Kooperatiflerde ortak içi işlem ortak dışı işlem ve risturn istisnası nedir ?-Kemal ÖZMEN

 

OSB tarafından yapılan su teslimlerinde sayaçlandırmanın henüz tamamlanmamış olması nedeniyle uygulanacak KDV oranı

 

kooperatif üst birlik aidat kdv

Başlık Kooperatifler birliğinin üye kooperatiflerden aldığı aidatların vergi mevzuatı açısından durumu ve belge düzeni.
Tarih 17/09/2012
Sayı 11395140-019.01-2796
Kapsam

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü

Sayı

:

11395140-019.01-2796

17/09/2012

Konu

:

Kooperatifler birliğinin üye kooperatiflerden aldığı aidatların vergi mevzuatı açısından durumu ve belge düzeni.

İlgi dilekçenizde, … Vergi Dairesi Müdürlüğünün … vergi kimlik numaralı mükellefi olduğunuz belirtilmekte, şirketlerden satın alarak üye kooperatiflere sağlamış olduğunuz çöp toplama ve güvenlik vb. hizmetlerin karşılığında almış olduğunuz aidatlara ilişkin fatura düzenlenip düzenlenmeyeceği ve katma değer vergisi hesaplanıp hesaplanmayacağı hususunda görüş talep edilmektedir.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında kooperatifler kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmış olmakla beraber aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde, tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklar ile iş görülmesine (Yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz.) ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatifler ile bu kayıt ve şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13 üncü maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermeyen ve yapı ruhsatı ile arsa tapusu kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olan yapı kooperatiflerin kurumlar vergisinden muaf olduğu hükme bağlanmıştır.

1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “4.13. Kooperatifler” başlıklı bölümünde, kooperatif muafiyeti ile ilgili olarak ayrıntılı açıklamalar yapılmış olup “4.13.1. Muafiyet Şartları” başlıklı bölümünde de, kooperatiflerin kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabilmeleri için ana sözleşmelerinde;   

– Sermaye üzerinden kazanç dağıtılmamasına,

– Yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesine,

– Yedek akçelerin ortaklara dağıtılmamasına,

– Sadece ortaklarla iş görülmesine

            dair hükümlerin bulunması ve bu kayıt ve şartlara fiilen uyulması gerektiği, ayrıca bu şartlara ana sözleşmelerinde yer vermeyen ya da yer vermekle beraber bu şartlara fiiliyatta uymayan kooperatiflerin, muafiyet hükümlerinden yararlanamayacakları belirtilmiştir.

Buna göre, Birliğinizin Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin 1 inci fıkrasının (k) bendinde yazılı muafiyet şartlarını sağlamış ve fiiliyatta da bu şartlara uymuş olması şartıyla, kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanması mümkün olup; Birliğinizin güvenlik ve temizlik firmalarından alınan hizmet bedellerini ödemek amacıyla ortaklardan makbuz mukabili üye aidatı alması da ticari nitelik arz etmediğinden kurumlar vergisi muafiyetini etkilemeyecektir.

            Öte yandan, 3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun (KDV); 

            – 1/1 maddesinde; ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu,

            – 20 nci maddesinde; teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu ve bedel deyiminin, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut  bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği,

            – 29 uncu maddesinde, mükelleflerin yaptıkları vergiye tabi işlemler üzerinden hesaplanan KDV den, bu Kanunda aksine hüküm olmadıkça, faaliyetlerine ilişkin olarak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla hesaplanarak düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen KDV yi indirebilecekleri

            hüküm altına alınmıştır.

60 No.lu KDV Sirkülerinin “Aidatlar” başlıklı (1.3.) bölümünde ise “Üyelerden veya katılımcılardan alınan aidatların, herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığını teşkil etmemek şartıyla KDV nin konusuna girmeyeceği ancak, kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunan bir kooperatifin ticari nitelikteki teslim ve hizmetlerinin karşılığında yapılan ve kurum kazancının bir unsuru sayılan aidat ödemelerinin KDV’ye tabi tutulacağı, kurumlar vergisi mükellefiyeti bulunmayan kooperatifin ortak giderleri karşılamak amacıyla tahsil ettiği aidatların ise ticari mahiyet arz etmemesi nedeniyle KDV ye tabi tutulmayacağı” açıklanmıştır.

Buna göre, üye kooperatiflere arsa temin etmek amacıyla kurulan Birliğinizin, ana sözleşmeye uygun olarak yürüttüğü faaliyetlerin finansmanı amacıyla üye kooperatiflerden aldığı aidatlar, bir teslim veya hizmetin karşılığını teşkil etmediğinden KDV ye tabi olmayacaktır.

Ancak, Birliğiniz tarafından üye kooperatiflere vermiş olduğunuz teslim ve hizmetler karşılığında almış olduğunuz bedeller, aidat adı altında alınmış olsa dahi bu bedeller üzerinden genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanacaktır.

Ayrıca, Birliğinizin KDV mükellefiyetinin bulunması kaydıyla KDV ye tabi işlemleriniz nedeniyle yüklendiğiniz KDV tutarlarını indirim konusu yapmanız mümkün bulunmaktadır.

Diğer taraftan, aynı Kanunun 9/1 inci maddesi ile, vergi alacağının emniyet altına alınması amacıyla vergiye tabi işlemlere taraf olanları vergi alacağının ödenmesinden sorumlu tutma konusunda Bakanlığımıza yetki verilmiştir.

Söz konusu maddenin verdiği yetkiye dayanılarak yayımlanan ve 1/5/2012 tarihinden itibaren yürürlüğe giren 117 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinde tevkifat uygulamasının usul ve esasları (tevkifat yapmakla yükümlü kurum ve kuruluşlar, tevkifat kapsamındaki hizmetler ile bu hizmetlere uygulanacak tevkifat oranları) ayrıntılı olarak açıklanmıştır.

21/6/2012 tarihinde yayımlanan 63 No.lu KDV Sirkülerinde ise (örneklere de yer verilmek suretiyle) konuya ilişkin açıklamalar yapılmıştır.

Bu açıklamalar çerçevesinde; Birliğinizin gerçek usulde KDV mükellefiyetinin bulunması halinde, üye kooperatiflerin bulunduğu sanayi sitesinin temizlik işlerine yönelik hizmet bedellerine ait KDV tutarları üzerinden (7/10), işgücü temin hizmeti kapsamında mütalaa edilen güvenlik hizmeti alımlarınıza isabet eden KDV tutarları üzerinden ise (9/10) oranında tevifat yapılması ve sorumlu sıfatıyla beyan edilerek ödenmesi gerekmektedir.

Öte yandan; söz konusu hizmetlerin 1/5/2012 tarihinden önce ifa edilmesi durumunda, 117 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin yayımından önce yürürlükte bulunan tevkifat uygulamasına ilişkin muhtelif KDV Genel Tebliğlerindeki açıklamalara göre hareket edileceği tabiidir.

Diğer taraftan, 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 229 uncu maddesinde faturanın, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesika olduğu; 231 inci maddesinin 5 inci fıkrasında faturanın, malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azamî yedi gün içinde düzenlenmesi gerektiği, bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturaların hiç düzenlenmemiş sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

            Bununla birlikte, üye kooperatiflere arsa temin etmek amacıyla kurulan Birliğinizin, ana sözleşmeye uygun olarak yürüttüğü faaliyetlerin finansmanı amacıyla üye kooperatiflerden aldığı aidatlar, bir teslim veya hizmetin karşılığını teşkil etmediğinden KDV ye tabi olmayacağından, bu işlemler için fatura tanzim edilmesine gerek yoktur.

            Ancak, Birliğiniz tarafından üye kooperatiflere vermiş olduğunuz teslim ve hizmetler karşılığında almış olduğunuz bedeller, aidat adı altında alınmış olsa dahi bu bedeller üzerinden genel hükümler çerçevesinde KDV hesaplanacağından, bu işlemler için ise fatura düzenleme zorunluluğunuz bulunmaktadır.

             Bilgi edinilmesini rica ederim.

KOOPERATİFLER HAKKINDA GENEL BİLGİLER

İÇİNDEKİLER

 

KISALTMALAR 

ÖNSÖZ 

İÇİNDEKİLER   

 

 

I. KISIM

KOOPERATİFLER HAKKINDA GENEL BİLGİLER

 

BİRİNCİ BÖLÜM

GENEL OLARAK KOOPERATİFÇİLİK

I-    KOOPERATİFİN TANIMI   

A-  KAVRAM OLARAK KOOPERATİFÇİLİK

B-  KOOPERATİF İLE İLGİLİ TANIMLAMALAR

1- Uluslararası Çalışma Bürosu’na (ILO) Göre Kooperatif Tanımı  

2- Uluslararası Kooperatifler Birliği’ne (ICA) Göre Kooperatif Tanımı       

3- 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’na Göre Kooperatif Tanımı     

4- 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu’na Göre Kooperatif Tanımı    

C- KOOPERATİFLERİN GENEL ÖZELLİKLERİ

II-   KOOPERATİFÇİLİĞİN DOĞUŞU VE TARİHÇESİ     

III- KOOPERATİFÇİLİK İLKELERİ       

1- Gönüllü ve Serbest Giriş İlkesi     

2- Ortağın Demokratik Yönetimi İlkesi        

3- Ortağın Ekonomik Katılımı İlkesi  

4- Özerklik ve Bağımsızlık İlkesi      

5- Kooperatifçilik Eğitiminin Geliştirilmesi İlkesi    

6- Kooperatifler Arası İşbirliği İlkesi           

7- Toplumsal Sorumluluk İlkesi        

IV-  KOOPERATİFLER İLE DİĞER KURUMLAR ARASINDAKİ FARKLILIKLAR    

A-  KOOPERATİFLER İLE ŞİRKETLER ARASINDAKİ FARKLILIKLAR

B-  KOOPERATİFLER İLE DERNEKLER ARASINDAKİ FARKLILIKLAR

V-    KOOPERATİF TÜRLERİ     

A-  TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİFLER

1- Tarım Satış Kooperatifleri            

2- Tarım Kredi Kooperatifleri            

3- Su Ürünleri Kooperatifleri

4- Sulama Kooperatifleri       

5- Tarımsal Kalkınma Kooperatifleri (Köy Kalkınma Kooperatifleri)          

B-  TARIM DIŞI KOOPERATİFLER

1- Konut Yapı Kooperatifleri  

2- İşyeri Yapı Kooperatifleri

3- Tüketim Kooperatifleri      

4- Esnaf ve Sanatkarlar Kefalet Kooperatifleri       

5- Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi     

6- Temin Tevzi Kooperatifleri           

7- Üretim ve Pazarlama Kooperatifleri        

8- Tedarik ve Kefalet Kooperatifleri

9- Yayıncılık Kooperatifleri   

10-      İşletme Kooperatifle5

11-      Hamallar Taşıma Kooperatifle5

12-      Sigorta Kooperatifle5

13-      Yardımlaşma Kooperatifle5

14-      Turizm Geliştirme Kooperatifle5

15-      Eğitim Kooperatifle5

16-      Kredi Kooperatifle5

C- TÜRLER İTİBARİYLE TÜRKİYE GENELİNDE KOOPERATİF VE BİRLİK SAYILARI

İKİNCİ BÖLÜM

KOOPERATİFLERİN KURULUŞ İŞLEMLERİ

I-    GENEL ŞARTLAR   

II-   KURULUŞA İZİN VERME    

A-  KURULUŞ SIRASINDA İSTENEN BELGELER

B-  ANASÖZLEŞMEDE YER ALMASI GEREKEN HÜKÜMLER

C- ANASÖZLEŞMENİN HERHANGİ BİR MADDESİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASI SIRASINDA İSTENEN BELGELER

D- KOOPERATİF TÜRÜNÜN VE ANASÖZLEŞMENİN TAMAMININ DEĞİŞİKLİĞİ SIRASINDA İSTENİLEN BELGELER

III- TESCİL VE İLAN   

 

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

KOOPERATİFLERDE ORTAKLIK İŞLEMLERİ

I-    ORTAKLIĞA GİRME           

A-  KOOPERATİFE ORTAK OLMA YOLLARI

B-  KOOPERATİF ORTAKLIĞINA GİRME ŞARTLARI

C- KOOPERATİFE ORTAK OLURKEN DİKKAT EDİLECEK BAZI HUSUSLAR

II-   ORTAKLIKTAN ÇIKMA       

A-  ORTAKLIKTAN ÇIKARILMA ESASLARI VE İTİRAZ YOLLARI

1- Genel Olarak Ortaklık Sıfatının Kaybedilmesi     

2- Ortaklıktan Çıkarılma (İhraç) Esasları    

3- Parasal Yükümlülüklerin Yerine Getirilmemesi Nedeni İle Ortaklıktan Çıkarılma        

4- Konut Yapı Kooperatifi Örnek Ana Sözleşmesine Göre Diğer Ortaklıktan Çıkarılma Sebepleri        

5- Çıkarılma Kararına Karşı Genel Kurul Nezdinde İtiraz Eden veya Mahkemede İtiraz Davası Açan Ortağın Hukuki Durumu    

B-  ÇIKAN VEYA ÇIKARILAN ORTAKLARLA HESAPLAŞMA SÜRESİ VE YÜKÜMLÜLÜK

1- İade Edilecek Haklar, Hesabı ve Zamanı 

2- Yapı Kooperatiflerinde Çıkan veya Çıkarılan Ortaklarla Hesaplaşma    

3- Ortak, Alacak ve Haklarının Cari Fiyat veya Döviz Kuru Üzerinden Değerlendirilmesini veya Faiz Verilmesini Talep Edemez            

III- ORTAKLARIN HAKLARI     

A-  ORTAKLIK SENEDİ VE ORTAKLIK PAYLARI

B-  AYNİ SERMAYE

C   HAK VE VECİBELERDE EŞİTLİK

1- Bilgi Edinme Hakkı ve Bilanço      

2- Ticari Defterler ve Sır Saklama    

3- Genel Kurul Toplantılarına Katılma Hakkı            

IV-  ORTAKLARIN ÖDEV VE SORUMLULUKLARI           

A-  ÖDEVLERİ

1- Sermaye (Ortaklık) Payı   

2- Aidat Ödeme Yükümlülüğü           

3- Sır Saklama Yükümlülüğü ve Ceza           

B-  SORUMLULUKLARI

1- Sınırsız Sorumluluk           

2- Sınırlı Sorumluluk  

3- Ek Ödeme Yüklemi            

4- Caiz Olmayan Sınırlama    

5- İflas Halinde Usul  

6- Sorumluluk Hükümlerinin Değiştirilmesi

7- Kooperatife Yeni Giren Ortakların Sorumluluğu  

8- Bir Ortağın Ayrılmasından veya Kooperatifin Dağılmasından Sonra Sorumluluk         

9- Sorumlulukta Zamanaşımı            

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

KOOPERATİFLERİN ÖRGÜT YAPISI 

VE ORGANLARI

I-    GENEL KURUL       

A-  GENEL KURUL VE YETKİLERİ

B-  GENEL KURULDA ÇAĞRI

C- GENEL KURULDA GÜNDEM

D- GENEL KURULDA OY HAKKI

E-  GENEL KURULDA KARARLAR

F-  BÜYÜK KOOPERATİFLERDE GENEL KURUL YERİNE GEÇEN YASAL ORGANLAR: ORTAKLARIN TÜMÜ VE TEMSİLCİLER KURULU

G- KOOPERATİF VE BİRLİKLERİN GENEL KURUL BAŞVURULARINDA İSTENEN BELGELER

H-  KOOPERATİF VE BİRLİKLERİN GENEL KURUL SONRASINDA VERECEKLERİ BELGELER

İ- KOOPERATİF VE BİRLİKLERİN GENEL KURUL TOPLANTILARINDA DİKKAT EDECEKLERİ HUSUSLAR

1- Genel Kurul Öncesinde Dikkat Edilecek Hususlar           

2- Genel Kurul Toplantısı Sırasında Dikkat Edilecek Hususlar        

3- Genel Kurul Toplantısı Sonrasında Dikkat Edilecek Hususlar     

II-   YÖNETİM KURULU            

A-  YÖNETİM KURULUNUN ÖDEVİ VE ÜYELİK

B-  YÖNETİM VE TEMSİL

C- KOOPERATİF VE BİRLİK BAŞKANLARI İLE YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN VE GENEL MÜDÜRLERİN MAL BİLDİRİMİNDE BULUNMA YÜKÜMLÜLÜKLERİ

D- KOOPERATİFİN ACZİ

III- DENETÇİLER         

A-  İNCELEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ

B-  RAPOR DÜZENLENMESİ

C- SIR SAKLAMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ

BEŞİNCİ BÖLÜM

KOOPERATİFLERDE ÜST ÖRGÜTLENME (ÜST BİRLİKLER)

I-    KOOPERATİF BİRLİKLERİ 1

II-   KOOPERATİF MERKEZ BİRLİKLERİ           1

III- TÜRKİYE MİLLİ KOOPERATİFLER BİRLİĞİ           1

IV-  BİRLİK TEMSİLCİLERİNİN BELİRTİLMESİ VE DANIŞMA KURULU 1


ALTINCI BÖLÜM

KOOPERATİF HESAPLARI, MUHASEBE SİSTEMİ VE KOOPERATİF 

İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

I-    KURULUŞ İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ        

A-  KURUCU ORTAKLARIN ORTAKLIK PAYI TAAHHÜTLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

B-  SERMAYE TAAHHÜTLERİNİN ÖDENMESİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

C- KURULUŞ GİDERLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

1- Doğrudan Giderleştirilmesi Halinde         

2- Aktifleştirilmesi Halinde   

II-   ORTAKLIK İŞLEMLERİ İLE İLGİLİ MUHASEBE KAYITLARI           

A-  ORTAKLIĞA GİRİŞ İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

B-  ORTAKLIKTAN ÇIKIŞ İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

C- ORTAKLIK DEVİR İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

D- ORTAKLARIN SERMAYELERİNİ (PAYLARINI ) ARTIRMALARI

E-  KOOPERATİFTEN ÇIKAN VEYA ÇIKARILAN ORTAKLARLA HESAPLAŞMA İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ

III- KOOPERATİFİN ÜST BİRLİĞE ÜYE OLMASINA İLİŞKİN MUHASEBE İŞLEMLERİ  

IV-  GELİR- GİDER FARKI, RİSTURNLAR, YEDEK AKÇE VE FONLARA İLİŞKİN MUHASEBE İŞLEMLERİ           

A-  GELİR GİDER FARKI VE RİSTURN KAVRAMI

B-  YEDEK AKÇE AYIRIMI

C- FONLAR

1- Ortak ve Personel İçin Yardım Fonu        

2- İşletmeyi Geliştirme Fonu            

V-    TASFİYE İŞLEMLERİNİN MUHASEBELEŞTİRİLMESİ         

 

II. KISIM

KOOPERATİFLERİN VERGİSEL MÜKELLEFİYET 

VE SORUMLULUKLARI

BİRİNCİ BÖLÜM

KOOPERATİFLERİN VERGİSEL ÖDEVLERİ

I-    BİLDİRİM ÖDEVLERİ        

A-  İŞE BAŞLAMAYI BİLDİRME

B-  DEĞİŞİKLİKLERİN BİLDİRİLMESİ

1- Adres Değişikliklerinin Bildirilmesi          

2- İş Değişikliklerinin Bildirilmesi    

3- İşletme Değişikliklerinin Bildirilmesi       

C- İŞİ BIRAKMANIN BİLDİRİLMESİ

D- BİLDİRİMLERDE SÜRE

E-  BİLDİRİM ÖDEVİNİN YERİNE GETİRİLMEMESİNİN YAPTIRIMI

II-   DEFTER TUTMA    

A-  KANUNİ DEFTERLER

1- Yevmiye Defteri    

2- Defteri Kebir          

3- Envanter ve Bilanço Defteri         

4- Karar Defterleri     

a- Genel Kurul Karar Defteri        

b- Yönetim Kurulu Karar Defteri  

5- Ortaklar Defteri     

B-  DİĞER KANUNİ DEFTERLER

C- YARDIMCI DEFTERLER

1- Stok Giriş ve Çıkış Defteri

2- Sabit Kıymetler ve Demirbaş Defteri       

3- Kıymetli Evrak Defteri:     

