleri, çıkarma kararı kesinleşinceye kadar devam eder.” denilmektedir.

Yukarıdaki hükümler çerçevesinde konu değerlendirildiğinde, çıkarma kararının ortağa tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde iptal davası açılmaması veya genel kurula itiraz edilmemesi halinde çıkarma kararı kesinleşeceğinden, bu durumda olanların genel kurul toplantılarına çağrılmamaları gerekmektedir.

8. Konutlarını tamamlamayan ortakların ortaklıktan ihraç edilip edilemeyeceği:Kooperatifiniz anasözleşmesinin 14/4. maddesinde, “Tapuda kendi adlarına tescilinden önce konutlarında yaptıkları tahribat veya tadilatı yazılı ihtara rağmen düzeltmeyenler” in ortaklıktan çıkartılacakları belirtilmektedir.

Dolayısıyla, konutların ortaklar adına henüz tescili yapılmadan teslim edilmesi ve bu konutlarda ortakların kendileri tarafından yapılacak imalatların bugüne kadar tamamlanmamış olmasından kaynaklanan konutlardaki söz konusu tahribat gözetilerek, bu durumda olan ortakların anasözleşmenin 14/4. maddesine göre ortaklıktan çıkartılmalarının mümkün olduğu sonucuna varılmaktadır.

7. Yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve adresi tespit edilemeyen ortaklar hakkında ne gibi işlem yapılabileceği:1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 27. maddesinde; “Ortakların yüklendikleri paylar için ödeyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklardan elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymayan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmeyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez.” denilmektedir.

Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin 14. maddesinde de; Ortaklardan, parasal yükümlülüklerini otuz gün geciktirmeleri üzerine, yönetim kurulunca noter aracılığı ile yapılacak ihtarı takip eden on gün içinde bu yükümlülüklerini yerine getirmeyenlere yine aynı kurulca ikinci ihtarın yapılacağı, ikinci ihtarı takip eden bir ay içerisinde de yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılacağı hükme bağlanmıştır.

Ortaklık vecibelerini yerine getirmeyen ve adresi tespit edilemeyen ortaklar hakkında, 7201 sayılı Tebligat Kanununun “İlanen Tebligat” başlıklı 28. maddesinde; “Adresi meçhul olanlara tebligat ilanen yapılır. Yukarıki maddeler mucibince tebligat yapılamayan ve ikametgahı, meskeni veya iş yeri de bulunamayan kimsenin adresi meçhul sayılır. Adresin meçhul olması halinde keyfiyet tebliğ memuru tarafından mahalle veya köy muhtarına şerh verdirilmek suretiyle tespit edilir. Bununla beraber tebliği çıkaran merci, muhatabın adresini resmî veya hususi müessese ve dairelerden gerekli gördüklerine sorar ve zabıta vasıtasıyla tahkik ve tespit ettirir.”denilmektedir.

Bu itibarla, yükümlülüklerini yerine getirmeyen ve adresi tespit edilemeyen ortaklarla ilgili olarak yukarıda belirtilen hükümler çerçevesinde yapılacak işlem sonucunda, ortaklıktan ihraç edilen kişilerin anasözleşmenin 15. maddesinde öngörülen hükümler doğrultusunda belirlenecek alacaklarının, bir bankada açılacak hesapta adlarına bloke edilmesi gerekmektedir.

6. Kooperatif ortaklığından ne şekilde istifa edilebileceği:Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin 13. maddesinde; “Her ortak, hesap senesi sonundan en az bir ay önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabilir. Yönetim kurulu bu hükme uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, yazılı başvurunun kooperatif kayıtlarına girişinden itibaren bir ay içinde kabulden kaçınırsa, ortak, çıkma dileğini noter aracılığı ile yönetim kuruluna bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.” denilmektedir.

Öte yandan, ilgi’de kayıtlı dilekçeniz ve ekinden, 2007 yılı Nisan ayında yazı ile istifa başvurusunda bulunduğunuz ancak, bu başvurunun kooperatif yönetim kurulunca kabul edilmediği anlaşılmaktadır.

Buna göre, istifa talebinizi noter aracılığıyla tekrar yönetim kuruluna bildirmeniz durumunda, bildiri tarihinden itibaren ortaklıktan çıkma işleminiz tamamlanacak olup, istifanızın yönetim kurulunca engellenmesi mümkün bulunmamaktadır.

4. Kooperatife şartlı ortak olup olunamayacağı:Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin 59. maddesinde; “Konutlar arsa durumuna, projeye, ortakların ihtiyaç ve tercihlerine göre değişik tip ve gruplar halinde planlanabilir. Yaptırılacak konutlar ile 61. maddede belirtilen genel hizmet tesislerinin sayı cins ve özellikleri, kooperatifin amacına ve ortakların ihtiyaçlarına uygun olarak genel kurulca belirlenir. Bu belirleme sırasında, konutların gerek tip ve gruplar, gerekse diğer özellikleri itibariyle, ortakların isteklerine göre dağıtılması esası da kararlaştırılabilir.” denilmektedir.

