Üyesi olduğu kooperatife ait gayrimenkulün satılması halinde vergilendirmenin değer artış kazancı kapsamında olup olmadığı.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

Sayı

:

62030549-120[Mük.80-2012/585]-2475

08/08/2012

Konu

:

Üyesi olduğu kooperatife ait gayrimenkulün satılması halinde vergilendirmenin değer artış kazancı kapsamında olup olmadığı.

            İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinde, … adresindeki daireyi, 28/03/1997 tarihinde üyesi olduğunuz kooperatiften 29/06/2002 tarihinde 81 nolu bağımsız bölüm olarak kura çekimi neticesinde teslim aldığınız gayrimenkulün 23/05/2008 tarihinde cins tashihi, kat mülkiyeti, ferdileşme nedeni ile adınıza tescil edildiği, gayrimenkulde hiç oturmadığınız ve elektrik, su, telefon bağlatmadığınız  belirtilerek, söz konusu gayrimenkulü satmanız halinde değer artış kazancı yönünden vergilendirme olup olmayacağı hususunda bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup konu hakkında Başkanlığımız görüşü aşağıda açıklanmıştır.

             193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun “Değer Artışı Kazançları” başlıklı mükerrer 80’inci maddesinde;

             “Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır.

            …

            6. İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) 70. maddenin birinci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye tâbi çiftçilerin ziraî istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dâhil) ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak (01/01/2007 tarihinden geçerli olmak üzere) beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar (Kooperatiflerin ortaklarına bu sıfatları dolayısıyla tahsis ettikleri gayrimenkulleri tahsis tarihinde ortak tarafından satın alınmış sayılır.).

            Bu maddede geçen “elden çıkarma” deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.

          Bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç, (280 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği ile 01/01/2012 tarihinden itibaren 8.800 TL.) Yeni Türk Lirası gelir vergisinden müstesnadır.” hükmü yer almaktadır.

            Aynı Kanun’un, 76 Seri No.lu Gelir Vergisi Sirküleri’nin “Gayrimenkullerde İktisap Tarihinin Belirlenmesi” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Gayrimenkullerde iktisap, Türk Medeni Kanunu’nun 705’inci maddesi uyarınca, tapuya tescille olmaktadır. Buna göre, kat karşılığı müteahhide veya kooperatiflere verilen arsa karşılığında alınan gayrimenkuller dahil, iktisap edilen gayrimenkullerin elden çıkarılması halinde, değer artışı kazancının tespiti yönünden iktisap tarihi olarak, gayrimenkulün tapuya tescil edildiği tarih esas alınacaktır.

            Ancak, gayrimenkulün tapuya tescil tarihinden önce sahibinin fiilen kullanımına bırakıldığı bazı özel haller de iktisap tarihi olarak tapuya tescil tarihi yerine fiilen kullanıma bırakılma tarihinin kabul edilmesi gerekir.

            Bu çerçevede, konut yapı kooperatifleri, Toplu Konut İdaresi veya diğer kişilerden gayrimenkulü fiilen kullanıma hazır şekilde teslim alanların, söz konusu gayrimenkulleri fiilen kullandıklarını; tahsis belgesi, teslim tutanakları, su, elektrik, telefon, doğalgaz faturaları ve benzeri belgelerle tevsik etmeleri halinde değer artışı kazancının tespiti yönünden fiilen kullanıma başladıkları tarih iktisap tarihi olarak kabul edilecektir.

           …

            Örnek 1:

            Bay (A),  kooperatif üyeliği karşılığında iktisap ettiği gayrimenkulüne, 20.04.2009 tarihinde su, elektrik ve telefon bağlattırarak, bu tarihten itibaren fiilen kullanmaya başlamış ve bu durumu ilgili kurumlardan aldığı belgeler ile ispatlamıştır. Bu gayrimenkulün, Bay (A) adına tapu tescili, 21.11.2010 tarihinde yapılmıştır.

            Buna göre, değer artışı kazancının tespiti açısından, beş yıllık sürenin hesabında, gayrimenkulün fiilen kullanılmaya başlandığı 20.04.2009 tarihinin iktisap tarihi olarak esas alınması gerekir.” açıklamalarına yer verilmiştir.

            Bu hüküm ve açıklamalara göre, kooperatifiniz tarafından kura çekimi sonucu üyelere isabet eden gayrimenkullerin, çekiliş tarihi itibariyle üyelerin fiili kullanımlarına terk edilmesi halinde kura çekiliş tarihinin kooperatif tarafından gayrimenkullerin üyelere tahsis tarihi, üyeler için de söz konusu gayrimenkullerin iktisap tarihi olarak kabul edilmesi gerekir.

            Ayrıca, söz konusu gayrimenkulün fiilen kullanımına ilişkin olarak tahsis belgesi, teslim tutanakları, su, elektrik, telefon, doğalgaz faturaları ve benzeri belgelerle ispat edilmesi halinde bu tarihlerin iktisap tarihi olarak dikkate alınması aksi takdirde tapuya tescil tarihinin iktisap tarihi olarak esas alınması gerekmektedir.

            Diğer taraftan,  kooperatiften aldığınız gayrimenkulün iktisap tarihinden itibaren 5 yıl içinde elden çıkarmanız halinde, 01/01/2012 tarihinden itibaren 8.800 TL istisna tutarının aşan kısmının değer artışı kazancı olarak vergilendirilmesi ve yıllık beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.

            Öte yandan, elde edeceğiniz bu kazanca ilişkin olarak gayrimenkulün iktisap bedelinin tespitinde, tapuda kayıtlı değeri esas alınarak endekslemeye tabi tutulması gerekeceği de tabiidir.

            Bilgi edinilmesini rica ederim.

Kooperatife ait dükkanların gerçek usul mükelleflere kiraya verilmesi durumunda vergilendirme -Kooperatif,kira,stopaj,fatura,kdv-ÖZMEN MALİ MÜŞAVİRLİK-KEMAL ÖZMEN

T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı
Gelir ve Kurumlar Vergileri Müdürlüğü

SAYI : B.07.1.GİB.4.07.16.01/KVK.2009.ÖZ.57

KONU : Kooperatife ait dükkanların gerçek usul mükelleflere kiraya verilmesi durumunda vergilendirme

İLGİ : ………………………………..

………………..Esnaf ve Sanatkarlar Kredi Kefalet Kooperatifi tarafından Başkanlığımıza verilen 09.10.2009 tarihli dilekçenin incelenmesinden; 1163 sayılı Kooperatifler Kanuna göre kurulmuş esnaf sanatkarlar kredi kefalet kooperatifi oldukları, kooperatiflerinin ticari, sınai ve diğer kazancı bulunmadığı ve aktiflerinde kayıtlı bulunan dükkanları gerçek usulde gelir vergisine tabi kişilere kiraya verdikleri belirtilerek, bu kiralama işleminden dolayı kooperatiflerinin kurumlar vergisi ve katma değer vergisine tabi olup olmadığı ve belge düzeninin nasıl olacağı konularında özelge talep edildiği anlaşılmıştır.

Bilindiği üzere, 21.06.2006 tarih ve 26205 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe giren 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’ nun “Muafiyetler” başlıklı 4’ üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde; “ Tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş görülmesine (Yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz.) ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13 üncü maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olan yapı kooperatifleri”nin kurumlar vergisinden muaf olduğu hükme bağlanmıştır.
Diğer taraftan “Vergi Kesintisi” başlıklı 15. maddesinin birinci fıkrasında; Kamu idare ve kuruluşlarının, iktisadî kamu kuruluşlarının, sair kurumların, ticaret şirketlerinin, iş ortaklıklarının, derneklerin, vakıfların, dernek ve vakıfların iktisadî işletmelerinin, kooperatiflerin, yatırım fonu yönetenlerin, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabının, ziraî kazançlarını bilânço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçilerin; kurumlara avanslar da dahil olmak üzere nakden veya hesaben yaptıkları bu maddede sayılan ödemeler üzerinden istihkak sahiplerinin kurumlar vergisine mahsuben % 15 oranında kesinti yapmak zorunda olduğu hükmüne yer verilmiş olup, maddenin (b) bendinde ise kooperatiflere ait taşınmazların kiralanması karşılığında bunlara yapılan kira ödemelerinden 03.02.2009 tarih ve 27130 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2009/14594 sayılı Bakanlar Kurulu Kararına göre % 20 oranında tevkifat yapılacağı hükme bağlanmıştır.
Aynı Kanunun 14. maddesinin 5 numaralı bendinde; “Kooperatiflerin gelirlerinin vergi kesintisine tabi tutulan taşınmaz kira gelirlerinden ibaret olması halinde, bu gelirler için beyanname verilmez” hükmüne yer verilmiştir.