4- Teftiş Defteri         

5- Gelen-Giden Evrak Defteri           

D- HESAP DÖNEMİ

E-  KANUNİ DEFTERLERİN TASDİKİ

1- Açılış Tasdiki         

2- Kapanış Tasdiki     

3- Beyanname Verme            

4- Tasdiki Yenileme   

5- Tasdik Makamı      

F-  KAYIT NİZAMI

G- KURUMLAR VERGİSİNDEN MUAF KOOPERATİFLERİN DEFTER TUTUP TUTMAYACAKLARI

H-  DEFTER TUTMA İLE İLGİLİ ÖDEVLERİN YERİNE GETİRİLMEMESİNİN YAPTIRIMI

1- Usulsüzlük Cezası  

2- Re’sen Takdir Nedeni Sayılması   

3- Kaçakçılık Cezası   

4- TTK’ya Göre Kesilecek Ceza         

III- KAYITLARIN TEVSİKİ       

A-  FİŞLER

1- Tahsil Fişi 

2- Tediye Fişi

3- Mahsup Fişi            

B-  MAKBUZ

C- ÇEK

D- FATURALAR

1- Faturada Bulunması Gereken Bilgiler      

2- Fatura Düzenlenmesi        

3- Fatura Kullanma Mecburiyeti       

4- Sevk İrsaliyesi Düzenlenmesi      

E-  PERAKENDE SATIŞ VESİKALARI

F-  GİDER PUSULALARI

G- MÜSTAHSİL MAKBUZU

H-  ÜCRET BORDROSU

İ-  KAYITLARIN TEVSİKİ İLE İLGİLİ ÖDEVLERİN YERİNE GETİRİLMEMESİNİN YAPTIRIMI

1- Usulsüzlük Cezası  

2- Özel Usulsüzlük Cezası     

3- Re’sen Takdir Nedeni Sayılması   

IV-  MUHAFAZA VE İBRAZ ÖDEVLERİ  

A-  MUHAFAZA EDİLECEK DEFTER VE VESİKALAR

B-  DEFTER VE VESİKALARIN İBRAZ ZORUNLULUĞU

C- MUHAFAZA VE İBRAZ ÖDEVLERİNİN YERİNE GETİRİLMEMESİNİN YAPTIRIMI

V-    SEKİZ BİN YTL’Yİ AŞAN TAHSİLAT VE ÖDEMELERİN TEVSİK EDİLMESİ YÜKÜMLÜLÜĞÜ            

A-  TEVSİK ZORUNLULUĞUNUN KAPSAMI VE İŞLEM TUTARI

B-  TEVSİK ZORUNLULUĞU OLMAYAN ÖDEME VE TAHSİLATLAR

C- TAHSİLAT VE ÖDEMELERİN YAPILACAĞI ARACI KURUMLAR

D- VADELİ SATIŞLARDA UYGULAMA

E-  CARİ HESAP KULLANILMASINDA

F-  CEZAİ MÜEYYİDE

VI-  KOOPERATİFLERİN VERGİ LEVHASI ASMA ZORUNLULUKLARI BULUNUP BULUNMADIĞI            

VII- KOOPERATİFLERİN BEYANNAMELERİNİ İMZALATMA ZORUNLULUĞU     

VIII-    KOOPERATİFLERİN MAL VE HİZMET ALIM-SATIMLARINA İLİŞKİN Bİİ FORMLARINI (Form Ba, Form Bs) VERME YÜKÜMLÜLÜĞÜ     153

IX-  KOOPERATİFLERİN VERGİSEL ÖDEVLERİ İLE İLGİLİ MUKTEZALAR        

İKİNCİ BÖLÜM

KOOPERATİFLERİN KURUMLAR VERGİSİ 

MÜKELLEFİYETİ

I-    KOOPERATİFLERİN KURUMLAR VERGİSİ MUAFİYETİ      

A-  5422 SAYILI KVK’YA GÖRE KOOPERATİFLERİN KURUMLAR VERGİSİ MUAFİYETİ (31.12.2005 TARİHİNE KADAR GEÇERLİ OLAN UYGULAMA)

1- 5422 Sayılı KVK’ya Göre Kooperatiflerin Kurumlar Vergisinden Muaf Olma Şartları     

a- Sermaye Üzerinden Kazanç Dağıtılmaması    

b- Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine Kazanç Üzerinden Hisse Verilmemesi            

c-  İhtiyat Akçelerinin (Yedek Akçelerin) Ortaklara Dağıtılmaması        

d- Münhasıran Ortaklarla İş Görülmesi   

e- Üst Kuruluşlara Girme Zorunluluğu     

B-  5520 SAYILI KVK’YA GÖRE KURUMLAR VERGİSİ MUAFİYETİ (1.1.2006’DAN İTİBAREN GEÇERLİ OLAN UYGULAMA)

1- Kooperatiflerin Kurumlar Vergisi Muafiyetinin Kapsamı 

2- Kooperatiflerin Kurumlar Vergisi Muafiyetinden Yararlanabilmelerinin Genel Şartları           

a- Sermaye Üzerinden Kazanç Dağıtılmaması    

b- Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine Kazanç Üzerinden Hisse Verilmemesi            

c-  Yedek Akçelerin Ortaklara Dağıtılmaması       

d- Sadece Ortaklarla İş Görülmesi           

3- Yapı Kooperatiflerinde Muafiyet Uygulaması      

a- Muafiyetten Yararlanılabilmesi İçin Yönetim ve Denetim Kurullarında Bulunmaması Gereken Kişiler    

aa-         Yapı Kooperatiflerine Ait İnşaat İşlerini Kısmen veya Tamamen Üstlenen Gerçek Kişiler veya Tüzel Kişi Temsilcileri 

ab-         Yapı Kooperatiflerine Ait İnşaat İşlerini Kısmen veya Tamamen Üstlenen Gerçek veya Tüzel Kişilerle 5520 Sayılı KVK’nın 13. Maddesi Gereğince İlişkili Olduğu Kabul Edilen Kişiler

ac-          Yapı Kooperatiflerine Ait İnşaat İşlerini Kısmen veya Tamamen Üstlenen Gerçek veya Tüzel Kişiler İle 5520 Sayılı KVK’nın 13. Maddesi Gereğince Bu Kişilerle İlişkili Olduğu Kabul Edilen Kişilerle İşçi ve İşveren İlişkisi İçinde Bulunanlar

b- Yapı Ruhsatı İle Arsa Tapusunun Kooperatif Tüzel Kişiliği Adına Tescil Edilmiş Olması      

c-  Yapı Kooperatiflerinin Muafiyetlerinin Devam Etmesi İçin Yukarıda Sayılan Şartları 2006 Yılının Sonuna Kadar Sağlamaları Gerekir     

d- Yapı Kooperatiflerinde Ortak İçi İşlemler       

e- Yapı Kooperatiflerinde Ortak Dışı İşlemler     

4- Tarım Satış Kooperatiflerinde Muafiyet Uygulaması      

5- Tarım Kredi Kooperatiflerinde Muafiyet Uygulaması      

6- 5520 Sayılı KVK Sonrasında Tüketim ve Taşımacılık Kooperatiflerinin Muafiyet Karşısındaki Durumu      

7- Kooperatiflerce Yapılan Bazı İşlemlerin Kurumlar Vergisi Muafiyetine Etkisi   

a- Yapı Kooperatiflerinin Kendilerine Ait Arsalarını Kat Karşılığı Vermeleri     

b- Yapı Kooperatiflerinin İnşa Ettiği Konutları Kiraya Vermesi  

c-  Yapı Kooperatiflerin Sahip Oldukları Gayrimenkulleri Ortak Olmayanlara Satmaları          

d- Kooperatif Arsasının Kamulaştırılması            

e- Konut veya İş Yeri Site Alanlarının Genel Giderlerinin Yapı Kooperatiflerince Karşılanması  

f-  Kooperatiflerinin Mevduat Faizi Elde Etmesinin Muafiyete Etkisi      

g- Ana Sözleşmesinde Kulüp, Satış Mağazası, Berber, Oyun Salonu, Sinema Gibi Sosyal Tesisler Kurulacağına Dair Hükümler Bulunan Yapı Kooperatifinin Muafiyetten Yararlanıp Yararlanamayacağı      

h- Anasözleşmelerinde Ortak Dışı İşlemlerden Doğan Gelir – Gider Farkını Özel Bir Fon Hesabında Toplanmasına Dair Hüküm Bulunan Kooperatiflerin Kurumlar Vergisi Muafiyetinden Yararlanıp Yararlanamayacakları  

ı-  Tasfiye Haline Giren Kooperatiflerin Taşınmaz Mallarının Satılmasının Muafiyete Etkisi    

j-  Yapı Kooperatiflerince Konut ve İşyeri Karşılığı Arsa Temin Edilmesi Halinde Vergilendirme  

k-  Yapı Kooperatiflerine Ait Arazi veya Arsanın Ortaklara Dağıtılmasının Muafiyete Etkisi     

l-  Yapı Kooperatiflerinin Gayrimenkullerini İpotek Ettirerek Borçlanmasının Muafiyete Etkisi  

8- Muafiyet Şartlarının Dönem İçinde Kaybedilmesi Halinde Vergilendirme         

a- Sermaye Üzerinden Kazanç Dağıtılmaması veya Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine Kazançtan Pay Verilmemesi Şartını İhlal Eden Kooperatiflerin Durumu       

b- Birikmiş Yedek Akçe ve Fonları Ortaklarına Dağıtan Kooperatiflerin Durumu          

c-  5520 Sayılı KVK İle Yapılan Değişiklikler Sonucunda Muafiyetlerini Kaybeden Kooperatiflerin Durumu 

9- Muafiyet Şartlarının Dönem İçinde Sağlanması Halinde Kurumlar Vergisi Mükellefiyetinden, Muafiyete Geçiş     

C- KOOPERATİFLERİN KURUMLAR VERGİSİ MUAFİYETİ İLE İLGİLİ MUKTEZALAR

II-   KOOPERATİFLERİN YARARLANABİLECEĞİ KURUMLAR VERGİSİ İSTİSNALARI   

A-  RİSTURN İSTİSNASI

1- Risturn İstisnasının Amacı            

2- Risturn İstisnasının Kapsamı        

3- Risturn İstisnasından Yararlanabilecek Kooperatifler    

a- Tüketim Kooperatifleri

b- Üretim Kooperatifleri   

c-  Kredi Kooperatifleri      

d- İade Edilen Yönetim Giderlerinde Risturn İstisnası Uygulaması       

4- Risturn İstisnasından Yararlanabilmenin Şartları           

a- Gelir-Gider Farkının Risturn Şeklinde Dağıtılacağına İlişkin Hükmün Kooperatif Ana Sözleşmesinde Yer Alması       

b- Risturnların Ortak İçi İşlemlerden Oluşan Gelir-Gider Farkından Dağıtılacak Olması          

c-  Dağıtımın, Faaliyet Dönemini İzleyen Yıl İçinde Yapılması    

d- Kanuni Yedek Akçe ve Fonlar Ayrılmadan Risturnların Dağıtılamayacak Olması      

e- Dağıtımın Ortakların Kooperatifle Yapmış Oldukları Muameleler Nispetinde Yapılması       

5- Risturnların Ayni Olarak Ödenmesi          

6- Risturnların Ortaklar Yönünden Durumu  

7- Geçmiş Yıllardan Oluşan Olumlu Gelir-Gider Farkının Risturn Olarak Dağıtılmayacağı            

8- Gayrimenkullerin Satışından, Kiralanmasından veya Mevduat Faizlerinden Elde Edilen Kazançların Risturn İstisnasına Tabi Olup Olmadığı       

9- Risturn Dağıtımı ve İstisnanın Uygulaması         

a- Yedek Akçe        

b- Ortak ve Personel İçin Yardım Fonu    

c-  İşletmeyi Geliştirme Fonu       

d- Risturn İstisnasına İlişkin Örnek Uygulama   

B-  TARIM SATIŞ KOOPERATİFLERİNE ÖZGÜ İSTİSNALAR (TARIM SATIŞ KOOPERATİF VE BİRLİKLERİ HAKKINDA KANUN’UN 6. MADDESİNDE YER ALAN İSTİSNALAR)

1- Ortak İçi İşlemlerden Oluşan Olumlu Gelir-Gider Farkı  

2- Üretim Tesisleri ve Bu Tesislere İlişkin Gayrimenkullerin Satışı          

3- Ortaklıktan Çıkanlara İade Edilen Sermaye Payları İle Ödenmiş Sermaye Payı Arasında Kooperatif Lehine Doğan Fark      

4- Kooperatif ve Birliklere Yapılan Bağış ve Yardımlar       

C- İŞTİRAK KAZANÇLARI İSTİSNASI

D- RÜÇHAN HAKKI KUPONU SATIŞ KAZANCI İTİSNASI

E-  EĞİTİM KOOPERATİFLERİNİN EĞİTİM VE ÖĞRETİM İŞLETMELERİ KAZANÇ İSTİSNASI

1- İstisna Uygulamasının Şartları     

2- İstisna Uygulamasının Süresi       

3- Birden Fazla Eğitim Kurumunun İşletilmesinden Elde Edilen Kazançlarda İstisna Uygulaması       

F-  İŞTİRAK HİSSELERİ VEYA GAYRİMENKULLERİN SATIŞINDAN DOĞAN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA

1- 21.06.2006 Tarihine Kadar Geçerli Olan Uygulama        

a- İstisnanın Uygulanmasına Konu Olacak İktisadi Kıymetler    

aa-         Gayrimenkuller

ab-         İştirak Hissesi

b- İştirak Hisseleri veya Gayrimenkullerin Satışından Doğan Kazancın Kurumlar Vergisinden Müstesna Tutulmasının Şartları           

ba-         İştirak Hisseleri veya Gayrimenkullerin İki Tam Yıl Süre İle Aktifte Bulundurulması

bb-         Gayrimenkul veya Menkul Kıymet Ticareti İle Uğraşılmaması

bc-          Satıştan Doğan Kazancın Özel Bir Fon Hesabında Tutulması

c-  Satış Vaadi Sözleşmesi İle Satışı Öngörülen Gayrimenkuller            

2- 5520 Sayılı Yeni KVK’ya Göre 21.6.2006 Tarihinden İtibaren Geçerli Olan Uygulama  

a- İstisna Uygulamasına Konu Olabilecek Kıymetler      

aa-         Taşınmazlar

ab-         İştirak Hisseleri

b- İstisnadan Yararlanabilmenin Şartları           

ba-         Taşınmazlar ve İştirak Hisselerinin İki Tam Yıl Süre İle Aktifte Bulundurulması

bb-         Satıştan Doğan Kazancın, Satışın Yapıldığı Yılı İzleyen Beşinci Yılın Sonuna Kadar Pasifte Özel Bir Fon Hesabında Tutulması

bc-          Satış Bedelinin En Geç Satışın Yapıldığı Yılı İzleyen İkinci Takvim Yılının Sonuna Kadar Tahsil Edilmesi

bd-         Satışın Kooperatifin Mali Yapısını Güçlendirecek Mahiyette Olması

c-  İstisna Şartlarının İhlali Halinde Ziyaa Uğratılmış Sayılan Verginin Hesabı            

ca-          İstisnadan Yararlanılan Tutarın Özel Bir Fon Hesabında Tutulması Şartının İhlali Halinde Ziya Uğramış Sayılan Vergi

cb-          Satış Bedelinin İki Yıl İçinde Tahsil Edilmesi Şartının İhlali Halinde Ziya Uğramış Sayılan Vergi

G- OHAL BÖLGESİNDE VE KALKINMADA ÖNCELİKLİ YÖRELERDE ELDE EDİLEN KAZANÇLARA İLİŞKİN İSTİSNA

1- Tam İstisna Uygulaması   

2- Kısmi Vergi İstisnası         

3- 5084 Sayılı Kanunla Yapılan Düzenleme  

H-  YATIRIM İNDİRİMİ İSTİSNASI

1- Kaldırılmadan Önceki Hükümlere Göre Yatırım İndirimi İstisnasının Kısaca Açıklanması       

a- Yatırım İndirimi İstisnasının Konusu ve Oranı           

b- Yatırım İndirimi İstisnası Uygulamasının Başlangıcı  

c-  Yatırım İndirimi Hesaplanmayacak İktisadi Kıymetler          

ca-          Bedeli 10.000 YTL’den (2005 Yılı İçin) Az Olan İktisadi Kıymetler

cb-          Kullanılmış İktisadi Kıymetler

cc- Gayri Maddi Haklar ve Ekonomik Ömrü 5 Yıldan Kısa Olan Özel Maliyet Bedelleri

cd-          Mal ve Hizmet Üretimi İle Doğrudan İlgili Olmayan; Alet, Edevat, Mefruşat ve Büro Demirbaşları

ce-          Bedelsiz Olarak İktisap Edilen İktisadi Kıymetler

cf- Satın Alma Suretiyle İktisap Edilen veya İnşa Edilen Binalar İle Arazi veya Arsalar

cg-          Binek Otomobili ve Benzeri Kara Taşıtları, Yat, Kotra, Tekne ve Benzeri Motorlu Deniz Araçları ile Uçak ve Helikopter Gibi Hava Taşıtları (İşletmenin esas faaliyet konusu ile ilgili olanlar hariç).

d- Yatırım İndirimine Konu Edilen İktisadi Kıymetlerin Elden Çıkarılması         

e- Yatırım İndirimi İstisnasında Endeksleme ve Enflasyon Düzeltmesi            

2- 2006-2008 Hesap Dönemi Kazançlarından İndirilebilecek Yatırım İndirimi İstisnası  

a- 31.12.2005 Tarihi İtibarıyla Mevcut Olup, 2005 Yılı Kazançlarından İndirilemeyen Tutarlar  

b- 24.4.2003 Tarihinden Önceki Müracaatlara İstinaden Düzenlenen Yatırım Teşvik Belgeleri Kapsamında Yapılan Yatırımlar           

c-  1.1.2006 Tarihinden Önce Başlanılan Yatırımların Devamı Niteliğindeki Yatırımlar