Buna göre; yukarıda açıklanan anasözleşme hükümleri dikkate alınarak genel kurulda karar almak kaydıyla konutların değişik tip ve gruplar halinde planlanabileceği ayrıca sabit ve peşin aidat ödeme yapmak şartı ile ortak olunabileceği düşünülmektedir.

Ayrıca, genel yönetim giderleri dışında kalan giderlerin, her grup için ayrı ayrı hesaplanarak, grubu oluşturan ortaklardan tahsil edilecek ödentilerden karşılanması gerekmektedir. Dolayısıyla ortaya çıkabilecek karışıklıkların önlenmesi bakımından, her gruba ait ortak ödemeleri ve harcamaların ayrı ayrı izlenmesinde yarar görülmektedir.

3. Kooperatif uhdesindeki arsanın sahiplerinin konut karşılığı kooperatife ortak olarak kaydedilip kaydedilemeyeceği:1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 8. maddesi ile Konut Yapı Kooperatifi Örnek Anasözleşmesinin 10. maddesinde “Ortaklık Şartları” belirtilmiş olup, örnek anasözleşmenin “Ortaklığa Kabul” başlıklı 11. maddesinde de gerçek ve tüzel kişiliklerin kooperatif ortağı olma hususunda takip edecekleri prosedür ile yönetim kurulunca ortaklık başvurusu hususunda yapılacak işlemler sıralanmıştır.

Öte yandan, örnek anasözleşmenin 21. maddesine göre; “ortakların, taahhüt ve tediye ettikleri ortaklık payı bedelleri dışında, kooperatif amaçlarının gerçekleşmesini sağlamak üzere genel kurulca kararlaştırılacak miktarlardaki arsa, altyapı, inşaat ve benzeri gider taksitlerini ödemek zorunda olduğu” hüküm altına alınmıştır.

Bu nedenle, kooperatif tüzel kişiliğiyle bu iki arsa sahibi arasında akdedilen noter sözleşmesinde; bu kişilerin ortak olma taleplerini, kooperatifin de (ortaklık şartlarını taşıyor olması halinde) bu kişileri ortaklığa kabul etme iradesini yansıtmaları durumunda ortaklık işlemi gerçekleşmiş olacağından, iki arsa sahibinin de diğer ortaklar gibi ortaklık vecibelerini yerine getirmeleri gerekmektedir.

2. Kooperatif konutlarını yapan bir şirketin kooperatifin ortağı olup olamayacağı:1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 5146 sayılı Kanunla değişik 9. maddesine göre, kamu ve özel hukuk tüzel kişileri amaçları bakımından ilgilendikleri kooperatiflerin kuruluşlarına yardımcı olabilir, önderlik edebilir ve ortak olabilirler.

Buna göre, inşaat sektöründe faaliyet gösteren şirketlerin, amaçları bakımından yapı kooperatiflerine ortak olmaları mümkün bulunmaktadır.

Öte yandan, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 59. maddesinde; “Yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif personeli ortaklık işlemleri dışında kendisi veya başkası namına, bizzat veya dolaylı olarak kooperatifle kooperatif konusuna giren bir ticari muamele yapamaz.” hükmüne yer verilmiş olup, bu hükme aykırı hareket eden yönetim kurulu üyeleri ve kooperatif memurları için de cezai yaptırım öngörülmüştür. Dolayısıyla, inşaat sektöründe faaliyet gösteren ve aynı zamanda kooperatifin inşaat işlerini yürüten şirketlerin, inşaatlarını yürüttükleri yapı kooperatiflerine ortak olabilecekleri düşünülmekle birlikte, bu şirketlerin kooperatife karşı sorumlu temsilcilerinin, şirketin ortağı bulunduğu kooperatif yönetim kurullarında görev yapamayacağı sonucuna varılmaktadır.

https://youtu.be/mRkQpvX1-jw

Kooperatif, insan ihtiyaçlarının karşılıklı yardımlaşma yoluyla giderilmesini sağlamak ve ortakların çıkarlarını korumak amacıyla oluşturulan ekonomik kuruluştur.

yapı kooperatifi üyelik belgesi örneği

Her ortağın üyelik haklarının, ada yazılı ortaklık senedi ile temsil olunması şarttır.  Bu senede kooperatifin unvanı, senet sahibinin adı ve soyadı, konut ve varsa iş adresi, kooperatife girdiği ve çıktığı tarihler yazılır. Bu hususlar, senet sahibi ile kooperatifi temsile yetkili olan kimseler tarafından imzalanır. Ortağın yatırdığı ve çektiği paralar tarih sırası ile kaydedilir. Bu kayıtlar kooperatifin ödediği paralara ait ise, ortak imza eder. İmzalı ortak senedi makbuz hükmündedir. Mezkur senet anasözleşmeyi ihtiva etmek şartı ile ortaklık cüzdanı şeklinde de düzenlenebilinir. Ortaklık senetleri kıymetli evrak niteliğinde olmayıp sadece ispat vesikası hükmündedir.