Konuyla ilgili açıklamaların yapıldığı 1 Seri Nolu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “Kooperatif gelirlerinin sadece taşınmaz kira gelirlerinden ve mevduat faizlerinden oluşması halinde beyan” başlıklı 14.5 bölümünde; “Kooperatiflerin taşınmazlarını kiraya vermeleri ortak dışı işlem olarak değerlendirileceğinden, kurumlar vergisi mükellefiyetlerinin tesis edilmesi gerekmektedir. Ancak, anılan kooperatiflerin başkaca gelir getirici faaliyetinin bulunmaması ve gelirlerinin sadece vergi kesintisine tabi tutulmuş taşınmaz kira gelirleri ile vergi kesintisine tabi tutulan mevduat faizlerinden ibaret olması halinde, kurumlar vergisi beyannamesi (geçici vergi beyannameleri dahil) vermelerine gerek bulunmamaktadır. Yapılan vergi kesintileri nihai vergileme olacaktır.
Kesintiye tabi tutulmuş taşınmaz kira gelirleri ile mevduat faizleri yanında diğer gelirleri de bulunan kooperatifler, kurumlar vergisi beyannamesi vermek zorunda olduklarından, taşınmaz kira gelirlerini ve mevduat faizlerini de bu beyannameye dahil edeceklerdir. Ancak, kira gelirleri ile mevduat faizleri üzerinden Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesi uyarınca kesinti yoluyla ödenmiş olan vergiler, hesaplanan kurumlar vergisinden mahsup edilecektir.
Öte yandan, kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan bu kooperatiflerin beyanname verme dışında mükellefiyetle ilgili diğer ödevlerini yerine getirecekleri tabiidir.” açıklamaları yapılmıştır.
Bu hüküm ve açıklamalara göre; kooperatifin taşınmaz kiralamalarında, kooperatife yapılan kira ödemeleri üzerinden, ödemeyi yapanlar tarafından % 20 oranında tevkifat yapılarak sorumlu sıfatıyla beyan edilmesi gerekmekte olup, kooperatif gelirlerinin sadece taşınmaz kira gelirlerinden ibaret olması durumunda bu gelirler için beyanname verilmeyecektir.
Adı geçen kooperatifle ilgili olarak Serik Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından yapılan tespit sonucunda düzenlenen yoklama fişinden kooperatifin aktifinde kayıtlı dükkanları gerçek usulde gelir vergisi mükelleflerine kiraya verdiği anlaşılmış olup, gelirlerinin sadece taşınmaz kira gelirlerinden ibaret olması nedeniyle bu gelirler için kurumlar vergisi mükellefi olmasına gerek bulunmamaktadır.
Diğer taraftan, söz konusu dükkanların basit usulde gelir vergisi mükelleflerine kiraya verilmesi halinde ise kurumlar vergisi mükellefiyetinin olması gerekeceği tabiidir.
Bilgi edinilmesini ve gereğini rica ederim.

KOOPERATİF İŞYERİ AÇMA HARCI VE ÇALIŞMA RUHSATI HARCI-ÖZMEN MALİ MÜŞAVİRLİK-KEMAL ÖZMEN

T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı
Diğer Vergiler ve Anlaşmalar Uygulama Müdürlüğü

SAYI : B.07.1.GİB.4.07.16.02/Dmg.Hrç:2006-81/

KONU : Kooperatifiniz vergi muafiyeti

İLGİ : …. tarihli dilekçeniz

İlgi dilekçenizde, Kooperatifiniz adına işyeri açmak üzere; İl Özel İdaresine yapılan başvuru sonucunda, İdarece istenen işyeri açma ve çalışma ruhsat harcının 1581 Sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu’nun muafiyetleri düzenleyen 19. maddesinin B/a bendi kapsamında muaf olup olmadığı konusunda bilgi verilmesi istenmektedir.

492 sayılı Harçlar Kanununun 108 ve 109’uncu maddeleri harcın konusu ve mükellefiyetini belirlemiş olup, Kanuna ekli 8 sayılı tarife ile imtiyazname, ruhsatname ve diploma harçlarının nispet ve miktarları belirlenmiştir.

Aynı kanunun “Genel Muaflıklar ve İstisnalar” başlıklı 123 üncü maddesinde “Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz” hükmü yer almakta olup, 1581 Sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu’nun muafiyetleri düzenleyen 19. maddesinde yazılı muafiyetlerin tetkikinde ise kooperatiflerin işyeri açma ve çalışma ruhsatı harcından muaf tutulduğuna dair herhangi bir hükme rastlanılmamıştır.

Buna göre; Kooperatifiniz tarafından açılacak işyeri için İl Genel Meclisi kararına istinaden belirlenen miktar üzerinden işyeri açma ve çalışma ruhsatı harcı ödenmesi gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Kooperatiflerde Tapu harcı matrahı ne olmalıdır ?-ÖZMEN MALİ MÜŞAVİRLİK-KEMAL ÖZMEN

T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı
Diğer Vergiler ve Anlaşmalar Uygulama Müdürlüğü

SAYI : B.07.1.GİB.4.07.16.02/DH-.2009-128

KONU : Kooperatif ortaklarına dağıtılan gayrimenkullerin tescilinde tapu harcı nispi harç tan kişi başına düşen harç düşük olursa yapılacak tescil işleminde dikkate alınacak harç tutarı

İLGİ : ……. tarih ve sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınız ve eklerinin incelenmesinden;

-Yapı kooperatifiniz adına kayıtlı olan 12 adet bağımsız bölümün, kadastro müdürlüğünce gerekli ölçüm ve tescil işlemlerinin tamamlandığı ve söz konusu bağımsız bölümlerin kooperatifiniz üyelerinin adına tescil edileceği,

-Ancak, Tapu Sicil Müdürlüğüne müracaatınızda, yapılacak tescil işleminde 12 adet bağımsız bölümün her birinin ayrı bir tescil işlemi olarak değerlendirilerek tapu harcının da buna göre hesaplanması yoluna gidildiği,

belirtilerek,

Yapı kooperatifiniz adına kayıtlı olan 12 adet işyerinin üyeler adına yapılacak tescil işleminde tapu harcı yönünden uygulanmanın nasıl yapılacağı konusunda özelge talep edildiği anlaşılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanununun 57 nci maddesinde, “Tapu ve Kadastro işlemlerinden bu kanuna bağlı (4) sayılı tarifede yazılı olanları, tapu ve kadastro harçlarına tabiidir.” denilmektedir.

Anılan Kanunun 58 nci maddesinde ise; “Tapu ve kadastro harçlarını kanuna ekli tarifede belirtilen kişiler; tarifede belirtilmeyen işlemlerde, taraflar aksini kararlaştırmamış ise, aşağıdaki yazılı kişiler ödemekle mükelleftir.

a) Mülkiyet ve mülkiyetten gayrı ayni hakları iktisap edenler (iktisap eden kişiler birden fazla ise harçları hisseleri oranında öderler.)

………….” hükmü yer almaktadır.

Kanuna ekli (4) sayılı tarifenin I-15 bendinde; Yapı kooperatiflerinin ortaklarına dağıtacağı gayrimenkullerin ortaklar adına tescilinde kayıtlı değer üzerinden binde 1,8 oranında harç alınacağı belirtilmiş olup, tapu ve kadastro işlemlerinde nispi harçların en az miktarı 9,00 TL olarak belirlenmiştir.