III- KOOPERATİFLERDE SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİ

A-  GENEL AÇIKLAMA

B-  KURUM KAZANCININ TESPİTİNDE İNDİRİLECEK GİDERLER

1- Gelir Vergisi Kanunu’na Göre İndirilecek Giderler          

a- Kazancın Elde Edilmesi ve İdame Ettirilmesi İçin Yapılan Genel Giderler     

aa-         Belgeli Giderler

ab-         Götürü Gider Uygulaması

i-   Götürü Gider Uygulamasında Hasılat

ii-  İhracat Hasılatı

iii- Yurt Dışı Taşımacılık Hasılatı

iv- Yurt Dışında Yapılan İnşaat, Onarma, Montaj ve Teknik Hizmetlerden Sağlanan Hasılat

b- Çalışanların Yiyecek, Giyecek, Sigorta Prim vb. Giderleri      

c-  İşle İlgili Zarar-Ziyan ve Tazminatlar            

d- Seyahat ve İkamet Giderleri   

e- Taşıt Giderleri   

f-  Ayni Vergi, Resim ve Harçlar   

g- Amortismanlar  

ga-         Amortisman Ayırma Yöntemleri

i-   01.01.2004 Tarihinden Önce Aktife Giren İktisadi Kıymetler İçin Normal Amortisman Yöntemi

ii-  01.01.2004 Tarihinden Sonra Aktife Giren İktisadi Kıymetler İçin Normal Amortisman Yöntemi

gb-         Azalan Bakiyeler Yöntemi

i-   01.01.2004 Tarihinden Önce Aktife Giren İktisadi Kıymetler İçin Azalan Bakiyeler Yöntemi

ii-  01.01.2004 Tarihinden Sonra Aktife Giren İktisadi Kıymetler İçin Azalan Bakiyeler Yöntemi 

gc-          Seçilen Amortisman Yönteminin Değiştirilmesi

gd-         Taşıt Araçlarında Kullanılan Lastiklerin Amortismanı

h- İşveren Sendikalarına Ödenen Aidatlar          

ı-  Bireysel Emeklilik Sistemine Ödenen Katkı Payları    

j-  Gıda Bankacılığı Faaliyetinde Bulunan Dernek ve Vakıflara Bağışlanan Gıda, Temizlik, Giyecek ve Yakacak Maddeleri   

k-  Banka Kredi Borçlarından Doğan Ancak Ödenmemiş Bulunan Faiz Tahakkukları      

2- Kurumlar Vergisi Kanunu’na Göre İndirilebilecek Giderler        

a- Kuruluş ve Örgütlenme Giderleri (İlk Tesis ve Taazzuv Giderleri)   

b- Genel Kurul Toplantıları İçin Yapılan Giderlerle Birleşme, Devir, Bölünme, Fesih ve Tasfiye Giderleri            

3- Özel Kanunlar Uyarınca Safi Kurum Kazancının Tespitinde İndirilecek Giderler          

4- Geçmiş Yıl Zararlarının Mahsubu  

a- Devralınan Kurumlara Ait Zararların Mahsubu           

b- Yurt Dışı Faaliyetlerinden Doğan Zararların Mahsubu           

c-  Geçici Vergi Açısından Zarar Mahsubu 

5- Kurumlar Vergisi Beyannamesi Üzerinde Yapılacak İndirimler 

a- Ar-Ge Harcamaları        

aa-         Ar-Ge Faaliyetlerinin Kapsamı

ab-         Kapsam Dışında Kalan Faaliyetler

ac-          Ar-Ge Faaliyetinin Sınırı

ad-         Ar-Ge Harcamaları

i-   İlk Madde ve Malzeme Giderleri

ii-  Personel Giderleri

iii- Genel Giderler

iv- Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler

v-  Vergi, Resim ve Harçlar 

vi- Amortisman ve Tükenme Payları

vii-     Finansman Giderleri

ae-         Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler 

af- Ar-Ge İndiriminin Uygulanması 

b- Sponsorluk Harcamaları           

c-  Bağış ve Yardımlar       

ca-          Bağış ve Yardımların Yapılacağı Kurum ve Kuruluşlar

cb-          Bağış ve Yardımlar Makbuz Karşılığı Yapılmalıdır

cc- Bağış ve Yardımların Üst Sınırı 

cd-          Bağış ve Yardımların Aynen Yapılması Halinde Değer Tespiti

ce-          % 5 Oranı İle Sınırlı Olmaksızın Tamamı İndirilebilecek Bağış ve Yardımlar

i-   Okul, Sağlık Tesisi ve Öğrenci Yurtlarına Yapılan Bağışlar

ii-  Kültür ve Tabiat Varlıklarının Korumasına Yönelik Olarak Yapılan Bağışlar

iii- Doğal Afetler Nedeniyle Yapılacak Bağış ve Yardımlar

cd-          Bağış ve Yardımların Özel Kanunlar Gereğince İndirimi

i-   İlk Öğretim ve Eğitim Kanunu’na Göre Yapılan Bağış ve Yardımlar

ii-  Yüksek Öğretim Kanunu’na Göre Yapılan Bağış ve Yardımlar

iii- Bağış ve Yardımların Katma Değer Vergisi Mevzuatı Yönünden Değerlendirilmesi

C- KURUM KAZANCININ TESPİTİNDE KANUNEN KABUL EDİLMEYEN GİDERLER

1- Özsermaye Üzerinden Ödenen veya Hesaplanan Faizler           

2- Örtülü Sermaye Üzerinden Ödenen veya Hesaplanan Faizler    

a- 5520 Sayılı KVK Öncesi Örtülü Sermaye Uygulaması  

b- 5520 Sayılı Yeni KVK Sonrası Örtülü Sermaye Uygulaması    

3- Örtülü Kazançlar    

a- 5520 Sayılı KVK Öncesi Uygulama       

b- 5520 Sayılı KVK Sonrası Uygulama (Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımı)  

ba-         Transfer Fiyatlandırması Yoluyla Örtülü Kazanç Dağıtımına Konu Olabilecek İşlemler

bb-         İlişkili Kişi Kavramı

bc-          Emsallere Uygunluk İlkesi

4- Yedek Akçeler       

5- Kurumlar Vergisi İle Her Türlü Para Cezaları      

6- VUK Hükümlerine Göre Ödenen Gecikme Faizleri           

7- Alkol ve Alkollü İçkiler İle Tütün ve Tütün Mamullerine Ait İlan ve Reklam Giderleri 

8- İşletmenin Esas Faaliyet Konusu İle İlgili Olmayan Deniz ve Hava Taşıtlarının Giderleri ve Amortismanları     

9- Maddi ve Manevi Zararlar 

10-      Diğer Kanunlarda Yer Alan Hüküml3

11-      Kanunen Kabul Edilmeyen Gider Niteliğinde Olan Diğer Gid3

D- YILLARA SARİ İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİNDE KURUM KAZANCININ TESPİTİ

1- Genel Olarak Yıllara Sari İnşaat ve Onarım İşleri          

2- Kooperatiflerin Yıllara Yaygın İnşaat ve Onarım İşleri Karşısındaki Durumları           

3- Kooperatiflere Karşı Taahhütte Bulunan Kişi ve Kurumların, Yıllara Sari İnşaat ve Onarım İşlerinden Sağladıkları Kazancın Tespiti 

a- Müşterek Genel Giderlerinin Dağıtımı

aa-         Yıl İçinde Birden Fazla İnşaat ve Onarım işinin Birlikte Yapılması

ab-         İnşaat ve Onarım İşlerinin Diğer İşlerle Birlikte Yapılması

b- Müşterek Amortismanların Dağıtımı    

c-  İnşaat ve Onarım İşlerinde İşin Bitim Tarihi  

E-  KOOPERATİF SAFİ KURUM KAZANCININ TESPİTİNDE DÖNEM SONU İŞLEMLERİ

1- Envanter İşlemleri            

2- Değerleme 

3- Değerleme Ölçüleri           

a- Maliyet Bedeli   

b- Borsa Rayici      

c-  Tasarruf Değeri            

d- Mukayyet Değer           

e- İtibari Değer     

f-  Vergi Değeri      

g- Rayiç Bedel       

h- Emsal Bedeli ve Ücreti

ı-  Alış Bedeli         

4- Kasa Hesabının Değerlemesi        

5- Bankalar Hesabının Değerlemesi 

6- Vadeli Mevduat Hesaplarının Değerlemesi          

7- Banka Kredilerinin Değerlemesi   

8- Menkul Kıymetlerin Değerlemesi 

a- Alış Bedeli Ölçüsüne Göre Değerlenecek Menkul Kıymetler   

b- Borsa Rayicine Göre Değerlenecek Menkul Kıymetler            

c-  Kıst Getiri Ölçüsüne Göre Değerlenecek Menkul Kıymetler    

9- Alacak ve Borçların Değerlemesi 

a- Şüpheli Alacaklar          

aa-         Bilanço usulüne göre defter tutulmalıdır

ab-         Alacak, Kazancın Elde Edilmesi ve Devamı İle İlgili Olmalıdır

ac-          Alacak Değerleme Günü İtibariyle Teminatsız Olmalıdır

ad-         Alacak Değerleme Günü İtibariyle Şüpheli Hale Gelmiş Olmalıdır

b- Değersiz Alacaklar        

c-  Vazgeçilen Alacaklar     

d- Alacak ve Borç Senetleri Reeskontu    

10-      Stokların Değerleme3

a- Satın Alınan Emtianın Değerlemesi     

b- İmal Edilen Emtianın Değerlemesi      

c-  Emtiada Düşük Bedelle Değerleme      

d- Kıymeti Düşen Mallarda Değerleme    

11-      Duran Varlıkların Değerleme3

12-      Amortisman Ayırm3

a- Amortisman Ayırma Şartları    

b- Fevkalade Amortisman            

13-      Yenileme Fo3

IV-  KURUMLAR VERGİSİNİN BEYANI VE ÖDENMESİ  

A-  KURUMLAR VERGİSİNİN HESAPLANMASI VE BEYANNAMENİN DÜZENLENMESİ

1- Kurumlar Vergisinin Oranı            

2- Kurumlar Vergisinin Hesaplanması          

B-  BEYANNAMENİN VERİLME ZAMANI VE YERİ

1- Geliri Gayrimenkul Kira Gelirinden İbaret Bulunan Kooperatiflerin Durumu    

2- Vergi Beyannameleri ve Bildirimlerinin İnternet Ortamında Gönderilmesi Uygulaması          

C- KURUMLAR VERGİSİNİN ÖDENMESİ

1- Ödenecek Kurumlar Vergisinden Yapılacak Mahsuplar   

a- Tevkif Suretiyle Ödenen Verginin Mahsubu    

ab-         Yıl İçinde Ödenen Geçici Verginin Mahsubu

ac-          Yurt Dışında Ödenen Vergilerin Mahsubu

D- KOOPERATİFLER TARAFINDAN BEYAN EDİLECEK PERFORMANS VERİLERİ (PERFORMANS DERECE BİLDİRİMİ)

V-    KOOPERATİFLERİN GEÇİCİ VERGİ MÜKELLEFİYETİ        

A-  GEÇİCİ VERGİ DÖNEMLERİ

1- Normal Hesap Döneminde            

2- Özel Hesap Döneminde     

3- İşe Başlama, İşi Bırakma ve Hesap Döneminin Değişmesi        

B-  GEÇİCİ VERGİ MATRAHININ TESPİTİ

1- Değerlemeye İlişkin Bazı Hususlar          

a- Yabancı Paraların ve Yabancı Para Cinsinden Olan Borç ve Alacakların Değerlemesi          

b- Alacak ve Borç Senetlerinde Reeskont Uygulaması    

c-  Maliyet Tespit Yönteminin Seçimi        

d- Şüpheli Alacaklar          

e- Amortisman Uygulaması          

f-  Dönem Sonu Mal Mevcutlarının Tespiti ve Değerlemesi        

2- Özellik Gösteren Durumlar           

a- İndirim ve İstisnaların Dikkate Alınması        

b- Geçmiş Yıl Zararları      

c-  Yatırım İndirimi Uygulaması    

d- Gayri Maddi Hak Bedeli ve Ciro Primi Gibi Ödemeler  

e- Yenileme Fonu  

f-  Yeni İşe Başlayan Kooperatifler          

g- İşi Bırakan veya Tasfiyeye Giren Kooperatifler         

h- Re’sen veya İkmalen Tarhiyat ve Ceza Uygulaması  

ı-  Yeminli Mali Müşavirlerin Sorumluluğu           

C- GEÇİCİ VERGİ ORANI

D- GEÇİCİ VERGİNİN MAHSUBU

1- Beyanname Üzerinden Hesaplanan Vergiye Mahsup      

2- Diğer Vergi Borçlarına Mahsup veya Nakden İade         

3- Tevkif Yoluyla Kesilen Vergilerin Geçici Vergiye Mahsubu         

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

KOOPERATİF GELİRLERİNDEN 

VERGİ KESİNTİSİ

I-    KOOPERATİF GELİRLERİNDEN GVK’NIN GEÇİCİ 67. MADDESİNE GÖRE YAPILACAK VERGİ KESİNTİSİ 

A-  GEÇİCİ 67. MADDEYE GÖRE TEVKİFATA TABİ GELİRLER

1- Menkul Kıymetler ve Diğer Sermaye Piyasası Araçlarının Elden Çıkarılması ve Elde Tutulması Sürecinde Elde Edilen Gelirler Üzerinden Geçici 67. Maddeye Göre Yapılacak Tevkifat          

2- Tahvil ve Hazine Bonosu Faizleri ile TOKİ, KOİ ve Özelleştirme İdaresince Çıkarılan Menkul Kıymet Getirileri Üzerinden Geçici 67. Maddeye Yapılacak Tevkifat     

3- Mevduat Faizleri ve Repo Gelirleri Üzerinden Geçici 67. Maddeye Göre Yapılacak Tevkifat   

II-   KOOPERATİFLERİN ELDE ETTİKLERİ BAZI MENKUL KIYMET GELİRLERİ ÜZERİNDEN 5520 SAYILI KVK’YA GÖRE VERGİ KESİNTİSİ   

A-  GVK’NIN GEÇİCİ 67. MADDESİNİN GEÇERLİ OLDUĞU DÖNEMLERDE (2006-2015 YILLARI) VERGİ KESİNTİSİ

B-  GVK’NIN GEÇİCİ 67. MADDESİNİN YÜRÜRLÜKTEN KALMASINDAN SONRA VERGİ KESİNTİSİ

1- Kurumlar Vergisinden Muaf Bulunan Kooperatiflerce Elde Edilen Mevduat Faizleri ve Repo Gelirleri      

2- Kurumlar Vergisi Mükellefiyeti Bulunan Kooperatiflerce Elde Edilen Mevduat Faizleri ve Repo Gelirleri      

III- KOOPERATİFLERİN KİRA GELİRLERİ ÜZERİNDEN YAPILACAK TEVKİFAT           

A-  GELİRİ GAYRİMENKUL KİRA GELİRİNDEN İBARET BULUNAN KOOPERATİFLERİN VERGİLENDİRİLMESİ

B-  TEVİFATA TABİ GAYRİMENKUL KİRA GELİRLERİ DIŞINDAKİ GELİRLER İÇİN BEYANNAME VEREN KOOPERATİFLERİN KİRA GELİRLERİNİN VERGİLENDİRİLMESİ

C- KURUMLAR VERGİSİNDEN MUAF OLAN KOOPERATİFLERİN ELDE ETTİKLERİ KİRA GELİRLERİ VERGİ TEVKİFATINA TABİ MİDİR?

IV-  KESİNTİ YOLU İLE ÖDENEN VERGİLERİN MAHSUP VE İADESİ    

A-  BEYANNAME ÜZERİNDEN HESAPLANAN VERGİYE MAHSUP

B-  DİĞER VERGİ BORÇLARINA MAHSUP VEYA NAKDEN İADE

1- Mahsup Yoluyla İade         

2- Nakden İade          

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

KOOPERATİFLERİN GELİR VERGİSİ 

TEVKİFAT SORUMLULUĞU

I-    TEVKİFAT SORUMLULUĞUNUN KAYNAĞI

II-   TEVKİFATA TABİ ÖDEMELER       

A-  ÜCRET ÖDEMELERİ ÜZERİNDEN YAPILACAK VERGİ KESİNTİSİ

1- Ücretin Tanımı ve Niteliği             

2- Ücretin Unsurları   

a- İşverene Tabi Olmak    

b- Belirli Bir İşyerine Bağlı Olmak           

c-  Ödemenin Hizmet Karşılığı Olması      

d- Ödemenin Para, Ayın veya Para İle Temsil Edilebilen Menfaat Şeklinde Olması      

3- Ücretlerde Elde Etme        

4- Yönetim, Denetim ve Tasfiye Kurulu Üyelerine Çeşitli Adlar Altında Yapılan Ödemelerin Ücret Olarak Değerlendirileceği 

5- Ücretin Safi Tutarının Tespiti       

a- Sosyal Sigorta Primleri            

b- Şahıs Sigorta Primleri ve Bireysel Emeklik Sistemine Ödenen Katkı Payları            

ba-         İndirim Konusu Yapılacak Prim ve Katkı Payı Ödemelerinin Belgelendirilmesi

bb-         İlgili Olduğu Dönemde İndirilemeyen Prim ve Katkı Paylarının Durumu

bc-          Belirlenmiş Sınırların Üzerinde Yapılan Ödemeler

bd-         Geçmiş Dönemlere Yönelik Yapılan (Gecikmiş) Ödemelerin Durumu

d- Sendika Aidatları          

e- Gayrisafi Ücretten Kanunen Kabul Edilmeyen İndirimler       

6- Ücretlerde İstisnalar        

7- Sakatlık İndirimi   

8- Ücret Üzerinden Kesilecek Gelir Vergisinin Hesaplanması         

B-  SERBEST MESLEK İŞLERİ NEDENİYLE YAPILAN ÖDEMELERDEN YAPILACAK VERGİ KESİNTİSİ

1- Serbest Meslek Kazancının Tarifi 

2- Tevkifata Tabi Ödemeler  

3- Tevkifat Oranları   

C- YILLARA SARİ İNŞAAT VE ONARIM İŞLERİ YAPANLARA ÖDENEN İSTİHKAK (HAKEDİŞ) BEDELLERİNDEN YAPILACAK VERGİ KESİNTİSİ

1- Tevkifata Tabi Ödemeler  

2- İstihkak (Hakediş) Bedelleri Üzerinden Tevkifat Yapılmamasının Neticeleri   

3- Sözleşmesine Göre Yıl İçinde Bitecek İnşaat ve Onarım İşinin Uzaması Halinde Vergi Kesintisi       

D- KİRA ÖDEMELERİ ÜZERİNDEN YAPILACAK VERGİ KESİNTİSİ

1- Tevkifata Tabi Ödemeler  

2- Gayrimenkul Kiralanması Halinde Tevkifat Uygulaması 

a- Gerçek Kişilere Ait Gayrimenkullerin Kiralanması Halinde Tevkifat Uygulaması     

b- Şirketlere Ait Gayrimenkuller İçin Ödenen Kira Bedellerinden Tevkifat Yapılacak mıdır?   

c-  Başka Kooperatiflere Ait Gayrimenkuller İçin Ödenen Kira Bedellerinden Tevkifat Yapılacak mıdır?    

3- Kira Ödemelerinde Netten Brüte Gidilmesi          

E-  DAĞITILAN OLUMLU GELİR-GİDER FARKLARI ÜZERİNDEN YAPILACAK VERGİ KESİNTİSİ

1- Kooperatiflerce Kimlere Yapılan Ödemeler Tevkifata Tabidir?  