[youtube https://www.youtube.com/watch?v=sKLPCS9wdNA?list=PLlETUJ3iQ-NLwl8q6kQnmuZiiZ8nUUbxa&w=560&h=315]

 

Hata: İletişim formu bulunamadı.

10 Kasım 2015 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 29528

TEBLİĞ

Maliye Bakanlığından:
VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 457)
Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrasında “Yeniden değerleme oranı, yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim ayı dâhil) bir önceki yılın aynı dönemine göre Türkiye İstatistik Kurumunun Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranıdır. Bu oran Maliye Bakanlığınca Resmî Gazete ile ilan edilir.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca yeniden değerleme oranı 2015 yılı için % 5,58 (beş virgül elli sekiz) olarak tespit edilmiştir.
Bu oran, aynı zamanda 2015 yılına ait son geçici vergi dönemi için de uygulanacaktır.
Öte yandan, bu konuda daha önce yayımlanmış olan tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.
Tebliğ olunur.

10 Kasım 2015 SALI
Resmî Gazete
Sayı : 29528

TEBLİĞ

Maliye Bakanlığından:
VERGİ USUL KANUNU GENEL TEBLİĞİ
(SIRA NO: 457)
Bilindiği üzere, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesinin (B) fıkrasında “Yeniden değerleme oranı, yeniden değerleme yapılacak yılın Ekim ayında (Ekim ayı dâhil) bir önceki yılın aynı dönemine göre Türkiye İstatistik Kurumunun Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksinde meydana gelen ortalama fiyat artış oranıdır. Bu oran Maliye Bakanlığınca Resmî Gazete ile ilan edilir.” hükmü yer almaktadır.
Bu hüküm uyarınca yeniden değerleme oranı 2015 yılı için % 5,58 (beş virgül elli sekiz) olarak tespit edilmiştir.
Bu oran, aynı zamanda 2015 yılına ait son geçici vergi dönemi için de uygulanacaktır.
Öte yandan, bu konuda daha önce yayımlanmış olan tebliğler de yürürlükte bulunmaktadır.
Tebliğ olunur.

İlgide kayıtlı özelge talep formunda; olağan genel kurul toplantısında yönetim kurulu üyelerinin aylık olarak ödemiş oldukları aidat tutarlarının 500,00 TL. ‘sinden muaf tutulmaları yönünde karar alındığı belirtilerek, muaf tutulan bu tutarların vergiye tabi olup olmayacağı hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun;

– 61 inci maddesinde; “Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağlı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez.

Bu kanunun uygulanmasında, aşağıda yazılı ödemeler de ücret sayılır:

…

4. Yönetim ve denetim kurulları başkanı ve üyeleriyle tasfiye memurlarına bu sıfatları dolayısıyla ödenen veya sağlanan para, ayın ve menfaatler.”,

– 62 inci maddesinde; “İşverenler, hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir.

61 inci maddenin 1 ila 6 numaralı bentlerinde yazılı ödemeleri yapanlar bu kanunda yazılı ödevleri yerine getirmek bakımından işveren hükmündedir.”,

– 94 üncü maddesinde; “Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar.

1.Hizmet erbabına ödenen ücretler ile 61 inci maddede yazılı olup ücret sayılan ödemelerden (istisnadan faydalananlar hariç), 103 ve 104 üncü maddelere göre,

…

Yukarıdaki bentlerde yazılı vergi tevkifatının yapılmasında 96 ncı madde hükmü göz önünde tutulur. ”,

-98 incı maddesinde; “94 üncü madde gereğince vergi tevkifatı yapmaya mecbur olanlar bir ay içinde yaptıkları ödemeler veya tahakkuk ettirdikleri karlar ve iratlar ile bunlardan tevkif ettikleri vergileri (5615 sayılı Kanunun 10 uncu maddesiyle değişen ibare. Yürürlük:04.04.2007) ertesi ayın yirmiüçüncü günü akşamına kadar, ödeme veya tahakkukun yapıldığı yerin bağlı olduğu vergi dairesine bildirmeye mecburdurlar. …” hükümlerine yer verilmiştir.

Bu hükümlere göre, kooperatif yönetim ve denetim kurulu üyelerine herhangi bir ücret ödemesi yapılmamasına rağmen, aidat ödemesinden muaf tutulmaları nedeniyle kişilere bu şekilde sağlanan menfaatler ücret olarak kabul edileceğinden, Gelir Vergisi Kanununun 61, 94, 103 ve 104 üncü maddelerine göre vergi tevkifatı yaparak 98 inci madde gereğince bağlı olduğunuz vergi dairesine bildirmeniz gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.