Buna göre;

-Kooperatifiniz adına kayıtlı olan ve genel kurul kararı ile ortaklar adına tescili yapılacak 12 adet işyerinin, her birinin tescilinin ayrı bir işlem olarak kabul edilmesi,

-Bağımsız bölümlerin kayıtlı değerleri esas alınarak, her bir ortağın hissesi üzerinden binde 1,8 oranında tapu harcın hesaplanması,

-Ayrıca, her bir bağımsız bölüm ve üye sayısının ayrı ayrı dikkate alınmak suretiyle asgari harç tutarının (9,00 TL) her bir işlem için ayrı ayrı hesaplanması,

gerekmektedir.

Ticaret sicili tescil harcı / tarım kredi koop.leri Antalya bölge birliğinin

T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı
Diğer Vergiler ve Anlaşmalar Uygulama Müdürlüğü

SAYI : B.07.1.GİB.4.07.16.02/DH:2009-130/

KONU : Ticaret sicili tescil harcı / tarım kredi koop.leri Antalya bölge birliğinin

İLGİ : …… tarih ve sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazınızın incelenmesinden; Tarım Kredi Kooperatifleri ….. Bölge Birliği’nin memurluğunuzda yapılacak tescil işlemlerinden dolayı ticaret sicili tescil harcından muaf olup olmadığı hakkında özelge talep edildiği anlaşılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı (1) sayılı tarifenin C /I. Kayıt ve tescil harçları: (Ticari işletme rehni dahil)” başlılı bölümünün,

-1/a bendinde; ticari işletmenin ve ünvanının tescil ve ilanında, gerçek kişilere ve kooperatiflere ait işletmelerde 115,00 TL,

-3/a bendinde de; Ticaret siciline tescil edilmiş olan vakalardaki değişikliklerin tescilinde, (Ticari işletme rehni ile ilgili vakalar dahil) (Muhteva ile ilgili bulunmayan düzeltmelerden harç alınmaz.) gerçek kişilere ve kooperatiflere ait işletmelerden 57,10 TL,

ticaret sicil harcı alınacağı belirtilmiştir.

Aynı Kanunun 123’üncü maddesinde; özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmayacağı, 125’inci maddesinde de; bu kanunun ilgili kısımlarında mükellefiyet hakkında konulmuş hükümlerin aksine, özel kanunlarda hüküm bulunduğu takdirde özel kanunlardaki hükmün uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

1581 sayılı Tarım Kredi Kooperatifleri ve Birlikleri Kanunu’nun 19’uncu maddesinin (A) fıkrasında; “Bu kanuna göre kurulacak ve kurulmuş sayılan kooperatiflere ortak olmak üzere başvuran üreticilerle, ortakların kooperatifleriyle yapacakları her türlü işlemler ve bunlarla ilgili kağıt, belge, senet, beyanname, taahhütname, vekaletname, makbuz, kooperatif lehine yapacakları ipotek ve rehinler her türlü resim, harç ve vergiden,
(B) fıkrasında; “Bu Kanuna göre kurulacak ve kurulmuş sayılan kooperatifler, bölge ve merkez birlikleri,
a) Kurumlar, gider, gayrimenkul kıymet artışı, intikal ve diğer vergilerden ve icra makamları, resmi daireler ve mahkemeler nezdinde yapacakları takip ve tahsillerle açacakları tazminat davaları ile ilgili her nevi talep, tebliğ ve kararlar her türlü masraf, vergi, resim ve harçtan,

b) Sermaye ve yedek akçeleri ile taşınmaz malları ve bunların gelirleri, kendi ihtiyaçları için satın aldıkları ve alacaklarının tahsili gayesiyle mülk edindikleri taşınmaz malları ve bunların 15’inci madde hükmüne göre sahiplerine geri verilmesi işlemi, bütün vergi, resim ve harçtan,
c) Yapacakları kredi işlerine ilişkin bütün senet, belge, kağıt, defter ve hesap özetleri, taşınmaz mallara ait ipotek ve taşınır mallara ait rehin işlemleri, vekaletnameler, taahhütnameler vesair evrak, bütün resim ve harçtan,
( C ) Bu Kanuna göre kurulan kooperatiflerle bölge ve merkez birliklerinin temin edecekleri krediler ve bunlara ilişkin Merkez Bankası nezdindeki reeskont muameleleri ve bu işlemlere ait bütün senet, belge, vekaletname, taahhütname vesair evrak gider ve diğer vergilerle bütün resim ve harçtan,

muaftır.” hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde; Tarım Kredi Kooperatifleri …… Bölge Birliğinin Ticaret Sicili Memurluğunuzda yapılacak tescil işlemlerinden dolayı ticaret sicili tescil harcından muaf tutulması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Kooperatiflerin kuruluş ve işleyişine ilişkin işlemleri gerçekleştirme yeterliklerine sahip meslek elemanları yetiştirerek, kooperatiflerin yönetiminde profesyonel anlayışın yerleştirilmesini amaçlayan ‘Kooperatif Geliştirme ve Uyum Eğitimi Programı’ (KOOP-GEP) ilimizde de hayata geçiriliyor. YURT GENELİNDE BAŞLADI

Kooperatiflerin kuruluş ve işleyişine ilişkin işlemleri gerçekleştirme yeterliklerine sahip meslek elemanları yetiştirerek, kooperatiflerin yönetiminde profesyonel anlayışın yerleştirilmesini amaçlayan ‘Kooperatif Geliştirme ve Uyum Eğitimi Programı’ (KOOP-GEP) ilimizde de hayata geçiriliyor.

YURT GENELİNDE BAŞLADI

YAPI KOOPERATİFLERİNİN KURULUŞ AŞAMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER :

YAPI KOOPERATİFLERİNİN KURULUŞ AŞAMASINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER :
Yapı kooperatiflerinin (Konut Yapı Kooperatifi, Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi, Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi) ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 72. maddesine göre kurulan yapı kooperatifi birliklerinin Örnek anasözleşmelerinin aynen kabulü halinde kuruluş işlemleri sırasında şu hususlara dikkat edilecektir:
1- Kuruluş için Çevre ve Şehircilik Müdürlüğüne dilekçe ((Ek-1) ile müracaat edilir. Dilekçe ekinde;
a) Her sayfasının kurucular (en az yedi kurucu ortak) tarafından imzalanmış noter tasdikli 6 adet kooperatif anasözleşmesinin olması,
b) Unvan, merkez, süre ve ilk genel kurul toplantısına kadar görev yapacak yönetim ve denetim kurul üyeleri ile ilgili bölümlerin doldurulmuş olması,
c) Sermaye ve paylarla ilgili 7 nci ve 8 inci maddelerindeki boş kısımların kurucu ortak sayısına bağlı olarak doldurulmuş olması,
ç) Ana sözleşmelerin son sayfasında yer alan ve kurucuların Adı ve Soyadı, T.C. Kimlik No, Tabiyet, Sermaye Taahhüdü, Ödediği Sermaye ve İmza bölümlerinin (Örnek anasözleşme madde 8) uygun olarak doldurulmuş olması hususlarına dikkat edilmesi gerekmektedir.
2- 1163 sayılı Kanunun 4. maddesine göre kurucular tarafından taahhüt edilen nakdi sermayenin 1/4’ü, ticaret siciline tescil ve ilanıyla tüzel kişiliği kazandıktan soma kooperatif ya da kooperatif birliği hesabına aktarılmak üzere kurucu ortaklarca ana sözleşmede belirtilen ilk yönetim kurulu üyelerinden birine ödenmesi ve bu hususun kooperatif kuruluş izin başvuru formunda beyan edilmesi gerekmektedir.
3- 1163 sayılı Kanunun 98. maddesinin atıfta bulunduğu Türk Ticaret Kanunun 349. maddesi uyarınca yönetim kurulu üyelerinin usul ve fürundan biriyle, eşi ve üçüncü dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımlarının denetçiliğe seçilmeleri mümkün bulunmadığından, anasözleşmelerin arkasında yer alan ve ilk genel kurul toplantısına kadar görev yapmak üzere kurucular arasından seçilmeleri gereken yönetim ve denetim kurullarının teşkilinde yönetim ve denetim kurulu üyelerinin akraba olup olmadıkları dikkat edilmesi gerekmektedir.
4- Kurucu ortaklarının aynı türden başka bir kooperatifte yönetim kurulu üyesi olmadığına dair bir taahhütname verilecektir.
5- Kooperatif unvanlarında kamu kurum ve kuruluşlarının isimlerinin kullanılmaması ve Türk Ticaret Kanununun 48. maddesinde belirtilen hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir.
KOOPERATİF YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN DİKKAT ETMESİ GEREKEN HUSUSLAR:
1- Kooperatifler ve üst kuruluşlarınca, genel kurul toplantıları için Bakanlık Temsilcisi görevlendirilmesi isteminde bulunulması zorunludur. Başvuru ile birlikte;
GENEL KURUL ÖNCESİ;
1- Genel kurul için temsilci talebi dilekçesi (Genel kuruldan en az 15 gün önce)
2- Çağrı için alınan kararın örneği (Noter onaylı veya yönetim kurulunca aslı gibidir imzalı örneği)
3-Çağrıyı yapanların yetkili olduklarını gösterir belge (Başvuru sahipleri, Ticaret Sicil memurluğundan kooperatifi temsile yetkili son yönetim kurulu üyeleri oldukları gösterir yazı alacaklardır. Ticaret sicil memurluklarınca verilecek bu yazıda, başvuru sahiplerinin kooperatifin temsili konusunda yetkili oldukları, yetkilerinin başlangıç tarihi, yetki süreleri dolmuşsa yetkinin bitiş tarihi vb. hususlara yer vereceklerdir.)
4- Toplantı gündemi (Noter onaylı veya yönetim kurulunca aslı gibidir imzalı örneği)
5- Vezne alındısı makbuzu