2- Kooperatiflerin Kâr Payı Tevkifatına Tabi Ödemeleri Nelerdir? 

a- Ortaklara Ortaklık İşlemleri Dışında Dağıtılan Kazançlar       

b- Yönetim Kurulu Başkan ve Üyelerine Kazançtan Verilen Hisseler     

F-  ÇİFTÇİLERDEN SATIN ALINAN ZİRAİ MAHSUL VE HİZMET BEDELLERİ ÜZERİNDEN YAPILACAK VERGİ KESİNTİSİ

1- Tevkifata Tabi Ödemeler ve Tevkifat Oranları    

a- Zirai Ürün Bedelleri Üzerinden Yapılacak Gelir Vergisi Tevkifatı      

aa-         Ticaret Borsalarında Tescil Ettirilerek Satın Alınan Zirai Ürün Bedellerinden Yapılacak Gelir Vergisi Tevkifatı

ab-         Toptancı Hallerinde Satılan Yaş Sebze ve Meyvelerin Alış Bedelleri Üzerinden Yapılacak Gelir Vergisi Tevkifatı

ac-          Ticaret Borsalarında Tescil Ettirilmeksizin ve Toptancı Halleri Dışında Satın Alınan Zirai Ürün Bedelleri Üzerinden Yapılacak Gelir Vergisi Tevkifatı

b- Zirai Faaliyet Kapsamında Ödenen Hizmet Bedelleri Üzerinden Yapılacak Gelir Vergisi Tevkifatı  

ba-  Ormanların Ağaçlandırılması Toplanması Taşınması ve Benzeri Hizmetler İçin Orman Köylülerine Yapılan Ödemeler Üzerinden Tevkif Edilecek Gelir Vergisi

bb-  Diğer Hizmetler Karşılığında Yapılan Ödemeler Üzerinden Tevkif Edilecek Gelir Vergisi

2- Zirai Ürün Bedelleri Üzerinden Yapılacak Tevkifatta Vergi Kesenlerin Sorumluluğu   

a- 5590 Sayılı Kanuna Göre Kurulmuş Bulunan Ticaret Borsalarında Tescil Ettirilerek Satın Alınan Zirai Ürün Bedellerinden Yapılacak Gelir Vergisi Tevkifatı ve Müteselsil Sorumluluk          

b- Zirai Ürün İhraç Eden Kooperatiflerin Bu Ürünlerin Alımında Yapacakları Gelir Vergisi Tevkifatı ve Müteselsil Sorumluluk         

c-  Köy Tüzel Kişiliği ile Türk Medeni Kanunu’na Göre Kurulmuş Olan Vakıflarca (Vakıflara Ait İktisadi İşletmeler Dahil) Satılan Zirai Ürün Bedelleri Üzerinden Yapılacak Gelir Vergisi Tevkifatı ve Müteselsil Sorumluluk     

d- Kiralanan Sınai İşletmelerde Zirai Ürün İşleyenlerle İlgili Müteselsil Sorumluluk  

3- Müteselsil Sorumluluğun Belirlenmesi     

4- Gelir Vergisi Tevkifatının Yapılmayacağı Durumlar ve Müteselsil Sorumluluktan Kurtulma    

5- Borsa Tescil Beyannamelerinin Saklanması        

G- ESNAF MUAFLIĞINDAN YARARLANANLARA YAPILAN ÖDEMELERDEN YAPILACAK TEVKİFAT

III- TEVKİF EDİLEN VERGİLERİN BEYANI VE ÖDENMESİ       

A-  MUHTASAR BEYANNAMENİN VERİLME ZAMANI VE YERİ

B-  TEVKİF EDİLEN VERGİLERİN ÖDENMESİ

BEŞİNCİ BÖLÜM

KOOPERATİFLERİN KATMA DEĞER 

VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ

I-    KATMA DEĞER VERGİSİNİN KONUSU VE KOOPERATİFLERCE YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERİN KDV’NİN KONUSUNA GİRİP GİRMEDİĞİ     

A-  KDV’NİN KONUSU

B-  KOOPERATİFLERCE YAPILAN TESLİM VE HİZMETLERİN KDV’NİN KONUSUNA GİRİP GİRMEDİĞİ

C- ORTAK İÇİ İŞLEMLERİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU

II-   VERGİNİN MÜKELLEFİ VE SORUMLUSU OLMA      

III- VERGİYİ DOĞURAN OLAY 

IV-  KOOPERATİFLERİN YARARLANDIKLARI KDV İSTİSNALARI         

A-  İHRACAT İSTİSNASI

1- Doğrudan İhracat  

2- Türkiye’de İkamet Etmeyen Yolculara Mal Satışları       

3- Bavul Ticareti        

4- İhraç Kaydıyla Teslimler  

B-  ARAÇLAR, KIYMETLİ MADEN VE PETROL ARAMALARI İLE ULUSAL GÜVENLİK HARCAMALARI VE YATIRIMLARDA KDV İSTİSNASI

C- TAŞIMACILIK İSTİSNASI

D- DİPLOMATİK İSTİSNA

E-  İTHALAT İSTİSNASI

1- Vergiden İstisna Edilen Mal ve Hizmetlerin İthali           

2- Gümrük Vergisinden Muaf veya Müstesna Olan Malların İthali  

3- Özel Rejime Konu Olan İşlemler   

F-  İŞTİRAK HİSSESİ VE GAYRİMENKUL SATIŞLARINA İLİŞKİN İSTİSNA

G- TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİFLERİNİN, TARIMI YAYMAK ISLAH VE TEŞVİK ETMEK AMACIYLA YAPTIKLARI TESLİM VE HİZMETLER

H-  TARIMSAL AMAÇLI KOOPERATİFLERİN ARAZİ ISLAHINA AİT HİZMETLERİ

İ-  ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİ İLE KÜÇÜK SANAYİ SİTELERİNİN KURULMASI AMACIYLA OLUŞTURULAN KOOPERATİFLERİN ARSA VE İŞYERİ TESLİMLERİ

1- İstisnanın Uygulanabilmesi İçin Teslim Konusunun Arsa veya İşyeri Olması Gerektiği          

2- İstisnanın Uygulanabilmesi İçin Teslim Konusu Arsa veya İşyerinin, Bölge veya Site İçerisinde Olması Gerektiği    

3- Ortak Olmayan Kişilere Yapılan Arsa ve İşyeri Teslimlerinin İstisna Kapsamına Girip Girmediği       

J-  KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNİN ÜYELERİNE KONUT TESLİMLERİ

1- Kooperatif Ortağı Olmayan Kişilere Yapılan Konut Teslimleri KDV’ye Tabidir   

2- KDV’ye Tabi İşlemleri (Teslimleri) Olmadığı Sürece Konut Yapı Kooperatifleri KDV Beyannamesi Vermeyeceklerdir             

V-    KDV’DE İNDİRİM VE İADE MEKANİZMASI İLE KOOPERATİFLERİN VERGİDEN İSTİSNA EDİLMİŞ İŞLEMLERİ İÇİN YÜKLENDİĞİ KDV’NİN DURUMU       

VI-  İNDİRİMLİ ORANA TABİ İŞLEMLERİ GERÇEKLEŞTİREN KOOPERATİFLERİN DURUMU     

A-  İNDİRİMLİ ORANA TABİ İŞLEMLERDE İADENİN KAPSAMI

B-  MAHSUBEN İADE TUTARININ HESABI

C- YIL İÇİNDE MAHSUP EDİLEMEYEN VERGİLERİN İADESİ

VII- KOOPERATİFLERCE YAPILAN MAL VE HİZMET ALIMLARININ KDV’YE TABİ OLUP OLMADIĞI     

VIII-    KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNE YAPILAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLER DV UYGULAMASI       474

A-  İSTİSNADAN VEYA İNDİRİMLİ ORANDAN YARARLANILABİLMESİNİN ŞARTLARI

B-  İSTİSNA VEYA İNDİRİMLİ ORAN KAPSAMINA GİREN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİ

C- İSTİSNA YA DA İNDİRİMLİ ORAN KAPSAMINA GİRMEYEN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİ

D- YAPILAN İNŞAAT TAAHHÜT İŞLERİ NEDENİYLE YÜKLENİLEN VERGİLERİN İNDİRİME KONU EDİLİP EDİLEMEYECEĞİ

E-  KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNE İNDİRİMLİ ORANDA İNŞAAT TAAHHÜT İŞİ YAPAN MÜKELLEFLER KDV İADESİ ALABİLECEKLERDİR

F-  İNŞAAT RUHSATININ YENİLENMESİ HALİNDE KDV UYGULAMASI

G- İNŞAAT RUHSATININ ÜST BİRLİK ADINA ALINMIŞ OLMASI HALİNDE, İSTİSNA VEYA İNDİRİMLİ ORANDAN YARALANILIP YARARLANILAMAYACAĞI

IX-  KOOPERATİFLERİN GERÇEKLEŞTİRDİKLERİ İŞGÜCÜ ALIMLARINDA TEVKİFAT UYGULAMASI   

X-    KOOPERATİFLERE ÖZGÜ BAZI İŞLEMLERİN KDV KARŞISINDAKİ DURUMU         

A-  RİSTURNLAR

1- Risturnların Nakit Olarak Dağıtılmasının KDV Karşısındaki Durumu      

2- Risturnların Ayın Olarak Dağıtılmasının KDV Karşısındaki Durumu        

B-  KOOPERATİFLERE SATILMAK ÜZERE TESLİM EDİLEN ÜRÜNLER

C- YAPI KOOPERATİFLERİNİN ORTAKLARINA İŞYERİ TESLİMİNDE KDV

D- YAPI KOOPERATİFLERİNİN ARSA ALIMLARININ KDV’YE TABİ OLUP OLMADIĞI

E-  YAPI KOOPERATİFLERİNİN İHTİYAÇ FAZLASI ARSALARI ÜÇÜNCÜ KİŞİLERE SATMALARI

F-  YAPI KOOPERATİFLERİNİN SAHİBİ BULUNDUĞU GAYRİMENKULLERİ KİRALAMASI HALİNDE VERGİLEME

G- YAPI KOOPERATİFLERİNİN ARSALARINI KAT KARŞILIĞI MÜTEAHHİDE VERMESİ HALİNDE VERGİLEME

XI-  KDV’NİN MATRAHI VE ORANI       

A-  VERGİNİN MATRAHI

1- Teslim ve Hizmet İşlemlerinde Matrah    

2- İthalatta Matrah    

3- Matraha Dahil Olan ve Olmayan Unsurlar            

B-  KDV’NİN ORANI

1- Konut Yapı Kooperatiflerinin Konut Teslimlerinde KDV Oranları            

a- İnşa Halindeki Konutların Kat İrtifakı Tesis Ettirilerek Satışı Halinde KDV Oranı     

b- Dubleks Konutların Satışında 150 m2’nin Hesabı        

c-  150 m2’lik Konutların Hesabında; Balkon, Kömürlük, Garaj, Asansör Boşluğu Gibi Yerlerin Durumu

d- 150 m2’lik Konutların Hesabında Bahçenin Durumu   

e- İşyeri Olarak Kullanılan Konutun Satışı Halinde KDV Oranı    

XII- VERGİNİN TARHI VE ÖDENMESİ  

XIII-    KOOPERATİFLERİN KDV MÜKELLEFİYETİ İLE İLGİLİ MUKTEZALA4

XIV-     KOOPERATİFLERİN KDV MÜKELLEFİYETİ İLE İLGİLİ DANIŞTAY KARARLARI            

 

ALTINCI BÖLÜM

DAMGA VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ

I-    DAMGA VERGİSİNİN KONUSU VE KOOPERATİFLER         

II-   YARARLANILAN MUAFİYET VE İSTİSNALAR        

A-  DAMGA VERGİSİ KANUNU’NDA YER ALAN İSTİSNALAR

B-  KOOPERATİFLER KANUNU’NDA YER ALAN İSTİSNALAR

C- TARIM SATIŞ KOOPERATİFLERİ VE BİRLİKLERİ HAKKINDA KANUN’DA YER ALAN İSTİSNALAR

D- TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ VE BİRLİKLERİ KANUNU’NDA YER ALAN İSTİSNALAR

III- VERGİLENDİRME ÖLÇÜLERİ VE ORAN      

IV-  DAMGA VERGİSİNİN ÖDENMESİ  

V-    KOOPERATİFLERİN DAMGA VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ İLE İLGİLİ MUKTEZALAR            

YEDİNCİ BÖLÜM

EMLAK VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ

I- BİNA VERGİSİ         

A- BİNA VERGİSİNİN KONUSU VE KOOPERATİFLER

B- YARARLANILAN MUAFİYET VE İSTİSNALAR

1- Daimi Muaflıklar    

2- Geçici Muaflıklar    

C- MATRAH VE NİSPET

D- MÜKELLEFİYETİN BAŞLAMASI VE BİTMESİ

E- VERGİNİN TARHI VE TAHAKKUKU

II- ARAZİ VERGİSİ      

A- ARAZİ VERGİSİNİN KONUSU VE KOOPERATİFLER

B- YARARLANILAN MUAFLIKLAR

C- ARAZİ VERGİSİNDE İSTİSNA

D- MATRAH VE NİSPET

E- MÜKELLEFİYETİN BAŞLAMASI VE BİTMESİ

F- VERGİNİN TARH VE TAHAKKUKU

III- BİLDİRİM VERME VE ÖDEME        

IV- KOOPERATİFLERİN EMLAK VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ İLE İLGİLİ ÖZELLİKLİ DURUMLAR            

A- KOOPERATİF ÜYELERİNİN EMLAK VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ VE İKTİSAP TARİHİ

B- ARSA TAPUSU BULUNMAYAN KOOPERATİFİN BİNA İNŞAATI

C- ORTAKLAR ADINA TAPU VERİLMESİ

D- MÜLKİYETİ KOOPERATİFE AİT OLUP DAĞITIMI YAPILAN BİNALARA İLİŞKİN BİLDİRİMLERİNİN ORTAKLARCA VERİLMESİ

V- KOOPERATİFLERİN EMLAK VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ İLE İLGİLİ MUKTEZA VE DANIŞTAY KARARLARI   

SEKİZİNCİ BÖLÜM

BANKA VE SİGORTA MUAMELELERİ 

VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ

I- VERGİNİN KONUSU VE KOOPERATİFLER     

II- KOOPERATİFLERİN YARARLANDIKLARI MUAFLIK VE İSTİSNALAR           

A- GİDER VERGİLERİ KANUNU’NDA YER ALAN BSMV İSTİSNASI

B- KOOPERATİFLER KANUNU’NDA YER ALAN BSMV MUAFİYETİ

C- TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ İLE İLGİLİ MUAFİYET HÜKMÜ

D- TARIM SATIŞ KOOPERATİFLERİ İLE İLGİLİ İSTİSNA HÜKÜMLERİ

III- VERGİNİN MATRAHI VE ORANI    

IV- VERGİNİN TARHI VE ÖDENMESİ   

 

DOKUZUNCU BÖLÜM

İLAN VE REKLAM VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ

I-    VERGİNİN MÜKELLEFİ, SORUMLUSU VE KOOPERATİFLER           

II-   YARARLANILAN MUAFLIKLAR      

III- TARHİYAT VE ÖDEME       

 

ONUNCU BÖLÜM

HARÇLARLA İLGİLİ MÜKELLEFİYETLER

I-    KOOPERATİFLER KANUNU’NDA YER ALAN MUAFLIKLAR 

II-   TARIM SATIŞ KOOPERATİFLERİ İLE İLGİLİ MUAFLIKLAR           

III- TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ İLE İLGİLİ MUAFLIKLAR           

IV-  YAPI KOOPERATİFLERİNİN ORTAKLARINA DAĞITACAĞI GAYRİMENKULLERE İLİŞKİN İNDİRİMLİ TAPU HARCI ORANI       

ONBİRİNCİ BÖLÜM

KOOPERATİF ORTAKLARININ 

VERGİSEL YÜKÜMLÜLÜKLERİ

I-    KOOPERATİF ORTAKLARINCA ELDE EDİLEN RİSTURNLARIN DURUMU    

II-   KOOPERATİF ORTAKLARININ EMLAK VERGİSİ MÜKELLEFİYETİ  

III- KOOPERATİFİ ÜYESİNİN ÖLÜMÜ HALİNDE, VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ YÖNÜNDEN HİSSE DEĞERİNİN NASIL BELİRLENECEĞİ    

IV-  KOOPERATİF HİSSE DEVİRLERİNDE VERGİLEME 

V-    ORTAĞIN KOOPERATİFTEN ALMIŞ OLDUĞU GAYRİMENKULÜ SATMASI HALİNDE VERGİLEME   

 

III. KISIM

USUL KANUNLARINDA 

KOOPERATİFLERİ İLGİLENDİREN DÜZENLEMELER

 

BİRİNCİ BÖLÜM

KOOPERATİFLERİ İLGİLENDİREN

TEMEL VERGİ HUKUKU DÜZENLEMELERİ

I-    VERGİ HUKUKUNDA SÜRELER      

A-  SÜRE KAVRAMI VE TÜRLERİ

1- Kanuni Süreler       

2- İdari Süreler          

3- Yargısal Süreler    

B-  SÜRELERİN HESAPLANMASI

C- SÜRELERİN UZAMASI

1- Mücbir Sebepler    

2- Zor Durum  

II-   VERGİLENDİRME SÜRECİ             

III- TARHİYAT TÜRLERİ         

A-  BEYANNAMEYE DAYANAN TARH

B-  İKMALEN VERGİ TARHI

C- RE’SEN VERGİ TARHI

D- İKMALEN VE RE’SEN VERGİ TARHININ FARKLILIKLARI

E-  İHBARNAME ESASI

IV-  TEBLİĞ ESASLARI            

A-  TEBLİĞİN KONUSU

B-  TEBLİĞ ESASLARI

1- Posta İle Tebliğ Usulü       

2- İlan Yoluyla Tebliğ Usulü  

a- Tebliğin İlanla Yapılacağı Haller         

b- İlanın Şekli        

c-  İlanın Muhteviyatı        

d- İlanın Neticeleri            

3- Memur Vasıtasıyla Tebliğ  

V-    VERGİ HATASI     

A-  HESAP HATALARI

1- Matrah Hataları     

2- Vergi Miktarında Hatalar   

3- Verginin Mükerrer Olması 

B-  VERGİLENDİRME HATALARI

1- Mükellefin Şahsında Hata 

2- Mükellefiyette Hata           

3- Mevzuda Hata        

4- Vergilendirme veya Muafiyet Döneminde Hata   

C- VERGİ HATALARINI DÜZELTME YETKİSİ VE REDDİYAT

VI-  GECİKME FAİZİ    

VII- GECİKME ZAMMI  

VIII-    CEZALA5

A-  USULSÜZLÜK CEZALARI

B-  ÖZEL USULSÜZLÜK CEZALARI

C- VERGİ ZİYAI CEZASI

D- AĞIR OLAN CEZANIN KESİLECEĞİ

E-  HÜRRİYETİ BAĞLAYICI CEZA İLE CEZALANDIRILACAK SUÇLAR VE CEZALAR

1- Kaçakçılık Suçları ve Cezaları : (VUK madde 359)          

a- Para Cezasına Çevrilebilecek Kaçakçılık Suçları          

b- Para Cezasına Çevrilemeyecek Olan Kaçakçılık Suçları          

2- İştirak (VUK madde 360)  

İKİNCİ BÖLÜM

KOOPERATİFLERİN MUHATAP OLDUKLARI VERGİ VE 

CEZALARIN KALKMASI VE

BUNLARA KARŞI BAŞVURU YOLLARI

I-    YANILMA 

II-   PİŞMANLIK VE ISLAH       

III- MÜCBİR SEBEPLER           

IV-  CEZALARDA İNDİRİM       

V-    VERGİ HATALARININ DÜZELTİLMESİ      

VI-  UZLAŞMA  

VII- ÖDEME      

VIII-    TERKİ5

IX-  YARGI KARARLARI           

X-    ZAMANAŞIMI       

A-  TAHAKKUK (TARH) ZAMANAŞIMI (VUK MD. 113,114)

B-  TAHSİL ZAMANAŞIMI SÜRESİ İLE BU SÜREYİ DURDURAN VE KESEN HALLER

1- Tahsil Zamanaşımının Kesilmesi  

C- TAHSİL ZAMANAŞIMININ İŞLEMEMESİ (DURMASI)

D- CEZA ZAMANAŞIMI SÜRESİ

E-  DÜZELTME ZAMANAŞIMI

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

6183 SAYILI AMME ALACAKLARININ

TAHSİL USULÜ HAKKINDA KANUNU’NUN

KOOPERATİFLERİ İLGİLENDİREN HÜKÜMLERİ

I-    VERGİ ALACAĞININ GÜVENCE ALTINA ALINMASI          

II-   CEBREN TAHSİL ŞEKİLLERİ         

III- ÖDEME EMRİ        

IV-  KAMU ALACAĞI İÇİN GÜVENCE ÖNLEMLERİ        

A-  RÜÇHAN HAKKI

B-  TEMİNAT

C- İHTİYATÎ HACİZ

D- İHTİYATÎ TAHAKKUK

E-  HÜKÜMSÜZ SAYILAN İŞLEMLER

F-  DİĞER ÖNLEMLER

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

KOOPERATİFLERİN VERGİ İLE İLGİLİ

UYUŞMAZLIKLARI

I-    VERGİ DAVALARINA BAKMAYA YETKİLİ MAHKEMELER   

A-  VERGİ MAHKEMELERİ

B-  BÖLGE İDARE MAHKEMELERİ

C- DANIŞTAY

II-   DAVANIN KAPSAMI          

III- YETKİLİ VERGİ MAHKEMESİ        

IV-  DAVA AÇMA SÜRELERİ     

V-    YÜRÜTMENİN DURDURULMASI     

VI-  KARARLARIN SONUÇLARI

VII- VERGİ MAHKEMELERİNİN KARARLARINA KARŞI BAŞVURU YOLLARI       

A-  İTİRAZ

B-  TEMYİZ

C- YARGILAMANIN YENİLENMESİ

D- KARARIN DÜZELTİLMESİ

 

IV. KISIM

ÇALIŞMA MEVZUATI AÇISINDAN KOOPERATİFLER

 

I-    KOOPERATİFLERİN İŞYERİNİ BİLDİRMESİ – İŞYERİ BİLDİRGESİ           

A-  GENEL OLARAK

B-  KOOPERATİFLERCE İŞYERİ BİLDİRGESİNİN VERİLMEMESİ HALİ

II-   KOOPERATİFLERİN SİGORTALISINI BİLDİRME ZORUNLULUĞU   

III- KOOPERATİFLERİN SİGORTALILARIN PRİMLERİNİ ÖDEME YÜKÜMLÜLÜĞÜ        

IV-  KOOPERATİFLERİN DİĞER TEMEL YÜKÜMLÜLÜKLERİ      

V-    İŞYERİ KAVRAMI VE KOOPERATİFE AİT İŞYERİNİN NAKLİ         

VI-  KOOPERATİFLERCE BELGELERİN TEFTİŞE SUNULMA ZORUNLULUĞU     

VII- KOOPERATİF ORTAKLARI VE YÖNETİM KURULU ÜYELERİNİN SİGORTALILIĞI   

 

V. KISIM

KOOPERATİFLERİN TASFİYESİ VE 

TASFİYE DÖNEMLERİNDE VERGİLENDİRME

 

BİRİNCİ BÖLÜM

TASFİYE SEBEPLERİ VE TASFİYE İŞLEMLERİ

I-    KOOPERATİFLERİN TASFİYE (DAĞILMA) SEBEPLERİ      

A-  ANA SÖZLEŞME GEREĞİNCE DAĞILMA

B-  GENEL KURUL KARARIYLA DAĞILMA

C- İFLASIN AÇILMASIYLA DAĞILMA

D- İLGİLİ BAKANLIĞIN MAHKEMEDEN ALACAĞI KARAR ÜZERİNE DAĞILMA

E-  DİĞER BİR KOOPERATİFLE BİRLEŞMESİ VEYA DEVRALINMASI HALİNDE DAĞILMA

1- Birleşme Suretiyle Dağılma          

2- Bir Kamu Tüzel Kişiliği Tarafından Devralınmak 

F-  ÜÇ YIL OLAĞAN GENEL KURULUN YAPILMAMASI HALİNDE DAĞILMA

G- AMACINA ULAŞMA İMKANININ BULUNMADIĞININ TESPİTİ HALİNDE DAĞILMA

H-  KONUT YAPI KOOPERATİFLERİNİN AMACINA ULAŞMASI SONUCU DAĞILMASI VEYA AMACININ DEĞİŞTİRİLMESİ

II-   TASFİYE İŞLEMLERİNİN YÜRÜTÜLMESİ VE SONUÇLANDIRILMASI         

A-  GENEL KURUL VEYA MAHKEMECE TASFİYEYE KARAR VERİLMESİ

B-  DAĞILMANIN TESCİLİ, İLANI VE İBRAZ EDİLECEK BELGELER

1- Dağılmaya Genel Kurulca Karar Verilmesi Hafinde Ticaret Siciline İbraz Edilecek Belgeler   

2- Dağılmaya Mahkemece Karar Verilmesi Halinde Ticaret Siciline İbraz Edilecek Belgeler       

C- TASFİYEYE GİRİŞ BİLANÇOSU VE ORTAKLAR LİSTESİNİN HAZIRLANMASI

D- TASFİYENİN VERGİ DAİRESİNE BİLDİRİLMESİ

E-  ALACAKLILARIN DAVETİ, BORÇLARIN ÖDENMESİ

F-  AKTİFLERİN PARAYA ÇEVRİLMESİ VE ALACAKLARIN TAHSİLİ

G- GENEL OLARAK YAPILACAK DİĞER İŞLER

H-  TASFİYE SONUCU YAPILACAK İŞLEMLER

 

İKİNCİ BÖLÜM

TASFİYE KURULU

I-    TASFİYE KURULU ÜYELERİNİN BELİRLENMESİ   

A-  TASFİYE KURULU ÜYELERİNİN ANA SÖZLEŞME İLE TAYİNİ

B-  TASFİYE KURULU ÜYELERİNİN GENEL KURULCA SEÇİLMESİ

C- TASFİYE KURULU ÜYELERİNİN MAHKEMECE ATANMASI

D- YÖNETİM KURULUNUN TASFİYE KURULU OLARAK GÖREV YAPMASI

II-   TASFİYE KURULU ÜYELERİNİN NİTELİKLERİ      

III- TASFİYE KURULU ÜYELERİNİN TİCARET SİCİLİNE TESCİL VE İLANI     

IV-  TASFİYE KURULU ÜYELERİNİN ÜCRETİ   

V-    TASFİYE KURULUNUN TEMSİL YETKİSİ   

VI-  TASFİYE KURULU ÜYELERİNİN SORUMLULUKLARI          

A- TASFİYE KURULU ÜYELERİNİN CEZAÎ VE HUKUKİ SORUMLULUĞU

B-  TASFİYE KURULU ÜYELERİNİN VERGİSEL SORUMLULUKLARI

1- Vergi Usul Kanunu’nda Öngörülen Sorumluluk    

2- Kurumlar Vergisi Kanunu’nda Öngörülen Sorumluluk     

3- Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Uyarınca Tasfiye Memurlarının Sorumlulukları       

VII- TASFİYE KURULU ÜYELİĞİNİN SONA ERMESİ     

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

TASFİYE DÖNEMİNDE VERGİLENDİRME

I-    KURUMLAR VERGİSİ AÇISINDAN TASFİYE DÖNEMLERİ  

II-   TASFİYE KÂRININ TESPİTİ         

III- TASFİYE KÂRININ BEYANI VE ÖDENMESİ           

A-  TASFİYE KÂRININ BEYANI

B-  KIST DÖNEME AİT BEYANNAMENİN VERİLMESİ

C- TASFİYE KÂRI ÜZERİNDEN HESAPLANAN KURUMLAR VERGİSİNİN ÖDENMESİ

D- TASFİYENİN ZARARLA KAPANMASI HALİNDE FAZLA ÖDENEN VERGİLERİN İADESİ

E-  TASFİYEDEN HERHANGİ BİR AŞAMADA VAZGEÇİLMESİ

F- TASFİYE İŞLEMLERİNİN İNCELENMESİ

V-    KOOPERATİFLERİN BİRLEŞMESİ VE DEVİR HALLERİNDE VERGİLENDİRME         

EK 1: KOOPERATİFLER KANUNU          

EK 2: TARIM SATIŞ KOOPERATİF VE BİRLİKLERİ HAKKINDA KANUN 

EK 3: TARIM KREDİ KOOPERATİFLERİ VE BİRLİKLERİ KANUNU         

EK 4: KONUT YAPI KOOPERATİFİ ANA SÖZLEŞMESİ  

EK 5: TARIM SATIŞ KOOPERATİFİ ANA SÖZLEŞMESİ 

EK 6: KOOPERATİFLER HUKUKU SÖZLÜĞÜ      

KAYNAKÇA       

 

 

 

Kooperatif kurumlar vergisi mükellefiyeti açıp kapanması mümkün müdür ?

Başlık Ortak dışı işlemleri dolayısıyla kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilen kooperatifin daha sonra ortak dışı işlem yapmaması durumunda kurumlar vergisi ve stopaj yönünden muaf olup olmayacağı hk.
Tarih 14/09/2012
Sayı B.07.1.GİB.4.55.15.01-125[04-2012/ÖZE-06]-298

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, ortak dışı işlem yapacağınızdan bahisle 01.01.2011 tarihinden itibaren  kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis ettirdiğiniz ancak 01.01.2012 tarihinden itibaren ortak dışı işlem yapmadığınız belirtilerek kurumlar ve stopaj yönünden muaf olup olmayacağınız hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.

            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin ikinci fıkrasında, kooperatifler kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmış, aynı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde ise tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, ana sözleşmelerinde sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması, yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi, yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması ve sadece ortaklarla iş görülmesine ilişkin hükümler bulunup, bu hükümlere fiilen uyan kooperatiflerin kurumlar vergisinden muaf olduğu hüküm altına alınmıştır.

            1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “4.13. Kooperatifler” başlıklı bölümünde muafiyet şartları detaylı olarak açıklanmış olup, “4.13.1.4 Sadece ortaklarla iş görülmesi” başlıklı bölümünde de “Kooperatifler ortaklarının belirli ekonomik çıkarlarının ve özellikle meslek ve geçimlerine ait ihtiyaçlarının sağlanıp korunmasını amaçladıkları için faaliyetin normal olarak sadece ortaklarla sınırlı olması gerekmektedir. Bu nedenle, bir kooperatifin kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabilmesi için ana sözleşmesinde sadece ortaklarla iş görülmesine ilişkin hüküm bulunması ve fiilen de bu hükme uyulması gerekmektedir.

            Ortak dışı işlemler, sadece ortak olmayanlarla yapılan işlemleri değil, ortaklarla kooperatif ana sözleşmesinde yer almayan konularda yapılan işlemleri de kapsamaktadır.”

            açıklamasına yer verilmiştir.

            Öte yandan, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “4.17. Şarta Bağlı Muafiyetlerin Kaybedilmesi ve Kazanılması” bölümünde ise; muafiyet şartlarını taşıyan bir kooperatifin muafiyet şartlarını ihlal etmesi durumunda muafiyet şartlarının ihlal edildiği tarihten itibaren kurumlar vergisine tabi tutulması, muafiyet şartlarının tekrar kazanılması durumunda ise izleyen hesap dönemi başından itibaren muafiyetten yararlanılması gerektiği açıklanmıştır.

            Bu hüküm ve açıklamalara göre, ortak dışı işlemleriniz dolayısıyla kurumlar vergisi mükellefiyeti tesis edilen kooperatifinizin Kurumlar Vergisi Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde belirtilen şartları taşıması halinde izleyen yılın başından itibaren kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanması mümkün bulunmaktadır.

            Öte yandan, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesi ile Kurumlar Vergisi Kanununun 15 inci maddesinde belirtilen ödemelerden vergi kesintisi yapmak zorunda olan kişi ve kurumlar arasında kooperatifler de sayılmış olup anılan ödemelerin kooperatifinizce yapılması halinde vergi kesintine tabi tutulması gerekmektedir.

            Bilgi edilmesini rica ederim.

Kooperatif ortağı tüketici mahkemesine başvurabilir mi ?

T.C. YARGITAY 14. HUKUK DAİRESİ E. 2008/13196 K. 2008/15541 T. 19.12.2008

ÖZÜ : Kooperatif ticari ve mesleki faaliyetler kapsamında tüketiciye mal satan tacir şirket değildir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 1.maddesinde yapılan tanıma göre; kooperatifler tüzel kişiliğe haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını, işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan ortaklıktır. Yukarıda belirtildiği üzere bu sözleşme kooperatifin, mesleki faaliyeti çerçevesinde tüketiciye yapılan bir satış olmadığından davayı görmeye tüketici mahkemesi değil genel mahkemeler görevlidir.

DAVA ve KARAR : Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 22.01.2004 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil istenmesi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 09.11.2007 günlü hükmün Yargıtay’ca incelenmesi bir kısım davalılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

Davacı, davalı arsa sahibi ile yüklenici arasında arsa payı devri karşılığı inşaat yapım sözleşmesi bulunduğunu, yüklenici kooperatiften bağımsız bölüm satın aldığını belirterek 3 parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan zemin + 2.kattaki 5 numaralı bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile adına tescilini istemiştir.

Davalılar, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, dava kabul edilmiştir.

Hükmü, davalı kooperatif ile bir kısım davalılar Memnune, Mualla ve Venhar Somdaş temyiz etmiştir.

4822 sayılı Kanununla değişik 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanununun 3.maddesi ( c ) bendi ile konut ve tatil amaçlı taşınmaz mallar da Tüketicinin Korunması Kanunun kapsamına alınmıştır. Dava konusu taşınmaz konut niteliğindedir. Anılan yasanın ( e ) bendindeki tanıma göre tüketici; bir mal veya hizmeti ticari veya mesleki olmayan amaçlarla edinen, kullanan veya yararlanan gerçek veya tüzel kişiyi, ( f ) bendindeki tanıma göre de satıcı; kamu tüzel kişileri dâhil olmak üzere ticari veya mesleki faaliyetler kapsamındaki tüketiciye mal sunan gerçek veya tüzel kişileri ifade eder. 4077 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanununun 23.maddesi hükmüne göre de bu kanun uygulaması ile ilgili çıkacak her türlü ihtilaflara tüketici mahkemelerinde bakılması gerekir.

Somut olayda da; davacı tüketici yüklenici kooperatifin temlikine dayalı tapu kaydı iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur. Ne var ki, kooperatif ticari ve mesleki faaliyetler kapsamında tüketiciye mal satan tacir şirket değildir. 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 1.maddesinde yapılan tanıma göre; kooperatifler tüzel kişiliğe haiz olmak üzere ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını, işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan ortaklıktır. Yukarıda belirtildiği üzere bu sözleşme kooperatifin, mesleki faaliyeti çerçevesinde tüketiciye yapılan bir satış olmadığından davayı görmeye tüketici mahkemesi değil genel mahkemeler görevlidir.

Mahkemece kamu düzeninden olan görev hususu gözden kaçırılarak çekişmenin esası incelenmek suretiyle hüküm kurulması doğru olmadığından karar bozulmalıdır.

SONUÇ : Temyiz olunan kararın yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, 19.12.2008 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Kooperatif genel kurul kararı gecikme faizi

Kooperatif genel kurullarında kararlaştırılan faiz oranının anılan yasal düzenlemedeki yerine gelince; para borçları açısından borçlu temerrüdüne bağlanan sonuçlardan birisi, temerrüt faizi ödeme yükümlülüğüdür. Temerrüt faizi borçlunun para borcunu zamanında ödememesi ve temerrüde düşmesi üzerine kanun gereği kendiliğinden işlemeye başlayan ve temerrüdün devamı müddetince varlığını sürdüren bir karşılık olması itibariyle, zamanında ifa etmeme olgusuyla doğrudan bir bağlantı içindedir. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu`nun 42. maddesine göre genel kurul bütün üyeleri temsil eden en yetkili organ olup, kanun veya anasözleşmeyle genel kurula tanınmış olan konular hakkında karar verme yetkisini haizdir. Konut Yapı Kooperatifi Tip Anasözleşmesi`nin 23/1. maddesinin 6. bendi uyarınca ortaklardan tahsil edilecek taksit miktar ve ödeme şartlarıyla gecikme halinde uygulanacak esasları tespit etmek genel kurulun yetkisi dahilindedir.

Genel kurulca, ödeme günü belirlenerek, (belirlenmemişse ayın sonu ödeme günü olup) aidat bedelinin süresinde ödenmesine, süresinde ödenmemesi halinde ise temerrüt faizi uygulanmasına dair alınan kararın kesinleşmesi halinde, bu kararın tüm ortakları bağlayacağı açıktır. Genel kurul kararları, üyelerle kooperatif arasında yapılmış bir sözleşme niteliğinde olup, kooperatif ve üyeler arasında ayrıca faiz oranlarıyla ilgili sözleşme yapılmasına gerek yoktur. Ayrıca genel kurullarca kararlaştırılan faiz oranları daha sonraki yıllarda değiştirilmediği ve iptal edilmediği sürece genel kurula katılmasa dahi tüm üyeleri bağlar.

Bu durumda, 818 Sayılı B.K.nın 101/2. (6098 Sayılı T.B.K.nun 117.) maddesi hükmü karşısında, genel kurulun belirlediği tarih kesin vade olup, üyenin bir ihtarla ayrıca temerrüde düşürülmesine gerek kalmadan, borcun ifasının istenebileceği kuşkusuzdur. Anapara faizi ise, borçlunun henüz temerrüde düşmeden ödemesi gereken sözleşmeyle kararlaştırılan faizdir. Bu durumda, kooperatif genel kurullarında kararlaştırılan faiz oranı, T.B.K. nın 88. maddesinde düzenlenen anapara faizi olmayıp, 120. maddede düzenlenen temerrüt faizine ilişkindir. Kooperatifle üyesi arasında ticari ilişki bulunmadığından yasal oranda temerrüt faizi uygulanmalıdır. 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun`un 2/1. maddesi gereğince, bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşmeyle aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1. maddede belirlenen yasal faiz oranına göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur. Maddenin açık ifadesinden de anlaşılacağı üzere temerrüt faizinin, yasal faiz oranından fazla alınması taraflarca kararlaştırılabilir. Anılan maddeler birlikte değerlendirildiğinde kooperatif genel kurulunca belirlenen aidatların ödenmesinde gecikme durumunda alınacak temerrüt faizinin yasal temerrüt faiz oranından daha fazla miktarda kararlaştırılabileceği anlamı çıkmaktadır. Ancak taraflar, uygulanacak temerrüt faizi oranını belirlerken, yukarıdaki paragrafta belirtilen 6098 Sayılı T.B.K.nın 120/2. maddesinde öngörülmüş olan sınırlamayı dikkate alınmak zorundadırlar.

Somut olayda, aidat miktarı kooperatif genel kurul kararlarıyla belirlendiğinden ve genel kurul kararları da sözleşme niteliğinde olduğundan davacının takip konusu alacak kalemlerine uygulaması gereken azami faiz oranı T.B.K.nun 120/2. maddesinde düzenlenmiş yıllık temerrüt faiz oranı olup, davacı kooperatifin genel kurullarında kabul edilmiş temerrüt faiz oranı, faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuata yani 3095 Sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun`un 2/1. maddesine göre belirlenen yasal faiz oranının yüzde yüz fazlasını aşamayacaktır.

Mahkemece, karar verilmeden önce yürürlüğe giren anılan yasal düzenleme bu açıklamalar çerçevesinde somut olay bakımından değerlendirilerek, davaya konu temerrüt faiz alacağı konusunda gerektiğinde bilirkişiden denetime elverişli bir rapor alınması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, anılan yasa değişikliği gözden kaçırılarak, eksik incelemeye dayalı hüküm kurulması da bozmayı gerektirmiştir.

Veraset ve intikal vergisi 2015, veraset intikal vergisi dilimleri 2015, veraset ve intikal vergisi tarifesi 2015, veraset intikal vergisi oranları 2015 veraset intikal vergisi muafiyet 2015

30 Aralık 2014  SALI Resmî Gazete Sayı : 29221
TEBLİĞ
Maliye Bakanlığından:

VERASET VE İNTİKAL VERGİSİ KANUNU GENEL TEBLİĞİ

(SERİ NO: 46)

7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanununun(1) istisnalar başlıklı 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, “(b), (d) ve (e) bentlerine göre, her bir takvim yılında uygulanacak istisna hadleri, önceki yılda uygulanan istisna hadlerine bu yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artışyapılmak suretiyle tespit olunur. Artırım sırasında 1 milyon liraya kadar olan tutarlar dikkate alınmaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanunun 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında, “Vergi tarifesinin matrah dilim tutarları, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Bu şekilde hesaplanan dilim tutarlarının yüzde 5 ini aşmayan kesirler dikkate alınmaz. …” denilmektedir.