6- Çağrı listesi (Genel Kurul tarihinden 32 gün önce ortaklara tebliğ edilmiş Noter onaylı veya yönetim kurulunca imzalı liste)
7- Yönetim kurulu yıllık çalışma raporu (Yönetim kurulunca imzalı-11.06.2008 tarih ve 26903 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kooperatifler Ve Üst Kuruluşları Yönetim Kurulu Üyelerinin Genel Kurul Toplantılarına Sunacakları Yönetim Kurulu Yıllık Çalışma Raporunun Usul Ve Esaslarına İlişkin Tebliğ” hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş olacaktır.), Bu Tebliğlerdeki esaslara uygun olarak düzenlenmeyen raporların genel kurulda görüşülemeyecektir.
8- Denetim kurulu raporu (Denetim kurulunca imzalı-11.06.2008 tarih ve 26903 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kooperatifler Ve Üst Kuruluşları Denetim Kurulu Üyelerinin Genel Kurul Toplantılarına Sunacakları Denetim Kurulu Raporunun Usul Ve Esaslarına İlişkin Tebliğ” hükümlerine uygun olarak düzenlenmiş olacaktır.) Bu Tebliğlerdeki esaslara uygun olarak düzenlenmeyen raporların genel kurulda görüşülemeyecektir.
9- Kooperatif bilgi formu, (EK-4) (Yönetim kurulunca imzalı)

Genel Kurul müracaat dilekçesi ve ekleri, Kooperatifler Kanununun 45. ve Anasözleşmenin 30.Maddesine istinaden toplantıdan en az 15 gün önceden İl Müdürlüğümüze teslim edilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde müracaatlar kabul edilmeyecektir. Yapılan başvurularda belgeler incelendikten sonra eksiklikler ilgililere bildirilerek tamamlamaları istenecektir. Buna rağmen herhangi bir belge eksikliği halinde veya 15 günlük süreye uyulmadan yapılan başvurularda müracaat usulüne uygun yapılmış sayılmayacak ve temsilci görevlendirilmeyecektir.

GENEL KURUL SONRASI;
1- Kooperatif ve üst kuruluşları genel durum bildirim formu(eksiksizce doldurulmuş -EK-6) (yönetim kurulunca imzalı liste)
2- Toplantı tutanağı aslı (Divan başkanı, katip üyeleri ve bakanlık temsilci imzalı)
3- Hazirun cetveli (Yönetim kurulu, divan başkanı, katip üyeler ve bakanlık temsilcisi imzalı liste)
4- Bilanço ve gelir-gider cetveli (yönetim kurulunca imzalı )
5- Damga vergisi makbuzu.
6- Yevmiye defterinin son kayıt ve noterce yapılan kapanış tasdikli sayfası, (Noter onaylı ) evrakları müdürlüğümüze vermesi gerekmektedir.
7- Yeni seçilecek yönetim kurulu üyelerinin mal bildirim beyannamesi.
2- Ortaklara yapılacak olan çağrının toplantı gününden en az 30 gün önce ve en çok 2 ay içinde yapılması ve toplantı gün , saati, yeri ve gündem maddelerinin bildirilmesi zorunludur.Toplantılar arasında en az 7 gün, en fazla 30 gün süre bulunması gerekir. Süre hesabında duyuru ve toplantı günleri hesaba katılmaz.( Ana sözleşme -Çağrının şekli-madde 28)
3- Toplantıya çağrının usulüne uygun yapıldığını gösteren belgeler ile ortaklar cetveli ve genel kurul tutanağı, toplantı tarihinden itibaren 15 gün içinde Ticaret Sicili Memurluğuna birlikte gerekli tescil ve ilan işlemi yaptırılması gerekmektedir.( Ana sözleşme -Genel kurul kararlarının tescil ve ilanı-madde 40)
4- Ortaklar listesi Türk Ticaret Kanunu ve anasözleşme hükümlerine uygun şekilde düzenlenecek. Bu listenin, ortaklar tarafından görülebilecek bir yere asılması sağlanacaktır.( Ana sözleşme madde 32)
5- Genel kurul toplantısında “görevli Bakanlık Temsilcisi tarafından”, anılan Genelgenin 38’inci maddesi çerçevesinde kooperatif yetkililerince verilmesi zorunlu olan belgeler arasında sayılan yevmiye defterinin son kaydı ve noterce yapılan kapanış tasdikinin fotokopisinin tetkikinde, Türk Ticaret Kanununun 70/son maddesine uygun olarak ilgili dönem yevmiye defterinin noter kapanış tasdikinin bulunması gerekmektedir. Bulunmadığının tespiti halinde, durumun görevli Bakanlık Temsilcisi tarafından yine Genelgenin 42’nci maddesi çerçevesinde İl Müdürlüğüne bildirilecek. İl Müdürlüğünüzce de Türk Ticaret Kanununun 67’nci maddesi hükmü gereğince ilgili Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacak.
6- Genel kurulu süresinde (01 Ocak-30 Haziran tarihleri arasında) toplantıya çağırmayan faal kooperatiflerin yöneticileri hakkında ise Kooperatifler Kanununun Ek:2/2’nci maddesi hükmü uyarınca, İl Müdürlüğümüzce Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulacaktır.