Bakanlığımızca 2014 yılı için yeniden değerleme oranı % 10,11 (on virgül onbir) olarak tespit edilmiş ve 441 Sıra No’lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği(2) ile ilan edilmiş bulunmaktadır.

Buna göre, 1/1/2015 tarihinden itibaren 7338 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (b), (d) ve (e) bentlerinde yer alan istisna tutarları;

-Evlatlıklar dâhil, füruğ ve eşten her birine isabet eden miras hisselerinde 161.097 TL (füruğ bulunmamasıhalinde eşe isabet eden miras hissesinde 322.392 TL),

-İvazsız suretle meydana gelen intikallerde 3.711 TL,

-Para ve mal üzerine düzenlenen yarışma ve çekilişler ile 5602 sayılı Şans Oyunları Hasılatından Alınan Vergi, Fon ve Payların Düzenlenmesi Hakkında Kanunda tanımlanan şans oyunlarında kazanılan ikramiyelerde 3.711 TL

olarak dikkate alınacaktır.

7338 sayılı Kanunun 16 ncı maddesinde yer alan vergi tarifesi matrah dilim tutarları yukarıda belirtilen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle tespit edilmiştir. Bu nedenle, 1/1/2015 tarihinden itibaren veraset yoluyla veya ivazsız surette meydana gelen intikallerde veraset ve intikal vergisi aşağıdaki tarifeye göre hesaplanacaktır.

Matrah Verginin Oranı (%)
Veraset Yoluyla

İntikallerde

İvazsız İntikallerde
İlk                           200.000 TL için 1 10
Sonra gelen             480.000 TL için 3 15
Sonra gelen          1.060.000 TL için 5 20
Sonra gelen          1.900.000 TL için 7 25
Matrahın              3.640.000 TL’yi aşan

bölümü için

10 30

Tebliğ olunur.

————————————————

1 15/6/1959 tarihli ve 10231 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 15/11/2014 tarihli ve 29176 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

2015 Yılı Damga vergisi oranları, 2015 yılı damga vergisi, damga vergisi 2015, 2015 de damga vergisi tablosu,

30 Aralık 2014  SALI Resmî Gazete Sayı : 29221
TEBLİĞ
Maliye Bakanlığından:

DAMGA VERGİSİ KANUNU GENEL TEBLİĞİ

(SERİ NO: 58)

488 sayılı Damga Vergisi Kanununun(1) mükerrer 30 uncu maddesinin birinci fıkrasında, “…Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan maktu vergiler (Maktu ve nispi vergilerin asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil) o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır. Bu suretle hesaplanan vergi tutarlarının 10 Yeni Kuruşa kadarki kesirleri dikkate alınmaz.”, 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında ise, “Kağıtların Damga Vergisi bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı nispet veya miktarlarda alınır. Şu kadar ki her bir kağıt için hesaplanacak vergi tutarı (1) sayılı tabloda yer alan sınırlamalar saklı kalmak üzere 800 bin Yeni Türk lirasını aşamaz. Bir önceki yılda uygulanan bu azami tutar, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, o yıl için tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.” hükmü yer almıştır.

Bakanlığımızca 2014 yılı için yeniden değerleme oranı % 10,11 (on virgül onbir) olarak tespit edilmiş ve 441 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği(2) ile ilan edilmiş bulunmaktadır.

Buna göre, 488 sayılı Kanunun mükerrer 30 uncu maddesinin birinci fıkrası hükmü gereğince, Kanuna ekli (1) sayılıtabloda yer alan ve 57 Seri No.lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği(3) ile tespit edilen maktu vergiler, (maktu ve nispi vergilerin asgari ve azami miktarlarını belirleyen hadler dahil), yeniden değerleme oranında artırılmış ve 1/1/2015 tarihinden itibaren uygulanacak miktarları Tebliğ ekindeki (1) sayılı tabloda gösterilmiştir.

Diğer taraftan, anılan Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında yer alan her bir kağıttan alınacak damga vergisine ilişkin üst sınır yeniden değerleme oranında artırılmış ve 1/1/2015 tarihinden itibaren 1.702.138,00 Türk Lirasıolmuştur.

Tebliğ olunur.

————————————————

1 11/7/1964 tarihli ve 11751 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 15/11/2014 tarihli ve 29176 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

3 30/12/2013 tarihli ve 28867 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

(1) SAYILI TABLO

 

Damga Vergisine Tabi Kağıtlar 
I. Akitlerle ilgili kağıtlar  
A. Belli parayı ihtiva eden kağıtlar:
1.  Mukavelenameler,  taahhütnameler ve temliknameler (Binde 9,48)
2. Kira mukavelenameleri (Mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden) (Binde 1,89)
3. Kefalet, teminat ve rehin senetleri (Binde 9,48)
4. Tahkimnameler ve sulhnameler (Binde 9,48)
5. Fesihnameler (Belli parayı ihtiva eden bir  kağıda taalluk edenler dahil) (Binde 1,89)
6. (Değişik: 5766/10-b md.) (Yürürlük: 6/6/2008) Karayolları Trafik Kanunu uyarınca kayıt ve tescil edilmiş ikinci el araçların satış ve devrine ilişkin sözleşmeler (Binde 1,89)
B. Belli parayı ihtiva etmeyen kağıtlar:  
1. Tahkimnameler (45,30 TL)
2. Sulhnameler (45,30 TL)
3.Turizm işletmeleri ile seyahat acentelerinin aralarında düzenledikleri kontenjan sözleşmeleri

(Belli parayı ihtiva edenler dahil)

(254,40 TL)
II. Kararlar ve mazbatalar  
1. Meclislerden, resmi heyetlerden ve idari davalarla ilgili  olmayarak Danıştaydan verilen mazbata, ilam ve kararlarla hakem kararları:
 a) Belli parayı ihtiva edenler (Binde 9,48)
 b) Belli parayı ihtiva etmeyenler (45,30 TL)
2. (Değişik : 5766/10-c md.) (Yürürlük : 6/6/2008) İhale kanunlarına tabi olan veya olmayan resmidaire ve  kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları (Binde 5,69)
III. Ticari işlemlerde kullanılan kağıtlar  
1. Ticari ve mütedavil senetler:  
a) Emtia senetleri:
    aa) Makbuz senedi (Resepise) (15,80 TL)
    ab) Rehin senedi (Varant) (9,30 TL)
    ac) İyda senedi (1,70 TL)
    ad) Taşıma senedi (0,60 TL)
b) Konşimentolar (9,30 TL)
c) Deniz ödüncü senedi (Binde 9,48)
d) İpotekli borç senedi, irat senedi (Binde 9,48)
2. Ticari belgeler:
a) Menşe ve Mahreç şahadetnameleri (15,80 TL)
b) Resmi  dairelere ve bankalara ibraz edilen bilançolar ve işletme hesabı özetleri:
ba) Bilançolar (35,00 TL)
bb) Gelir tabloları (16,90 TL)
bc) İşletme hesabı özetleri (16,90 TL)
c) Barnameler (1,70 TL)
d) Tasdikli manifesto nüshaları (7,00 TL)
e) Ordinolar (0,60 TL)
f) Gümrük idarelerine verilen özet beyan formları (7,00 TL)
IV. Makbuzlar ve diğer kağıtlar
1. Makbuzlar:
a) Resmi daireler tarafından yapılan mal ve hizmet alımlarına ilişkin ödemeler (avans olarak yapılanlar dahil) nedeniyle, kişiler tarafından resmi dairelere verilen ve belli parayı ihtiva eden makbuz ve ibra senetleri ile bu ödemelerin resmi daireler nam ve hesabına, kişiler adına açılmış veya açılacak hesaplara nakledilmesini veya emir ve havalelerine tediyesini temin eden kağıtlar (Binde 9,48)
b) Maaş, ücret, gündelik, huzur hakkı, aidat, ihtisas zammı, ikramiye, yemek ve mesken bedeli, harcırah, tazminat ve benzeri her ne adla olursa olsun hizmet karşılığı alınan paralar (Ek: 5766/10-ç md.) (Yürürlük: 6/6/2008) (avans olarak ödenenler dahil) için verilen makbuzlar ile bu paraların nakden  ödenmeyerek kişiler adına açılmış veya açılacak cari hesaplara nakledildiği veya emir ve havalelerine tediye olunduğu takdirde nakli veya tediyeyi temin eden kağıtlar (Binde 7,59)
c) Ödünç alınan paralar için verilen makbuzlar veya bu mahiyetteki senetler (Binde 7,59)
d) İcra dairelerince resmi daireler namına şahıslara ödenen paralar için düzenlenen makbuzlar (Binde 7,59)
2. Beyannameler (Bu beyannamelerin sadece bir nüshası vergiye tabidir):
a) Yabancı memleketlerden gelen posta gönderilerinin gümrüklenmesi için postanelerce gümrüklere verilen liste beyannamelerde yazılı her gönderi maddesi için (0,60 TL)
b) Vergi beyannameleri:
    ba) Yıllık gelir vergisi beyannameleri (45,30 TL)
    bb)  Kurumlar vergisi beyannameleri (60,50 TL)
    bc)  Katma değer vergisi beyannameleri (29,90 TL)
    bd) Muhtasar beyannameler (29,90 TL)
    be) Diğer vergi beyannameleri (damga vergisi beyannameleri hariç) (29,90 TL)
c) Gümrük idarelerine verilen beyannameler (60,50 TL)
d) Belediye ve il özel idarelerine verilen beyannameler (22,30 TL)
e) Sosyal güvenlik kurumlarına verilen sigorta prim bildirgeleri (22,30 TL)
f) (Ek:5838/15 md.)(Yürürlük: 28/02/2009)Elektronik ortamda birlikte verilen muhtasar beyanname ve sigorta prim bildirgesinden  sadece muhtasar beyanname için

(35,50 TL)

3. Tabloda yazılı kağıtlardan aslı 1,00 Yeni Türk Lirasından fazla maktu ve nispi vergiye tabi olanların resmi dairelere ibraz edilecek özet, suret ve tercümeleri. (0,60 TL)

Mtv 2015, Motorlu Taşıtlar vergisi 2015, 2015 de motorlu taşıtlar vergileri ne oldu ?

30 Aralık 2014  SALI Resmî Gazete Sayı : 29221
TEBLİĞ
Maliye Bakanlığından:

MOTORLU TAŞITLAR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

(SERİ NO: 45)

I – Vergileme Ölçü ve Hadleri

197 sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanununun1 “Yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin;

İkinci fıkrasında, “Her takvim yılı başından geçerli olmak üzere önceki yılda uygulanan vergi miktarları o yıl için Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır.” hükmüne,

Dördüncü fıkrasında ise, “Bu suretle hesaplanan ve ödenmesi gereken vergi miktarlarında 1 Yeni Türk Lirasının altındaki tutarlar dikkate alınmaz.” hükmüne

yer verilmiştir.

2014 yılı için yeniden değerleme oranı % 10,11 (on virgül on bir) olarak tespit edilmiş ve 441 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği2 ile ilan edilmiştir.

Buna göre, 1/1/2015 tarihinden itibaren, motorlu taşıtların vergilendirilmesine ilişkin, 197 sayılı Kanunun 5 ve 6 ncı maddelerinde belirtilen (I), (II) ve (IV) sayılı tarifeler aşağıdaki gibidir.

Motorlu Taşıtlar Vergisi Tarifeleri

A. (I) Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Tarifesi

Otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzerleri ile motosikletler aşağıdaki (I) sayılı tarifeye göre vergilendirilir.

——————————————

1 23/2/1963 tarihli ve 11342 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2 15/11/2014 tarihli ve 29176 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

 

(I) Sayılı Tarife

Motor Silindir Hacmi  (cm³) Taşıtların Yaşları İle Ödenecek Yıllık Vergi Tutarı (TL)
1 – 3 yaş 4 – 6 yaş 7 – 11 yaş 12 – 15 yaş 16 ve

yukarı yaş

 1-Otomobil, kaptıkaçtı, arazi taşıtları ve benzerleri
 1300 cm³ ve aşağısı 591,00 412,00 231,00 175,00 63,00
 1301 – 1600 cm³ e kadar 945,00 709,00 412,00 291,00 112,00
 1601 – 1800 cm³ e kadar 1.667,00 1.304,00 768,00 469,00 182,00
 1801 – 2000 cm³ e kadar 2.626,00 2.024,00 1.189,00 709,00 280,00
 2001 – 2500 cm³ e kadar 3.939,00 2.860,00 1.787,00 1.068,00 423,00
 2501 – 3000 cm³ e kadar 5.491,00 4.777,00 2.985,00 1.607,00 591,00
 3001 – 3500 cm³ e kadar 8.362,00 7.524,00 4.533,00 2.263,00 831,00
 3501 – 4000 cm³ e kadar 13.147,00 11.352,00 6.686,00 2.985,00 1.189,00
 4001 cm³ ve yukarısı 21.516,00 16.135,00 9.556,00 4.296,00 1.667,00
 2-Motosikletler 
   100 –   250 cm³ e kadar 112,00 85,00 63,00 40,00 17,00
   251 –   650 cm³ e kadar 231,00 175,00 112,00 63,00 40,00
   651 –  1200 cm³ e kadar 591,00 352,00 175,00 112,00 63,00
  1201 cm³ ve yukarısı 1.429,00 945,00 591,00 469,00 231,00

B. (II) Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Tarifesi

(I) sayılı tarifede yazılı taşıtlar dışında kalan motorlu kara taşıtları, aşağıdaki (II) sayılı tarifeye göre vergilendirilir.

(II) Sayılı Tarife

 

Taşıt Cinsi ve Oturma Yeri /

Azami Toplam Ağırlık

Taşıtların Yaşları ile Ödenecek Yıllık Vergi Tutarı (TL)
1 – 6 yaş 7 – 15 yaş 16 ve yukarı yaş
 1) Minibüs 709,00 469,00 231,00
 2) Panel van ve motorlu karavanlar (Motor Silindir Hacmi)
  1900 cm³ ve aşağısı 945,00 591,00 352,00
  1901 cm³ ve yukarısı 1.429,00 945,00 591,00
 3) Otobüs ve benzerleri (Oturma Yeri)
  25 kişiye kadar 1.787,00 1.068,00 469,00
  26 – 35  kişiye kadar 2.143,00 1.787,00 709,00
  36 – 45  kişiye kadar 2.384,00 2.024,00 945,00
  46 kişi ve yukarısı 2.860,00 2.384,00 1.429,00
 4) Kamyonet, kamyon, çekici ve benzerleri (Azami Toplam Ağırlık)
   1.500 kg’a kadar 637,00 423,00 209,00
   1.501 –   3.500  kg’a kadar 1.286,00 746,00 423,00
   3.501 –   5.000  kg’a kadar 1.930,00 1.607,00 637,00
   5.001 – 10.000  kg’a kadar 2.143,00 1.821,00 855,00
   10.001 – 20.000  kg’a kadar 2.574,00 2.143,00 1.286,00
   20.001 kg ve yukarısı 3.220,00 2.574,00 1.497,00

C. (IV) Sayılı Motorlu Taşıtlar Vergisi Tarifesi

Uçak ve helikopterler (Türkkuşu, Türk Hava Kurumuna ait olanlar hariç) aşağıdaki (IV) sayılı tarifeye göre vergilendirilir.

 

(IV) Sayılı Tarife

 

Taşıt Cinsi ve Azami Kalkış Ağırlığı Taşıtların Yaşları İle Ödenecek Yıllık Vergi Tutarı (TL)
1 – 3 yaş 4 – 5 yaş 6 – 10 yaş 11 ve yukarı yaş
 Uçak ve helikopterler
   1.150 kg’a kadar 11.950,00 9.556,00 7.167,00 5.732,00
   1.151 –   1.800 kg’a kadar 17.929,00 14.339,00 10.755,00 8.603,00
   1.801 –   3.000 kg’a kadar 23.907,00 19.125,00 14.339,00 11.473,00
   3.001 –   5.000 kg’a kadar 29.887,00 23.907,00 17.929,00 14.339,00
   5.001 – 10.000 kg’a kadar 35.865,00 28.691,00 21.516,00 17.211,00
   10.001 – 20.000 kg’a kadar 41.844,00 33.474,00 25.102,00 20.077,00
   20.001 kg ve yukarısı 47.821,00 38.254,00 28.691,00 22.952,00

197 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrası uyarınca; Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığı tarafından tutulan sivil hava vasıtaları siciline zirai ilaçlama amacıyla kullanılmak üzere kayıt ve tescil edilmiş olan uçaklar için, bu tarifede belirtilen motorlu taşıtlar vergisi tutarları yüzde 25 oranında uygulanır.

Tebliğ olunur.

 

30 Aralık 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 29221 TEBLİĞ Maliye Bakanlığından: ÖZEL İLETİŞİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ (SERİ NO: 11)

30 Aralık 2014  SALI Resmî Gazete Sayı : 29221
TEBLİĞ
Maliye Bakanlığından:

ÖZEL İLETİŞİM VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

(SERİ NO: 11)

Özel iletişim vergisi uygulamasına ilişkin olarak aşağıdaki açıklamanın yapılmasına ihtiyaç duyulmuştur.

13/7/1956 tarihli ve 6802 sayılı Gider Vergileri Kanununun(1) 39 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında, “Mobil telefon aboneliğinin ilk tesisinde (iş ve hizmetlerin merkezi bir sunucu tarafından uzaktan izlenmesi ve yürütülmesine yönelik makineler arası veri aktarımına mahsus olan ve bunların yürütülmesi için zorunlu olanlar dışında sesli, görsel iletişim veya genel amaçlı internet erişimi için kullanılmayan mobil telefon aboneliğinin ilk tesisi ile operatör değişiklikleri hariç) yirmimilyon lira ayrıca özel iletişim vergisi alınır. Bu tutar, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu(2) hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanır. Hesaplanan tutarın yüzde beşini aşmayan kesirler dikkate alınmaz.” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm uyarınca, mobil telefon aboneliğinin ilk tesisinde (iş ve hizmetlerin merkezi bir sunucu tarafından uzaktan izlenmesi ve yürütülmesine yönelik makineler arası veri aktarımına mahsus olan ve bunların yürütülmesi için zorunlu olanlar dışında sesli, görsel iletişim veya genel amaçlı internet erişimi için kullanılmayan mobil telefon aboneliğinin ilk tesisi ile operatör değişiklikleri hariç) maktu olarak alınması hükme bağlanan vergi tutarı, 10 Seri No.lu Özel İletişim Vergisi Genel Tebliği(3) ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılarak 2014 yılı için 40,00 TL olarak belirlenmişti.

15/11/2014 tarihli ve 29176 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 441 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yeniden değerleme oranı 2014 yılı için % 10,11 olarak tespit edilmiştir.

Buna göre, söz konusu maktu vergi tutarı 1/1/2015 tarihinden itibaren 44,00 TL olarak uygulanacaktır.

Tebliğ olunur.

——————————————

(1) 23/7/1956 tarihli ve 9362 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

(2) 10/1/1961 tarihli ve 10703 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

(3) 30/12/2013 tarihli ve 28867 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

30 Aralık 2014 SALI Resmî Gazete Sayı : 29221 TEBLİĞ Maliye Bakanlığından: KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL UYGULAMA TEBLİĞİNDE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ (SERİ NO: 2)

30 Aralık 2014  SALI Resmî Gazete Sayı : 29221
TEBLİĞ
Maliye Bakanlığından:

KATMA DEĞER VERGİSİ GENEL UYGULAMA TEBLİĞİNDE

DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR TEBLİĞ

(SERİ NO: 2)

3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun ilgili maddelerinin verdiği yetki çerçevesinde 26/04/2014 tarih ve 28983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinde aşağıdaki düzenlemelerin yapılmasına gerek duyulmuştur.

1. KDV Genel Uygulama Tebliğinin (III/B-3) bölümünün birinci paragrafından sonra gelmek üzere aşağıdaki paragraflar eklenmiştir.

“2006/10379 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile indirimli vergi oranına tabi teslim ve hizmetlerde iade uygulaması ile ilgili sınır, 2006 yılında gerçekleşecek işlemler için geçerli olmak üzere 10.000 TL olarak belirlenmiş, 2007 ve izleyen yıllarda ise bu sınırın Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde yapılacak hesaplamada 50 TL ve daha düşük tutarların dikkate alınmayacağı, 50 TL’den fazla olan tutarların ise 100 TL’nin en yakın katına yükseltileceği belirtilmiştir.

Bu kapsamda yapılan hesaplamaya göre, indirimli orana tabi işlemler nedeniyle yüklenilen ve indirim yoluyla giderilemeyen KDV tutarının iade konusu yapılamayacak kısmıyla ilgili sınır; 2006 yılı için 10.000 TL, 2007 yılı için 10.800 TL, 2008 yılı için 11.600 TL, 2009 yılı için 13.000 TL, 2010 yılı için 13.300 TL, 2011 yılı için 14.300 TL, 2012 yılı için 15.800 TL, 2013 yılı için 17.000 TL, 2014 yılı için 17.700 TL, 2015 yılı için 19.500 TL olarak belirlenmiştir.”

2. KDV Genel Uygulama Tebliğinin (III/B-3.3.) bölümünün dördüncü paragrafındaki parantez içi “(2006 yılıiçin 10.000 TL, 2007 yılı için 10.800 TL, 2008 yılı için 11.600 TL, 2009 yılı için 13.000 TL, 2010 yılı için 13.300 TL, 2011 yılı için 14.300 TL, 2012 yılı için 15.800 TL, 2013 yılı için 17.000 TL ve 2014 yılı için 17.700 TL’yi)” ibaresi Tebliğ metninden çıkarılmıştır.

Tebliğ olunur.

 

2014 in review

WordPress.com istatistik yardımcı maymunları bu blog için bir 2014 yıllık raporu hazırladılar.

İşte bir alıntı:

Louvre Müzesi, yıllık 8.5 milyon ziyaretçi ye sahip. Bu blog, 2014 içinde yaklaşık 140.000 kez görüntülendi. Eğer bu Louvre Müzesi’nde bir sergi olsaydı, bu kadar insanın bunu görmesi yaklaşık 6 gün sürerdi.

Raporun tamamını görmek için buraya tıklayın.

gelir vergisi 2015, gelir vergisi dilimleri 2015, 2015 de uygulanacak gelir vergisi, maaşlarda gelir vergisi 2015, 2015 gelir vergisi dilimleri ücret, ücretliler için gelir vergisi dilimleri 2015,2015 de gelir vergisi ne oldu ? 2015 gelir vergisi oranları

1.9. Gelir Vergisine Tabi Gelirlerin Vergilendirilmesinde Esas Alınan Tarife

Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2015 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

12.000 TL’ye kadar                                                                                                                       % 15

29.000 TL’nin 12.000 TL’si için 1.800 TL, fazlası                                                                        % 20

66.000 TL’nin 29.000 TL’si için 5.200 TL, (ücret gelirlerinde 106.000 TL’nin

% 27

29.000 TL’si için 5.200 TL), fazlası

66.000 TL’den fazlasının 66.000 TL’si için 15.190 TL, (ücret gelirlerinde

% 35

106.000 TL’den fazlasının 106.000 TL’si için 25.990 TL), fazlası

30 Aralık 2014  SALI Resmî Gazete Sayı : 29221
TEBLİĞ
Maliye Bakanlığından:

GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

(SERİ NO: 287)

31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncümaddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar ile 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetlerden 2014 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulamasına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.

1. Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasında, Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların % 5’ini aşmayan kesirlerinin dikkate alınmayacağı, Bakanlar Kurulunun, bu surette tespit edilen had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin (3) numaralı fıkrasında da 103 üncü maddede yer alan vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları hakkında da yukarıdaki hükmün uygulanacağı öngörülmüştür.

Bu hüküm göz önüne alınarak Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncümaddelerinde yer alıp, 2014 yılında uygulanan had ve tutarların 2014 yılı için % 10,11 (on virgül on bir) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında1 arttırılması suretiyle belirlenen ve 2015 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı, 2015 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 3.600 TL olarak tespit edilmiştir.

1.2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2015 takvim yılında uygulanmak üzere 13.00 TL olarak tespit edilmiştir.

1.3. Engellilik İndirimi Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan engellilik indirimi tutarları, 2015 takvim yılında uygulanmak üzere; birinci derece engelliler için 880 TL, ikinci derece engelliler için 440 TL, üçüncü derece engelliler için 200 TL olarak tespit edilmiştir.

1.4. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı, 2015 takvim yılında uygulanmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde 6.000 TL, diğer yerlerde 4.000 TL olarak tespit edilmiştir.

1.5. Basit Usule Tabi OlmanıÖzel Şartlarını Belirleyen Hadler 

Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 2015 takvim yılında uygulanmak üzere;

– 1 numaralı bent için 84.000 TL ve 120.000 TL,

– 2 numaralı bent için 40.000 TL,

– 3 numaralı bent için 84.000 TL,

olarak tespit edilmiştir.

1.6. Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinde yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2015 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 10.600 TL olarak tespit edilmiştir.

1.7. Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2015 takvim yılıgelirlerine uygulanmak üzere 23.000 TL olarak tespit edilmiştir.

1.8. Tevkifata ve İstisnaya Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı

Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2015 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 1.500 TL olarak tespit edilmiştir.

1.9. Gelir Vergisine Tabi Gelirlerin Vergilendirilmesinde Esas Alınan Tarife

Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2015 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

12.000 TL’ye kadar                                                                                                                       % 15

29.000 TL’nin 12.000 TL’si için 1.800 TL, fazlası                                                                        % 20

66.000 TL’nin 29.000 TL’si için 5.200 TL, (ücret gelirlerinde 106.000 TL’nin

% 27

29.000 TL’si için 5.200 TL), fazlası

66.000 TL’den fazlasının 66.000 TL’si için 15.190 TL, (ücret gelirlerinde

% 35

106.000 TL’den fazlasının 106.000 TL’si için 25.990 TL), fazlası

2. Basit Usulde Vergilendirmeyle İlgili Hususlar

2.1. Kar Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel Hadler

Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmişbulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2014 yılı için 285 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği2 ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2015 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için; alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2014 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

Emtianın Cinsi Büyükşehir Belediye Sınırları
Dışında Kalan Yerlerde
Büyükşehir Belediye Sınırları
İçinde Kalan Yerlerde
Yıllık Alım
Ölçüsü (TL)
Yıllık Satış
Ölçüsü (TL)
Yıllık Alım
Ölçüsü (TL)
Yıllık Satış
Ölçüsü (TL)
Değerli Kağıt 130.000 150.000 170.000 190.000
Şeker – Çay 106.000 130.000 120.000 160.000
Milli Piy. Bileti, Hemen

Kazan, Süper Toto  vb.

106.000 130.000 120.000 160.000
İçki (Bira ve Şarap Hariç) –       İspirto– Sigara–Tütün 106.000 130.000 120.000 160.000
Akaryakıt ( LPG hariç ) 150.000 160.000 190.000 220.000

Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki3 hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

2.2. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği4 ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlenmesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2015tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

3. 2014 Takvim Yılında Elde Edilen Bir Kısım Menkul Sermaye İradının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralıbentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanısırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.

Gelir Vergisi Kanununun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin (9) numaralı fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.

İndirim oranı; Vergi Usul Kanununa göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynıdönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmektedir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 2014 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 10,11’dir. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise % 9,74’tür.

Bu oranlar dikkate alındığında, 2014 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı birden büyük çıkmaktadır.

Bu kapsamda, 2014 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraçedilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranının birden büyük olması dolayısıyla beyan edilmeyecektir.

Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında indirim oranı uygulanmayacaktır.

Ayrıca, ticari işletmelere dahil kazanç ve iratlar için indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Diğer taraftan, geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası uyarınca, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından 1/1/2006 tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca vergi tevkifatı yapılmakta olup, bu gelirlerin beyanı ve bu gelirlere indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Tebliğ olunur.

——————————————

15/11/2014 tarihli ve 29176 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 441 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

2 30/12/2013 tarihli ve 28867 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2/5/1982 tarihli ve 17682 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır

6/12/1998 tarihli ve 23545 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

2015 Gelir vergisi dilimleri, Gelir vergisi dilimleri 2015, 2015 yılında uygulanacak gelir vergisi dilimleri

2015 Gelir vergisi dilimleri, Gelir vergisi dilimleri 2015, 2015 yılında uygulanacak gelir vergisi dilimleri

30 Aralık 2014  SALI Resmî Gazete Sayı : 29221
TEBLİĞ
Maliye Bakanlığından:

GELİR VERGİSİ GENEL TEBLİĞİ

(SERİ NO: 287)

31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncümaddelerinde yer alan ve yeniden değerleme oranında artırılan maktu had ve tutarlar ile 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen bir kısım menkul kıymetlerden 2014 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iradının beyanında dikkate alınacak indirim oranı uygulamasına ilişkin açıklamalar bu Tebliğin konusunu oluşturmaktadır.

1. Yeniden Değerleme Oranında Artırılan Had ve Tutarlar

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 123 üncü maddesinin (2) numaralı fıkrasında, Kanunun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82 ve 86 ncı maddelerinde yer alan maktu had ve tutarların, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranında artırılmak suretiyle uygulanacağı, bu şekilde hesaplanan maktu had ve tutarların % 5’ini aşmayan kesirlerinin dikkate alınmayacağı, Bakanlar Kurulunun, bu surette tespit edilen had ve tutarları yarısına kadar artırmaya veya indirmeye yetkili olduğu hükmü yer almaktadır. Aynı maddenin (3) numaralı fıkrasında da 103 üncü maddede yer alan vergi tarifesinin gelir dilimi tutarları hakkında da yukarıdaki hükmün uygulanacağı öngörülmüştür.

Bu hüküm göz önüne alınarak Gelir Vergisi Kanununun 21, 23/8, 31, 47, 48, mükerrer 80, 82, 86 ve 103 üncümaddelerinde yer alıp, 2014 yılında uygulanan had ve tutarların 2014 yılı için % 10,11 (on virgül on bir) olarak tespit edilen yeniden değerleme oranında1 arttırılması suretiyle belirlenen ve 2015 takvim yılında uygulanacak olan had ve tutarlar aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir.

1.1. Gayrimenkul Sermaye İratlarında Uygulanan İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 21 inci maddesinde yer alan mesken kira gelirleri için uygulanan istisna tutarı, 2015 takvim yılında elde edilen kira gelirleri için 3.600 TL olarak tespit edilmiştir.

1.2. Hizmet Erbabına İşyeri veya İşyerinin Müştemilatı Dışında Kalan Yerlerde Yemek Verilmek Suretiyle Sağlanan Menfaatlere İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 23 üncü maddesinin 8 numaralı bendinde yer alan, işverenlerce işyeri veya işyerinin müştemilatı dışında kalan yerlerde hizmet erbabına yemek verilmek suretiyle sağlanan menfaatlere ilişkin istisna tutarı, 2015 takvim yılında uygulanmak üzere 13.00 TL olarak tespit edilmiştir.

1.3. Engellilik İndirimi Tutarları

Gelir Vergisi Kanununun 31 inci maddesinde yer alan engellilik indirimi tutarları, 2015 takvim yılında uygulanmak üzere; birinci derece engelliler için 880 TL, ikinci derece engelliler için 440 TL, üçüncü derece engelliler için 200 TL olarak tespit edilmiştir.

1.4. Basit Usule Tabi Olmanın Genel Şartlarından Olan İşyeri Kira Bedeline İlişkin Tutar

Gelir Vergisi Kanununun 47 nci maddesinin (2) numaralı bendinde yer alan yıllık kira bedeli toplamı, 2015 takvim yılında uygulanmak üzere büyükşehir belediye sınırları içinde 6.000 TL, diğer yerlerde 4.000 TL olarak tespit edilmiştir.

1.5. Basit Usule Tabi OlmanıÖzel Şartlarını Belirleyen Hadler 

Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesinde yer alan hadler, 2015 takvim yılında uygulanmak üzere;

– 1 numaralı bent için 84.000 TL ve 120.000 TL,

– 2 numaralı bent için 40.000 TL,

– 3 numaralı bent için 84.000 TL,

olarak tespit edilmiştir.

1.6. Değer Artışı Kazançlarına İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun mükerrer 80 inci maddesinde yer alan değer artışı kazançlarına ilişkin istisna tutarı, 2015 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 10.600 TL olarak tespit edilmiştir.

1.7. Arızi Kazançlara İlişkin İstisna Tutarı

Gelir Vergisi Kanununun 82 nci maddesinde yer alan arızi kazançlara ilişkin istisna tutarı, 2015 takvim yılıgelirlerine uygulanmak üzere 23.000 TL olarak tespit edilmiştir.

1.8. Tevkifata ve İstisnaya Konu Olmayan Menkul ve Gayrimenkul Sermaye İratlarına İlişkin Beyanname Verme Sınırı

Gelir Vergisi Kanununun 86 ncı maddesinde yer alan tevkifata ve istisnaya konu olmayan menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarına ilişkin beyanname verme sınırı, 2015 takvim yılı gelirlerine uygulanmak üzere 1.500 TL olarak tespit edilmiştir.

1.9. Gelir Vergisine Tabi Gelirlerin Vergilendirilmesinde Esas Alınan Tarife

Gelir Vergisi Kanununun 103 üncü maddesinde yer alan gelir vergisine tabi gelirlerin vergilendirilmesinde esas alınan tarife, 2015 takvim yılı gelirlerinin vergilendirilmesinde esas alınmak üzere aşağıdaki şekilde yeniden belirlenmiştir.

12.000 TL’ye kadar                                                                                                                       % 15

29.000 TL’nin 12.000 TL’si için 1.800 TL, fazlası                                                                        % 20

66.000 TL’nin 29.000 TL’si için 5.200 TL, (ücret gelirlerinde 106.000 TL’nin

% 27

29.000 TL’si için 5.200 TL), fazlası

66.000 TL’den fazlasının 66.000 TL’si için 15.190 TL, (ücret gelirlerinde

% 35

106.000 TL’den fazlasının 106.000 TL’si için 25.990 TL), fazlası

2. Basit Usulde Vergilendirmeyle İlgili Hususlar

2.1. Kar Hadleri Emsallerine Göre Düşük Olarak Tespit Edilmiş Bulunan Emtia İçin Özel Hadler

Milli piyango bileti, akaryakıt, şeker ve bunlar gibi kar hadleri emsallerine göre düşük olarak tespit edilmişbulunan emtia için özel hadler belirleme yetkisi Gelir Vergisi Kanununun 48 inci maddesi ile Maliye Bakanlığına verilmiştir. Bu yetki kullanılarak 2014 yılı için 285 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği2 ile belirlenen tutarlar yeniden artırılmıştır.

Buna göre, anılan maddelerin ticaretini yapanların, 2015 takvim yılında da basit usulden yararlanabilmeleri için; alış, satış veya hasılatlarının 31/12/2014 tarihi itibariyle aşağıda belirtilen hadleri aşmaması gerekmektedir.

Emtianın Cinsi Büyükşehir Belediye Sınırları
Dışında Kalan Yerlerde
Büyükşehir Belediye Sınırları
İçinde Kalan Yerlerde
Yıllık Alım
Ölçüsü (TL)
Yıllık Satış
Ölçüsü (TL)
Yıllık Alım
Ölçüsü (TL)
Yıllık Satış
Ölçüsü (TL)
Değerli Kağıt 130.000 150.000 170.000 190.000
Şeker – Çay 106.000 130.000 120.000 160.000
Milli Piy. Bileti, Hemen

Kazan, Süper Toto  vb.

106.000 130.000 120.000 160.000
İçki (Bira ve Şarap Hariç) –       İspirto– Sigara–Tütün 106.000 130.000 120.000 160.000
Akaryakıt ( LPG hariç ) 150.000 160.000 190.000 220.000

Belirtilen bu malların alım satımı ile uğraşanlar hakkında, basit usulün özel şartları bakımından yukarıdaki hadler dikkate alınmak suretiyle, 136 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğindeki3 hesaplamalar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

2.2. Basit Usule Tabi Mükelleflerde Gün Sonunda Toplu Belge Düzenleme Uygulaması

Basit usulde vergilendirilen mükelleflerle ilgili 215 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği4 ile getirilen, belge vermedikleri günlük hasılatları için gün sonunda tek bir fatura düzenlenmesine ilişkin uygulamanın, 31/12/2015tarihine kadar devam etmesi Vergi Usul Kanununun mükerrer 257 nci maddesinin Bakanlığımıza verdiği yetkiye istinaden uygun görülmüştür.

3. 2014 Takvim Yılında Elde Edilen Bir Kısım Menkul Sermaye İradının Beyanında Dikkate Alınacak İndirim Oranı Uygulaması

Gelir Vergisi Kanununun 76 ncı maddesinin 5281 sayılı Kanunun 44 üncü maddesiyle yürürlükten kaldırılan ikinci fıkrasında, Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5), (6), (7), (12) ve (14) numaralıbentlerinde yer alan menkul sermaye iratlarına (döviz cinsinden açılan hesaplara ödenen faiz ve kâr payları, dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilenler hariç) fıkrada belirtilen indirim oranının uygulanması suretiyle bulunacak kısmın, bu iratların beyanısırasında indirim olarak dikkate alınacağı belirtilmişti.

Gelir Vergisi Kanununun indirim oranı uygulamasına yönelik 76 ncı maddesinin ikinci fıkrası 1/1/2006tarihinden itibaren elde edilen gelirlere uygulanmak üzere 5281 sayılı Kanunla yürürlükten kaldırılmakla birlikte, anılan Kanunun geçici 67 nci maddesinin (9) numaralı fıkrası hükmü gereğince 1/1/2006 tarihinden önce ihraç edilen her nevi tahvil ve Hazine bonolarından elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde 31/12/2005 tarihinde yürürlükte olan hükümler esas alınacağından, indirim oranı uygulaması ile ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılmasında yarar görülmüştür.

İndirim oranı; Vergi Usul Kanununa göre o yıl için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranının, aynıdönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranına bölünmesi suretiyle tespit edilmektedir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre 2014 yılı için tespit edilmiş olan yeniden değerleme oranı % 10,11’dir. Bu dönemde Devlet tahvili ve Hazine bonosu ihalelerinde oluşan bileşik ortalama faiz oranı ise % 9,74’tür.

Bu oranlar dikkate alındığında, 2014 yılı gelirlerine uygulanacak indirim oranı birden büyük çıkmaktadır.

Bu kapsamda, 2014 takvim yılında elde edilen menkul sermaye iratlarından, 1/1/2006 tarihinden önce ihraçedilmiş olan ve Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (5) numaralı bendinde sayılan her nevi tahvil ve Hazine bonosu faizleri ile Toplu Konut İdaresi ve Özelleştirme İdaresince çıkarılan menkul kıymetlerden sağlanan gelirler indirim oranının birden büyük olması dolayısıyla beyan edilmeyecektir.

Dövize, altına veya başka bir değere endeksli menkul kıymetler ile döviz cinsinden ihraç edilen menkul kıymetlerden elde edilen menkul sermaye iratlarının beyanında indirim oranı uygulanmayacaktır.