7- Kooperatif yöneticileri mal bildirimlerini vermeleri gerekmektedir. Mal bildirimlerini vermeyenlerin tespit edilmesi halinde bu kişilere, “3628 sayılı Kanunun 10 uncu maddesine göre mal bildirimlerinin, tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde verilmesi istenecek. Aksi takdirde mazeretsiz olarak bu süre içinde mal bildirimlerini vermeyenlerin ilgili Başsavcılığa bildirilecek.
8- Kooperatifin hesap dönemi takvim yılıdır. İlk faaliyete geçildiği yıldaki hesap dönemi kooperatifin kurulduğu tarihten başlar ve aynı yılın 31 Aralık tarihinde sona erer.
Yönetim kurulu; her yıl 31 Aralık tarihi itibari ile envanter yapar, bilançoyu ve gelir gider farkı hesaplarını hazırlayıp genel kurul toplantısından en az 1 ay önce denetim kurulu üyelerine verir. Denetim kurulu üyeleri; bunları en çok 10 gün içinde inceleyerek müştereken düzenleyecekleri raporla birlikte yönetim kuruluna iade eder. Bilanço ve netice hesapları genel kurul toplantısından en az 15 gün önce kooperatif merkezinde ortakların incelemesine sunulur ve isteyenlere birer sureti verilir. (Ana sözleşme Hesap dönemi, bilanço ve netice hesapları-madde 68)
9- Yevmiye defterine geçirilecek kayıtlar haklı sebep olmaksızın 10 günden fazla geciktirilemez. Yevmiye defterinin yeni senenin en geç ocak ayı sonuna kadar notere ibraz edilip son kaydın altına noterce (görülmüştür) sözü yazılarak mühür ve imza ile tasdik ettirilmesi şartır.( Ana sözleşme Yevmiye defteri-madde 77)
10- Kanunda aksine hüküm olmadıkça hesap dönemi sonu için çıkarılacak envanter ve bilançoların ertesi hesap döneminin ilk 3 ayı içinde tamamlanmış olması gerekir. Envanter defterine geçirilen envanter ve bilanço yönetim kurulunca imza ve notere ibraz olunur. Noterce son kaydın altına (görülmüştür) sözü yazılarak mühür ve imza ile tasdik ettirilmesi şartır.( Ana sözleşme- Envanter defteri-madde 79)
11- Kooperatifin tutmak zorunda olduğu Yevmiye defteri, Envanter defteri, defteri kebir ve her iki karar defteri kullanılmaya başlanılmadan önce notere ibraz olunur. Noter bu defterleri mühür ve imzası ile tasdik eder.( Ana sözleşme- Defterleri tasdik ettirme yükümlülüğü-madde 82)
12- Bu belgeler tarihlerinden, defterler ise son kayıt tarihinden itibaren 10 yıl geçinceye kadar saklanır. Kooperatifin sona ermesi halinde ilgili belgeler saklanmak üzere Türk Ticaret Kanununun 68. maddesi uyarınca noter veya ortaklardan birine tevdi olunur.( Ana sözleşme- Defter ve belgelerin saklanması-madde 83)
13-Dağılma yönetim kurulunca ticaret siciline tescil ettirilir ve ticaret sicili gazetesi ile mahalli bir gazetede 1 er hafta ara ile 3 defa yaptırılacak ilanla alacaklılar tasfiyeden haberdar edilerek 1 yıl içinde alacaklarının beyana davet edilir. Tasfiye süresince kooperatif ünvanı’’Tasfiye halinde’’ ibaresi ilave edilerek kullanılır. (Ana sözleşme- tasfiye kurulunun görevleri ve tasfiyenin yürütülmesi-madde 87)
NOT: Yönetim kurulunun yukarıda belirtilenlerin hususların yanında anasözleşme ve kanunda belirtilen diğer hususlara da uyması gerekmektedir.

Kooperatif kuruluşu ticaret odası işlemleri

KOOPERATİFLER

Kooperatifler; tüzel kişiliği haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarını iş gücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklara kooperatif denir. Kooperatifler en az 7 ortak tarafından imzalanan ana sözleşme ile kurulur.

Kooperatif sözleşmesinde bulunması gerekli hususlar şunlardır:

Sözleşme onay tarihi,
Kooperatifin unvanı ve merkezi,
Kooperatifin amacı ve çalışma konuları, varsa süresi,
Ortaklık sıfatını kazandıran ve kaybettiren hal ve şartlar,
Kooperatifin sermayesi ve bunun nakdi kısmına karşılık olarak ödenen en az miktar ve her ortaklık payının değeri,
Ortaklık payı belgelerinin ada yazılı olduğu
Ortakların ayni sermaye koyup koymayacakları, Ayni sermaye ve devralınan akçalı kıymetlerle işletmelerin neden ibaret oldukları ve bunlara biçilen değerler,
Kooperatifin yükümlülüklerinden dolayı ortakların sorumluluk durumu ve derecesi,
Kooperatifin yönetici ve denetleyici organlarının görev, yetki ve sorumlulukları,
Kooperatifin temsiline ait hükümler,
Yıllık gelir gider farklarının hesaplama ve kullanım şekilleri,
Kooperatifin yapacağı ilanların şekli ve şirket sözleşmesinde de bu hususta bir hüküm varsa yönetim kurulu kararlarının ortaklara ne suretle bildirileceği
Kurucuların adı, soyadı, iş ve konut adresleri
Kayıtlarımızda vergi numarası bulunmayan firmaların vergi levhası fotokopisini tescil evrakı ekinde verilmesi zorunludur, verilmemesi halinde tescil başvurusu kabul edilmeyecektir.

KURULUŞ
KURULUŞ İŞLEMLERİNDE, MALİYEDEN (VERGİ DAİRESİNDEN) ALINMIŞ POTANSİYEL VERGİ NUMARASI BELGESİNİN TESCİL EVRAĞI İLE BİRLİKTE İBRAZ EDİLMESİ GEREKMEKTEDİR. İBRAZ EDİLMEMESİ HALİNDE BAŞVURU KABUL EDİLMEYECEKTİR.
MERSİS ÜZERİNDEN İŞLEMLERİN BAŞLADIĞI TARİH VE SONRASINDA MERSİS SİSTEMİ HARİCİNDE DÜZENLENEN VE NOTERDEN ONAYLANMIŞ ANA SÖZLEŞMELER KABUL EDİLMEYECEK VE İŞLEM YAPILMAYACAKTIR.
Dilekçe (Kooperatif yönetim kurulu üyeleri tarafından müştereken imzalanmalı, vekaleten imzalanmış ise vekaletin aslı veya onaylı sureti eklenmeli, ekindeki evrak dökümünü içermelidir. Dilekçede kooperatifin ünvanı, sermayesi, merkezi, açılış tarihi ve bu tarihteki gerçek faaliyetinin konusu NACE koduyla birlikte açıkça gösterilmeli ve bu bilgilerin doğru olduğu aksinin tespit edilmesi durumunda sorumluluğun dilekçeyi imzalayan kişi ya da kişilere ait olduğu yazılmalıdır.)
İlgili Bakanlık tarafından onaylanmış sözleşme kitapçığı
Bakanlık izin yazısı aslı
Yönetim kurulu üyelerinin kooperatif unvanı altında imza beyannameleri
Noter onaylı sözleşme özeti (2 nüsha)
Oda kayıt beyannamesi (Yetkililerce İmzalanması ve ortakların resimleri bulunmalıdır)

14.01.2010 tarih 27462 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan tebliğ gereğince; 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu’ na tabi kooperatiflerde 1 ortaklık payının değeri 100 TL ye yükseltilmiştir.

Örnek 5:(P) Kooperatifine 9/7/1998 tarihinde tahsis edilen ancak üst birlik ile Hazine arasındaki ihtilaftan dolayı 4/5/2011 tarihinde Kooperatif adına tapuya tescil edilen arsanın satışı yapılacaktır. Satışı yapılacak arsanın en az iki yıl aktifte kalma süresi hesaplanırken kooperatifin üst birlik tarafından tahsisin yapıldığı tarih (9/7/1998) esas alınacak ve bu satış işlemi 3065 sayılı Kanunun (17/4-r) maddesine göre KDV’den istisna olacaktır.

Örnek 5:(P) Kooperatifine 9/7/1998 tarihinde tahsis edilen ancak üst birlik ile Hazine arasındaki ihtilaftan dolayı 4/5/2011 tarihinde Kooperatif adına tapuya tescil edilen arsanın satışı yapılacaktır. 

Satışı yapılacak arsanın en az iki yıl aktifte kalma süresi hesaplanırken kooperatifin üst birlik tarafından tahsisin yapıldığı tarih (9/7/1998) esas alınacak ve bu satış işlemi 3065 sayılı Kanunun (17/4-r) maddesine göre KDV’den istisna olacaktır.

.Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri ile Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşleri 4.1.Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri

4.Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri ile Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşleri

4.1.Konut Yapı Kooperatiflerinin Üyelerine Konut Teslimleri 

3065 sayılı Kanunun geçici 28 inci maddesinde; bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bina inşaat ruhsatı almış olan konut yapı kooperatiflerince üyelerine yapılan konut teslimlerinin KDV’den müstesna olacağı hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu madde hükmüne göre,

3/7/2009 tarihinden önce bina inşaat ruhsatı almış olan konut yapı kooperatiflerince, üyelerine yapılan konut teslimleri KDV’den istisnadır.

3/7/2009 tarihinden sonra bina inşaat ruhsatı alınmış olması halinde ise üyelere yapılan150 m²ye kadar konut teslimlerinde (% 1), 150 m²nin üstündeki konut teslimlerinde ise (% 18) oranında KDV hesaplanır. Ayrıca, üyeler dışında üçüncü şahıslara yapılan konut teslimleri ile kooperatif üyelerine bile olsa işyeri teslimleri genel hükümler çerçevesinde KDV’ye tabidir.

3065 sayılı Kanunun 20 nci maddesi uyarınca konut yapı kooperatiflerinin inşa ettikleri konutların üyelerine tesliminin karşılığını teşkil eden bedel, vergiyi doğuran olayın meydana geldiği tarihte üyeler tarafından ödenen veya borçlanılan tutarlar toplamı olacaktır.Ancak, üyelerden toplanan aidatlara, kat karşılığında verilen arsaya ilişkin bedelin dahil olmaması durumunda, matrahın tespitinde arsa bedelinin her bir üyeye düşen kısmı ile her bir üye tarafından ödenen veya borçlanılan tutarlar birlikte dikkate alınır.

Diğer taraftan, konut yapı kooperatiflerinin mükellefiyet tesisi konusunda ise aşağıdaki şekilde hareket edilmesi gerekmektedir.

Geçici 28 inci maddenin yayımlandığı 3/7/2009 tarihinden önce bina inşaat ruhsatı alınmış olması halinde bu ruhsatlara dayanılarak inşa edilecek konutların üyelere tesliminde (vergiye tabi başka işlemleri bulunmamak kaydıyla) mükellefiyet tesis edilmesine ve beyanname verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Bu kooperatiflerin 3/7/2009 tarihi itibarıyla inşaat ruhsatı alınmamış başka arsalarının bulunması halinde, bu arsalarda inşa edilecek konutlar için inşaat ruhsatı alınıncaya kadar adlarına mükellefiyet tesis edilmesi gerekmez.

3/7/2009 tarihi itibarıyla arsası olup bina inşaat ruhsatı almamış kooperatifler ile bu tarih itibarıyla hiç arsası bulunmayan veya bu tarihten sonra kurulacak kooperatiflerin, bina inşaat ruhsatı almadıkları müddetçe mükellefiyetleri tesis edilmez.

3/7/2009 tarihinden itibaren bina inşaat ruhsatı alan konut yapı kooperatifleri adına, bina inşaat ruhsatının alındığı tarihten itibaren KDV mükellefiyeti tesis edilir, vergiye tabi işlemleri bulunmasa dahi sözü edilen konut yapı kooperatifleri tarafından takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla KDV beyannamesi verilir.

Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İstisna/İndirimli Oran Uygulaması

4.2. Konut Yapı Kooperatiflerine Yapılan İnşaat Taahhüt İşlerinde İstisna/İndirimli Oran Uygulaması

3065 sayılı Kanunun geçici 15 inci maddesi ile 29/7/1998 tarihinden önce bina inşaat ruhsatı almış olan konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri KDV’den istisna edilmiştir. Bu madde çerçevesinde, konut yapı kooperatiflerine ifa edilecek inşaat taahhüt işleri, bina inşaat ruhsatı 29/7/1998 tarihinden önce alınmış ise KDV’den istisna tutulur. Bina inşaat ruhsatı bu tarihten sonra alınmışsa söz konusu işlere(% 1) oranında KDV uygulanır.

Konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işlerinde istisna veya indirimli KDV oranı (%1) uygulanabilmesi için;

– Kooperatifin konut yapı kooperatifi statüsünde olması,

– İşin konut yapı kooperatifine yapılması,

– Yapılan işin inşaat işi olması ve taahhüde dayanması,

gerekir.

Konut yapı kooperatifleri üst birlikleri adına tescilli boş arsaların üye kooperatiflere tahsisi durumunda, üst birlikler de kooperatif durumunda olduğundan, üye kooperatiflere yapılan inşaat taahhüt işlerinde de istisna ya da indirimli oranda KDV uygulanabilir. Yapı ruhsatlarının yapı sahibi bölümünde kooperatifin yanı sıra üst birliğin adına da yer verilmesi istisna ya da indirimli oran uygulanmasına engel teşkil etmez.

İstisna veya indirimli oran uygulaması kapsamına girip girmediği konusunda Bakanlığımızca Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’ndan alınan görüşler çerçevesinde inşaat taahhüt işi olarak değerlendirilen işler girmektedir.

Konut yapı kooperatiflerine yapılan ve inşaat işi niteliğinde olmayan veya taahhüde dayanmayan hizmet ifaları ile mal teslimleri, istisna ya da indirimli oran uygulamasından yararlanamaz. Dolayısıyla bu teslim ve hizmetlere genel hükümler çerçevesinde KDV uygulanır.

Buna göre;

– Tek başına hafriyat işi,

– Muhasebecilik,

– Plan-proje çizimi,

– Anayoldaki refüjlerin ağaçlandırılması ve buralarda toprak üstünün bitki ile kapatılması,

– Kooperatife ait arazinin çevresini kafes ve dikenli tel ile kapatma işi,

– Parselasyon,

– Aplikasyon (araziye uygulama),

ve benzeri hizmetlerde istisna ya da indirimli oran uygulanamaz.

Kooperatiflerin arsa alımlarında da genel hükümler geçerlidir. Buna göre özel mülk konusu bir arsanın (müzayede mahallinde yapılan satışı dışında) doğrudan kooperatiflere teslimi KDV’nin konusuna girmemektedir. Ancak konut yapı kooperatiflerinin ticari bir işletmeye dahil olan veya özel mülk konusu olmakla beraber müzayede mahallinde satılan bir arsayı satın alması işlemi (Kanunun (17/4-r)maddesindeki istisna uygulaması hariç), KDV’ye tabidir.

Diğer taraftan, konut yapı kooperatiflerinin emanet usulüyle inşaat işi yaptırmaları halinde, taşeron ve müteahhitler tarafından konut yapı kooperatiflerine yapılan malzeme hariç işçilik hizmetlerinde, yalnızca işçilik hizmetlerine istisna veya indirimli oran uygulanır. Bunun dışında inşaatta kullanılmak üzere piyasadan satın alınan mal ve hizmetler ise genel hükümler çerçevesinde vergiye tabi tutulur.

Konut Yapı Kooperatiflerinin Arsa (Kat) Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV Uygulaması

4.3. Konut Yapı Kooperatiflerinin Arsa (Kat) Karşılığı İnşaat İşlerinde KDV Uygulaması

Arsa kat karşılığı inşaat işleri; arsa sahibi tarafından müteahhide arsa teslimi ile müteahhit tarafından arsaya karşılık olarak arsa sahibine konut veya işyeri teslimi şeklinde iki ayrı teslimden oluşmaktadır.

Bu kapsamdaki işlemler teslim mahiyetinde olduğundan kat karşılığı inşaat işlerinde konut yapı kooperatiflerine ifa edilen bir inşaat taahhüt işinden söz edilemez.

Diğer taraftan, üzerinde kat irtifakı kurulan konut yapı kooperatifine ait arsaların, muhtelif müteahhit firmalara ya da diğer konut yapı kooperatiflerine inşaat yapılmak üzere teslimi de inşaat taahhüt işi kapsamında mütalaa edilmez. Müteahhit firmalar veya konut yapı kooperatifleri tarafından bir konut yapı kooperatifine ait arsalar üzerinde yapılacak olan konutlar için kat karşılığı anlaşma yapılması durumunda, yapı sahibi kooperatife konut tesliminde istisna ya da inşaat taahhüt işi kapsamında indirimli oran uygulamasından söz edilemeyeceği için genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanır.

Katma değer vergisi uygulama tebliğinde değişiklik–4.23. Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Sitelerine Tanınan İstisna

4.23. Organize Sanayi Bölgeleri ve Küçük Sanayi Sitelerine Tanınan İstisna

3065 sayılı Kanunun (17/4-k) maddesine göre; organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimleri KDV’den istisnadır.

Organize sanayi bölgesi veya küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla, müteşebbis heyet, kooperatif veya diğer isimler altında iktisadi işletmeler oluşturulmaktadır. Bu organizasyonlar, arsayı temin etme, altyapıyı tamamlama, işyerlerini inşa etme gibi hizmetlerin tamamını veya bir kısmını yürütmek üzere kurulmaktadır.

Sözü edilen organizasyonların sadece arsa teslimleri ile işyeri teslimleri istisna kapsamına alınmıştır. Bu organizasyonların yapacakları her türlü hizmetler ile arsa ve işyeri dışındaki teslimlerinin yanı sıra bölge ve site dışındaki arsa ve işyeri teslimleri de genel hükümler çerçevesinde KDV’ye tabi olacaktır. Ayrıca bunlara yapılan mal ve hizmet satışlarında genel hükümler çerçevesinde vergi uygulanacağı tabiidir.”

16 Ekim 2014 PERŞEMBE Resmî Gazete Sayı : 29147 BAKANLAR KURULU KARARI Karar Sayısı : 2014/6852 Ekli “Vadeli İthalatta Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintilerinin Takip ve Tahsili Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulması; Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 24/9/2014 tarihli ve 2957965 sayılı yazısı üzerine, Bakanlar Kurulu’nca 30/9/2014 tarihinde kararlaştırılmıştır. Recep Tayyip ERDOĞAN CUMHURBAŞKANI Ahmet DAVUTOĞLU Başbakan B. ARINÇ A. BABACAN Y. AKDOĞAN N. KURTULMUŞ Başbakan Yardımcısı Başbakan Yardımcısı Başbakan Yardımcısı Başbakan Yardımcısı B. BOZDAĞ A. İSLAM V. BOZKIR F. IŞIK Adalet Bakanı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Avrupa Birliği Bakanı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı F. ÇELİK İ. GÜLLÜCE E. ALA M. ŞİMŞEK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Çevre ve Şehircilik Bakanı Dışişleri Bakanı V. Ekonomi Bakanı V. T. YILDIZ A. Ç. KILIÇ M. M. EKER N. CANİKLİ Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Gençlik ve Spor Bakanı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Gümrük ve Ticaret Bakanı E. ALA C. YILMAZ Ö. ÇELİK M. ŞİMŞEK İçişleri Bakanı Kalkınma Bakanı Kültür ve Turizm Bakanı Maliye Bakanı N. AVCI İ. YILMAZ V. EROĞLU Millî Eğitim Bakanı Millî Savunma Bakanı Orman ve Su İşleri Bakanı M. MÜEZZİNOĞLU L. ELVAN Sağlık Bakanı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı VADELİ İTHALATTA KAYNAK KULLANIMINI DESTEKLEME FONU KESİNTİLERİNİN TAKİP VE TAHSİLİ HAKKINDA KARAR Vadeli ithalatta fon kesintilerinin takip ve tahsili MADDE 1 – (1) Vadeli ithalatta fon kesintilerinin takip ve tahsili münhasıran gümrük idarelerince yapılır. Fon kesintisi, gümrük beyannamesinin tescil edildiği tarihteki gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak hesaplanır. (2) İthal edilen eşya ile ilgili olarak hiç ödenmeyen veya eksik ödenen fon kesintileri ile ithal eşyasından yanlışlıkla veya fazla alındığı anlaşılan fon kesintileri hakkında 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunundaki esaslara göre işlem yapılır. Fon kesintilerine tabi ithal eşyasının yapılan muayene ve denetleme veya tesliminden sonra kontrolü sonucunda, tespit edilen fon kesintisi farklılıklarına ilişkin 4458 sayılı Gümrük Kanunundaki esaslara göre para cezası uygulanır. Yürürlük MADDE 2 – (1) Bu Karar, yayımı tarihini takip eden yedinci gün yürürlüğe girer. Yürütme MADDE 3 – (1) Bu Karar hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı ile Maliye Bakanı müştereken yürütür.

16 Ekim 2014 PERŞEMBE
Resmî Gazete
Sayı : 29147

BAKANLAR KURULU KARARI

Karar Sayısı : 2014/6852
Ekli “Vadeli İthalatta Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu Kesintilerinin Takip ve Tahsili Hakkında Karar”ın yürürlüğe konulması; Gümrük ve Ticaret Bakanlığının 24/9/2014 tarihli ve 2957965 sayılı yazısı üzerine, Bakanlar Kurulu’nca 30/9/2014 tarihinde kararlaştırılmıştır.

Recep Tayyip ERDOĞAN
CUMHURBAŞKANI

Ahmet DAVUTOĞLU
Başbakan

B. ARINÇ A. BABACAN Y. AKDOĞAN N. KURTULMUŞ
Başbakan Yardımcısı Başbakan Yardımcısı Başbakan Yardımcısı Başbakan Yardımcısı

B. BOZDAĞ A. İSLAM V. BOZKIR F. IŞIK
Adalet Bakanı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanı Avrupa Birliği Bakanı Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanı

F. ÇELİK İ. GÜLLÜCE E. ALA M. ŞİMŞEK
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Çevre ve Şehircilik Bakanı Dışişleri Bakanı V. Ekonomi Bakanı V.

T. YILDIZ A. Ç. KILIÇ M. M. EKER N. CANİKLİ
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Gençlik ve Spor Bakanı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanı Gümrük ve Ticaret Bakanı

E. ALA C. YILMAZ Ö. ÇELİK M. ŞİMŞEK
İçişleri Bakanı Kalkınma Bakanı Kültür ve Turizm Bakanı Maliye Bakanı

N. AVCI İ. YILMAZ V. EROĞLU
Millî Eğitim Bakanı Millî Savunma Bakanı Orman ve Su İşleri Bakanı

M. MÜEZZİNOĞLU L. ELVAN
Sağlık Bakanı Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanı

VADELİ İTHALATTA KAYNAK KULLANIMINI DESTEKLEME FONU

KESİNTİLERİNİN TAKİP VE TAHSİLİ HAKKINDA KARAR

Vadeli ithalatta fon kesintilerinin takip ve tahsili
MADDE 1 – (1) Vadeli ithalatta fon kesintilerinin takip ve tahsili münhasıran gümrük idarelerince yapılır. Fon kesintisi, gümrük beyannamesinin tescil edildiği tarihteki gösterge niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınarak hesaplanır.
(2) İthal edilen eşya ile ilgili olarak hiç ödenmeyen veya eksik ödenen fon kesintileri ile ithal eşyasından yanlışlıkla veya fazla alındığı anlaşılan fon kesintileri hakkında 27/10/1999 tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanunundaki esaslara göre işlem yapılır. Fon kesintilerine tabi ithal eşyasının yapılan muayene ve denetleme veya tesliminden sonra kontrolü sonucunda, tespit edilen fon kesintisi farklılıklarına ilişkin 4458 sayılı Gümrük Kanunundaki esaslara göre para cezası uygulanır.
Yürürlük
MADDE 2 – (1) Bu Karar, yayımı tarihini takip eden yedinci gün yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 3 – (1) Bu Karar hükümlerini Gümrük ve Ticaret Bakanı ile Maliye Bakanı müştereken yürütür.

Yapı Kooperatiflerinin Kuruluş ve Madde Tadili İşlemleri

Yapı Kooperatiflerinin Kuruluş ve Madde Tadili İşlemleri

YAPI KOOPERATİFLERİNİN KURULUŞ İŞLEMLERİ

Hata: İletişim formu bulunamadı.

 
            1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 3. ve 4. Maddesinde belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ( Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüklerine) verilecek ana sözleşmenin onaylanması ve kuruluşa izin verilmesini müteakip, kooperatif merkezinin bulunduğu yerin ticaret siciline tescil ve ilan olunması ile tüzel kişilik kazanır.
Yapı Kooperatifleri (Konut Yapı Kooperatifi, Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi ve Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi) ve Yapı Kooperatifi Birliklerinin kuruluş işlemleri için gerekli bilgi ve belgeler:
Kooperatif ünvanlarında kamu kurum ve kuruluşlarının isimlerinin kullanılmaması ve Türk Ticaret Kanununun 48. maddesinde belirtilen hususlara dikkat edilmesi gerekmektedir. Ünvan sorgulama ve anasözleşmelerin doldurulması Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Mersis Sisteminden ( http://mersis.gumrukticaret.gov.tr/ ) gerçekleştirilmektedir.
Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne dilekçe ile müracaat edilir. (K-EK-1)
Dilekçe ekinde;
1-) Her sayfasının kurucular (en az yedi kurucu ortak) tarafından imzalanmış noter tasdikli 6 adet kooperatif Ana sözleşmesi,(K-EK-2) (K-EK-3 ) (K-EK-4) Ana sözleşme örnekleri
            Ana sözleşmede doldurulması zorunlu alanlar:
a)  Unvan, merkez, süre ve ilk genel kurul toplantısına kadar görev yapacak yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile ilgili bölümlerin doldurulmuş olması,
b)  Sermaye ve paylarla ilgili 7. ve 8. Maddelerdeki boş kısımların kurucu ortak sayısına bağlı olarak doldurulmuş olması,
c)  Ana sözleşmelerin son sayfasında yer alan ve kurucuların Adı ve Soyadı, T.C. Kimlik Numarası., Tabiiyeti, sermaye taahhüdü, ödediği sermaye ve imza bölümlerinin doldurulmuş olması gerekmektedir.
d) 1163 Sayılı Kanunun 4.maddesine göre kurumlar tarafından taahhüt edilen nakdi sermayenin ¼’ü Ticaret Siciline tescil ve ilanı ile tüzel kişilik kazandıktan sonra kooperatif ya da kooperatif birliği hesabına aktarılmak üzere kurucu ortaklarca Ana sözleşmede belirtilen ilk yönetim kurulu üyelerinden birine ödenmesi ve bu hususun kooperatif izin başvuru formundabeyan edilmesi
 gerekmektedir.
2-) Kooperatif kuruluş bilgi formu (K-EK-5)
3-) Yönetim ve Denetim Kurulu üyelerinin akrabalık taahhütnamesi (K-EK-6)
            1163 Sayılı Kanunun 98. Maddesinin atıfta bulunduğu Türk Ticaret Kanununun 349. maddesi uyarınca yönetim kurulu üyelerinin usul ve fürundan biri ile, eşi ve 3. dereceye kadar (bu derece dahil) kan ve sıhri hısımlarının denetçiliğe seçilmeleri mümkün bulunmadığından ana sözleşmenin arkasında yer alan ve ilk genel kurul toplantısına kadar görev yapmak üzere kurucular arasından seçilmesi gereken yönetim ve denetim kurullarının teşkilinde yönetim ve denetim kurulu üyelerinin akraba olup olmadıkları araştırılarak, Türk Ticaret Kanununun 349. Maddesine uygunluğu sağlanmalıdır.
4-) Yönetim Kurulu üyelerinin aynı türden başka bir kooperatifin yönetim kurulu üyesi olmadıklarına dair taahhütname (K-EK-7)
5-) Kurucu ortakların nüfus cüzdanı örnekleri ve ikametgâh belgeleri
6-) Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatiflerinin kurulmasında Ana sözleşmenin ilgili maddelerinde belirtilen ortaklık şartlarını taşıdıklarını belirtir, Sanayi ve Ticaret Odaları ve Vergi Dairelerinden alınan belgenin aslı verilmelidir.
7-) Kooperatif Birliklerinin kuruluşunda kooperatiflerin konularının aynı veya birbiri ile ilgili nitelikte olması kooperatif birliği kurulmasına ilişkin en az yedi kooperatif tarafından alınan genel kurul kararlarının Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne sunulması ve kooperatif birliğine iştirak edenlerin en az 50 pay taahhüt etmelerinin sağlanması gerekmektedir.
😎 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Döner Sermaye Hesabı – Halkbank 203 nolu hesaba yatırılan 66,00 TL (altmışaltıTürkLirası) makbuz. (Bankada bilgi için Kooperatif Ünvanı ve Yönetim Kurulu üyelerinden birinin TC. Kimlik Numarası yazdırılmalıdır.)
            * İzin, Tescil ve İlan için; Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından kooperatif kuruluşuna izin verildikten sonra; kooperatifin adresine kuruluş yazısı ve ekinde anasözleşme (5 adet) gönderilir. Bu gönderime müteakip bağlı bulunduğu Ticaret Sicil Memurluğuna tescil ve Ticaret Sicil gazetesine ilan ettirilir. Ticaret Sicil gazetesinde yayınlanan ilanın bir sureti Ankara Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilir.
YAPI KOOPERATİFLERİNİN ANASÖZLEŞME DEĞİŞİKLİĞİ İŞLEMLERİ
1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 3. maddesinin son fıkrasında belirtilen “Ana Sözleşme değişiklikleri de kuruluştaki usullere bağlıdır” hükmü uyarınca Yapı Kooperatiflerinin ana sözleşmelerinde unvan, süre, merkez ve sermaye değişikliğine ilişkin işlemler için gerekli bilgi ve belgeler:
Anasözleşmede yapılması istenen değişiklikler için Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne dilekçe ile müracaat edilir. (K-EK-8)
Dilekçe ekinde;
          1-)  Değiştirilmesi düşünülen maddenin eski ve yeni şeklinin karşılıklı olarak altı nüsha halinde yazılmış ve yönetim kurulunca imzalanmış metni, (K-EK-9)
         2-) Ana Sözleşme değişikliğinin gerekçesini içeren noter tasdikli yönetim kurulu kararı,
          3-) Kooperatifin en son durumunu gösterir genel durum bilgi formu, (K-EK-10)
         4-) Kooperatifin kuruluş işlemlerinin yayınlandığı Ticaret Sicili Gazetesinin aslı veya fotokopisi,
         5-) Halen yürürlükte bulunan kooperatif ana sözleşmesinin Bakanlıkça onaylı aslı veya fotokopisi,
        6-) Mevcut Yönetim Kuruluna ait noter onaylı imza sirküleri ve yönetim kurulu yetki belgesinin verilmesi gerekmektedir.
*Ana Sözleşmede gösterilen faaliyet süresinin değiştirilmesine ilişkin taleplerin değerlendirilmesi ile ilgili olarak kooperatifin süresinin dolmamış olması gerekmektedir. Kooperatifin süresinin dolmuş olması durumunda mahkemeden alınacak kooperatifin faaliyette olduğuna dair tespit kararının sunulması gerekmektedir.
*Kooperatif merkezinin, unvanının ve her bir ortağın taahhüt edeceği pay miktarının değiştirilmesi taleplerinde, anasözleşme değişikliğine ilişkin yönetim kurulu kararında ilgili madde değişikliklerinin belirtilmiş olması gerekmektedir.
*Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından kooperatif anasözleşme değişiklik iznini müteakip,  ilk genel kurul toplantısında gündeme eklenerek görüşülür. Gündem maddesi kabul edildiği taktirde genel kurul tutanağına yazılır. Bağlı bulunduğu Ticaret Sicil Memurluğuna tescil ve Ticaret Sicil gazetesine ilan ettirilir. Ticaret Sicil gazetesinde yayınlanan ilanın bir sureti Ankara Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğüne gönderilir.