Ayrıca, ticari işletmelere dahil kazanç ve iratlar için indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Diğer taraftan, geçici 67 nci maddenin (4) numaralı fıkrası uyarınca, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (7), (12) ve (14) numaralı bentlerinde yazılı menkul sermaye iratlarından 1/1/2006 tarihinden itibaren ödemeyi yapanlarca vergi tevkifatı yapılmakta olup, bu gelirlerin beyanı ve bu gelirlere indirim oranı uygulanması söz konusu değildir.

Tebliğ olunur.

——————————————

15/11/2014 tarihli ve 29176 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 441 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile açıklanmıştır.

2 30/12/2013 tarihli ve 28867 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

2/5/1982 tarihli ve 17682 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır

6/12/1998 tarihli ve 23545 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.

 

Kooperatife yeni giren ortaktan eşitleme payı adı altında alınan bedelin KDV\’ye tabi olup olmadığı hk.

Başlık Kooperatife yeni giren ortaktan eşitleme payı adı altında alınan bedelin KDV\’ye tabi olup olmadığı hk.
Tarih 21/07/2014
Sayı 39044742-KDV.1-1902
Kapsam

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

 İSTANBUL VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Katma Değer Vergisi Grup Müdürlüğü)

Sayı

:

39044742-KDV.1-1902

21/07/2014

Konu

:

Kooperatife yeni giren ortaktan eşitleme payı adı altında alınan bedelin KDV’ye tabi olup olmadığı

İlgide kayıtlı özelge talep formunda, Kooperatifiniz tarafından boş olan üyelikler için yeni ortak kaydı yapılması halinde önceki ortakların ödedikleri katılım paylarına eşitliği sağlamak amacıyla, Genel Kurul Kararı ile yeni ortaklardan “eşitleme farkı” olarak alınan bedellerin katma değer vergisine (KDV) tabi olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşü sorulmaktadır.

3065 sayılı KDV Kanununun,

1/1 inci maddesinde, Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV’ye tabi olduğu,

20/1 inci maddesinde, vergi matrahının teslim ve hizmet işlemlerinin karşılığını teşkil eden bedel olduğu,

20/2 nci maddesinde ise, bedel deyiminin malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği,

hüküm altına alınmıştır.

Buna göre, Kooperatifinize giren yeni ortaklardan “eşitleme farkı” adı altında alınan bedeller herhangi bir teslim veya hizmetin karşılığını teşkil etmemek kaydıyla KDV’ye tabi bulunmamaktadır.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

Kooperatif tasfiye halinde kdv istisnasını kullanabilir mi ?

Başlık T.H. koopreatifin iki yıldan fazla süredir aktifinde kayıtlı olan idari bina ve arsası ile fazla işlerlerinin satılmasının KV ve KDV karşısındaki durumu hk.
Tarih 10/09/2014
Sayı 84098128-125[5-2014-1]-518
Kapsam

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

Gelir Yönetimi Daire Bakanlığı IV

Sayı

:

84098128-125[5-2014-1]-518

10/09/2014

Konu

:

T.H. koopreatifin iki yıldan fazla süredir aktifinde kayıtlı olan idari bina ve arsası ile fazla işlerlerinin satılmasının KV ve KDV karşısındaki durumu

            İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinde; kooperatifinizin tasfiye halinde bulunduğu, iki yıldan fazla süredir aktifinde kayıtlı olan idari bina ve  arsası ile fazla  işyerlerinin satışının yapıldığı ve satıştan doğan hasılatın tasfiye sonrasında ortaklara dağıtılacağı belirtilerek, söz konusu hususların kurumlar vergisi istisnası ve katma değer vergisi istisnası yönünden değerlendirilmesi talep edilmektedir.

            Gelir ve  Kurumlar Vergisi Mevzuatı Yönünden :

             5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde, kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazlar ve iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri ve rüçhan haklarının satışından doğan kazançlarının % 75 lik kısmı maddede belirtilen şartlar çerçevesinde kurumlar vergisinden müstesna tutulmuştur.

Bu istisna, satışın yapıldığı dönemde uygulanır ve satış kazancının istisnadan yararlanan kısmı satışın yapıldığı yılı izleyen beşinci yılın sonuna kadar pasifte özel bir fon hesabında tutulur. Ancak satış bedelinin, satışın yapıldığı yılı izleyen ikinci takvim yılının sonuna kadar tahsil edilmesi şarttır. Bu süre içinde tahsil edilmeyen satış bedeline isabet eden istisna nedeniyle zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaa uğramış sayılır.

Ayrıca, istisna edilen kazançtan beş yıl içinde sermayeye ilave dışında herhangi bir şekilde başka bir hesaba nakledilen veya işletmeden çekilen ya da dar mükellef kurumlarca ana merkeze aktarılan kısım için uygulanan istisna dolayısıyla zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler ziyaaa uğramış sayılır. Aynı süre içinde işletmenin tasfiyesi (bu Kanuna göre yapılan devir ve bölünmeler hariç) halinde de bu hüküm uygulanır.

1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “5.6.2.3.4.1. Kooperatiflerin durumu” başlıklı bölümünde, istisnadan yararlanmak için gereken diğer şartların yanında istisna edilen kazancın özel bir fon hesabında tutulması ve hiçbir şekilde ortaklara dağıtılmayarak kooperatif amaçları doğrultusunda kullanılması şartıyla yapı kooperatiflerinin de bu istisnadan yararlanabilmesi mümkündür. Kooperatiflerin amaçlarını gerçekleştirdikten sonra kalan fazla arsa veya konutu elden çıkarmaları halinde de doğan kazancın istisnaya konu olabileceği açıklanmaktadır.

Ancak, Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde yer alan istisnanın amacı, kurumların sermaye yapılarının güçlendirilmesi ve bağlı değerlerinin ekonomik faaliyetlerinde daha etkin bir şekilde kullanılmasına imkan sağlamak olup, tasfiyeye giren kooperatifin böyle bir amacının olamayacağı açık olduğundan tasfiye halinde olan adı geçen kooperatifin aktifinde kayıtlı idari bina ve arsası ile fazla işyerlerinin satışından doğan kazançların bu istisna hükmünden yararlanması mümkün değildir.

Diğer taraftan, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinin ikinci fıkrasının (2) numaralı bendinde; iştirak hisselerinden doğan kazançların (Limited şirket ortaklarının, iş ortaklıkları ortaklarının ve komanditerlerin kâr payları ile kooperatiflerin dağıttıkları kazançlar bu zümreye dahildir. Kooperatiflerin ortakları ile yaptıkları muamelelerden doğan kârların ortaklara, kooperatifle yaptıkları muameleler nispetinde tevzii, kazanç dağıtımı sayılmaz.) menkul sermaye iradı olduğu belirtilmiş olup, 94’üncü maddenin birinci fıkrasının (6/b-i) bendinde ise; tam mükellef kurumlar tarafından; tam mükellef gerçek kişilere, gelir ve kurumlar vergisi mükellefi olmayanlara ve gelir vergisinden muaf olanlara dağıtılan, 75 inci maddenin ikinci fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde yazılı kâr paylarından (kârın sermayeye eklenmesi kâr dağıtımı sayılmaz.) %15 oranında vergi kesintisi yapılacağı hükmüne yer verilmiştir.

Bu çerçevede, adı geçen kooperatifin sahip olduğu söz konusu taşınmazların satışından elde edilen kazancın ortaklara dağıtılması durumunda, Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin (6/b-i) bendine göre %15 oranında gelir vergisi kesintisi yapılması ve muhtasar beyanname ile beyan edilmesi gerekmektedir.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden :

3065 sayılı KDV Kanununun;

1/1 inci maddesinde, ticari, sınaî, zirai faaliyet ve serbest  meslek faaliyeti çerçevesinde Türkiye’de yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu,

17/4-k maddesinde, organize sanayi bölgeleri ile küçük sanayi sitelerinin kurulması amacıyla oluşturulan iktisadi işletmelerin arsa ve işyeri teslimlerinin KDV den istisna olduğu,

17/4-r maddesinde, kurumların en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimlerinin KDV’den müstesna olduğu ancak, istisna kapsamındaki taşınmazların ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları taşınmazların teslimlerinin istisna kapsamında değerlendirilemeyeceği

hükme bağlanmıştır.

Buna göre, tasfiye halindeki kooperatifinizin aktifinde kayıtlı ve site içerisinde bulunan fazla işyerleri ve arsa satışı 3065 sayılı Kanunun 17/4-k maddesi kapsamında KDV den istisna olacaktır. İdari binanın satışının ise 3065 sayılı Kanunun 17/4-k maddesi kapsamında değerlendirilmesi mümkün değildir. Ancak, idari binanın en az iki tam yıl süreyle kooperatifinizin aktifinde kayıtlı olması halinde 3065 sayılı Kanunun 17/4-r maddesi kapsamında KDV den istisna tutulması gerekmektedir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.

(*)     Bu Özelge 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 413.maddesine dayanılarak verilmiştir.

(**)   İnceleme, yargı ya da uzlaşmada olduğu halde bu konuya ilişkin olarak yanlış bilgi verilmiş ise bu özelge geçersizdir.

(***) Talebiniz üzerine tayin edilmiş olan bu özelgeye uygun işlem yapmanız hâlinde, bu fiilleriniz dolayısıyla vergi tarh edilmesi icap ederse, tarafınıza vergi cezası kesilmeyecek ve tarh edilen vergi için gecikme faizi hesaplanmayacaktır.

Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatiflerine verilen İnşaat Taahhüt İşlerinde KDV hk.

kooperatiften müteahhitin sattığı kişilere tapu çıkarılması

Başlık Müteahhidin kendi hisselerine düşen daireleri Üçüncü şahıslara satması durumunuda arsa sahibinin GV ve KVK açısından durumu ve müteahhidin KDV açısından durumu hk.
Tarih 09/06/2014
Sayı 84098128-125[4-2013/6]-352
Kapsam

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İZMİR VERGİ DAİRESİ BAŞKANLIĞI

(Mükellef Hizmetleri Gelir Vergileri Grup Müdürlüğü)

Sayı : 84098128-125[4-2013/6]-352                                                                             09/06/2014

Konu : Müteahhidin kendi hisselerine düşen daireleri

Üçüncü şahıslara satması durumunuda arsa sahibinin

GV ve KVK açısından durumu ve müteahhidin KDV

açısından durumu

İlgi : …/…/…. tarihli özelge talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, tapusu kooperatifiniz adına kayıtlı bulunan arsanın kat karşılığı inşaat sözleşmesi yapılarak müteahhide verildiği ve anılan sözleşme gereği tapuda adınıza kayıtlı olup, aslında müteahhide ait olan dairelerin 150 m2‘ nin üzerinde olduğu belirtilerek, müteahhidin anılan sözleşme gereği hissesine düşen daireleri kat irtifakı üzerinden üçüncü şahıslara satması sırasında arsa sahibi olarak gelir ve kurumlar vergisi yönünden durumunuzun ne olacağı ile müteahhidin kooperatifinize düşen daireleri teslim etmesi halinde katma değer vergisi ödenip ödenmeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

Kurumlar Vergisi Kanunu Yönünden :

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1’inci maddesinde kooperatifler, kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmış olup aynı Kanunun 4’üncü maddesinin birinci fıkrasının (k) bendinde ise kooperatiflerin muafiyet şartları belirtilmiştir. Bu şartlar tüketim ve taşımacılık kooperatifleri hariç olmak üzere, kooperatiflerin ana sözleşmelerinde;

-Sermaye üzerinden kazanç dağıtılmaması,

-Yönetim kurulu başkan ve üyelerine kazanç üzerinden pay verilmemesi,

-Yedek akçelerin ortaklara dağıtılmaması,

-Sadece ortaklarla iş görülmesi (Yapı kooperatiflerinin kendilerine ait arsalarını kat karşılığı vererek her bir hisse için bir iş yeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılmaz.)

şartlarının yazılı bulunması ve fiilen bu şartlara uyulması, yapı kooperatiflerinde bu şartlara ek olarak kuruluşundan inşaatın bitim tarihine kadar yönetim ve denetim kurullarında, söz konusu inşaat işlerini kısmen veya tamamen üstlenen gerçek kişilerle tüzel kişi temsilcilerine veya Kanunun 13’üncü maddesine göre bunlarla ilişkili olduğu kabul edilen kişilere veya yukarıda sayılanlarla işçi ve işveren ilişkisi içinde bulunanlara yer vermemeleri ve yapı ruhsatı ile arsa tapusunun kooperatif tüzel kişiliği adına tescil edilmiş olması gerekmektedir.

Konu ile ilgili olarak 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin “4.13.1.4.3. Yapı kooperatiflerinde ortak dışı işlemler” başlıklı bölümünde, ” Yapı kooperatiflerinin, arsalarını kat karşılığı vererek işyeri veya konut elde etmeleri ortak dışı işlem sayılacaktır. Ancak, bu kooperatiflerin, her bir hisse için bir işyeri veya konut elde etmesi halinde, bu işlem ortak dışı işlem olarak kabul edilmeyecektir.” açıklamasına yer verilmiştir.

Buna göre; kooperatife ait arsayı kat karşılığı müteahhit firmaya vererek kooperatif üyelerinin her bir hissesi için bir işyeri veya konut elde edilmesi ve kooperatif muafiyetine ait diğer şartların da varlığı halinde, kooperatifiniz kurumlar vergisinden muaf tutulacaktır.

Diğer taraftan, arsanın tapuda kooperatifiniz adına kayıtlı olmasıyla birlikte müteahhit ile yapılan sözleşme gereği müteahhide bırakılan dairelere tekabül eden kat irtifak payının, kooperatifiniz tarafından müteahhidin belirleyeceği üçüncü kişilere tapuda devir işlemi aslen müteahidin geliri olacağı ve kooperatifiniz adına gerçek bir satış işlemi oluşturmayacağından; söz konusu satış işlemi kurumlar vergisi muafiyetinizi etkilemeyecektir.

Katma Değer Vergisi Kanunu Yönünden :

3065 sayılı Katma Değer Vergisi (KDV) Kanununun;

-1/1 maddesinde; Türkiye’de ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin KDV ye tabi olduğu,

-4/2 maddesinde; bir hizmetin karşılığının bir mal teslimi veya diğer bir hizmet olması halinde bunların her birinin ayrı işlem olduğu ve hizmet veya teslim hükümlerine göre ayrı ayrı vergiye tabi tutulacağı,

-10’uncu maddesinin (a) bendinde, vergiyi doğuran olayın, mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde malın teslimi veya hizmetin yapılması ile (b) bendinde ise, malın tesliminden veya hizmetin yapılmasından önce fatura veya benzeri belgeler verilmesi halinde, bu belgelerde gösterilen miktarla sınırlı olmak üzere fatura veya benzeri belgelerin düzenlenmesi ile vuku bulduğu,

-17/4-r maddesinde, kurumların aktifinde veya belediyeler ile İl Özel İdarelerinin mülkiyetinde, en az iki tam yıl süreyle bulunan iştirak hisseleri ile taşınmazların satışı suretiyle gerçekleşen devir ve teslimler ile bankalara borçlu olanların ve kefillerinin borçlarına karşılık taşınmaz ve iştirak hisselerinin (müzayede mahallerinde yapılan satışlar dahil) bankalara devir ve teslimlerinin KDV den müstesna olduğu, istisna kapsamındaki kıymetlerin ticaretini yapan kurumların, bu amaçla aktiflerinde bulundurdukları taşınmaz ve iştirak hisselerinin teslimlerinin istisna kapsamı dışında olduğu,

-27’nci maddesinde; bedeli bulunmayan veya bilinmeyen işlemler ile bedelin mal, menfaat, hizmet gibi paradan başka değerler olması halinde matrahın işlemin mahiyetine göre emsal bedeli veya emsal ücreti olduğu,

hüküm altına alınmıştır.

KDV oranları, KDV Kanununun 28’inci maddesinin Bakanlar Kuruluna verdiği yetkiye istinaden yayımlanan 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Karar eki (I) sayılı listede yer alan mal ve hizmetler için %1, (II) sayılı listede yer alan mal ve hizmetler için %8, listelerde yer almayan vergiye tabi işlemler için %18 olarak tespit edilmiştir.

Söz konusu Karar eki (I) sayılı listenin 11’inci sırasında yer alan “Net alanı 150 m2‘ye kadar olan konut teslimi” ile 12’nci sırasında yer alan “Konut yapı kooperatiflerine yapılan inşaat taahhüt işleri” %1 oranında; net alanı 150 m2 yi aşan konutlar ile arsa, arazi ve işyeri teslimi %18 oranında KDV’ye tabi bulunmaktadır.

Arsa Karşılığı İnşaat İşinde Katma Değer Vergisi Uygulaması konusunda 30 Seri No.lu KDV Genel Tebliği ve 60 Seri No.lu KDV Sirkülerinde açıklamalar yapılmış olup 30 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin (D) bölümünde; arsa karşılığı inşaat işinde iki ayrı teslimin söz konusu olduğu, bunlardan birincisinin, arsa sahibi tarafından müteahhide arsa teslimi; ikincisinin ise müteahhit tarafından arsaya karşılık olarak arsa sahibine verilen konut veya işyeri teslimi olduğu ve karşılıklı olarak gerçekleşen arsa sahibi tarafından müteahhide arsa tesliminin ve müteahhit tarafından arsa sahibine konut veya işyeri teslimlerinin her birinin KDV’nin konusuna girdiği belirtilmiştir.

Söz konusu Tebliğde yapılan açıklamalardan da anlaşılacağı üzere kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında gerçekleşen işlemlerde vergiyi doğuran olay inşa edilen konutların arsa sahibine devir ve teslimi anında meydana gelecektir. Buna göre, arsanın bağımsız birim inşa edilmek üzere müteahhide tevdii sırasında arsa teslimi ile ilgili olarak vergiyi doğuran olay vuku bulmamakta, bağımsız birimlerin arsa sahibine teslim edildiği tarihte her iki teslim için (arsa ve bağımsız birimler) karşılıklı ve eş zamanlı olarak vergiyi doğuran olay meydana gelmektedir.

Ancak, arsaya karşılık verilecek konutların tesliminden önce mülkiyetinin konut tesliminde bulunacak kişi ya da kurum adına tapuda tescilinin yapılması halinde arsa teslimi bakımından vergiyi doğuran olay tapuya tescil anında gerçekleşecektir.

Yine aynı Tebliğde müteahhit tarafından arsa sahibine yapılan işyeri veya konut teslimlerinde emsal bedel üzerinden katma değer vergisi uygulanacağı ifade edilmiş olup, arsa sahibi tarafından arsa karşılığı bu bedel esas alınarak fatura düzenlenmesi gerekir.

Konu ile ilgili yayımlanan 113 Seri No.lu KDV Genel Tebliğinin 4’üncü bölümünde, 03.07.2009 tarihinden itibaren bina inşaat ruhsatı alan konut yapı kooperatifleri adına, bina inşaat ruhsatının alındığı tarihten itibaren KDV mükellefiyeti tesis edileceği, vergiye tabi işlemleri bulunmasa dahi sözü edilen konut yapı kooperatifleri tarafından takvim yılının üçer aylık dönemleri itibariyle KDV beyannamesi verileceği, 03.07.2009 tarihinden önce veya sonra kurulan konut yapı kooperatifleri adına bina inşaat ruhsatı alınmadığı müddetçe KDV mükellefiyeti tesis edilmesine gerek bulunmadığı belirtilmiştir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde,

-Kooperatifinize ait arsanın müteahhit firmaya işyeri veya konut karşılığı teslimi KDV’ye tabi bulunmakta olup, vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği tarih itibariyle söz konusu arsanın kooperatifinizin aktifinde en az iki tam yıl süreyle kalmış olması ve kooperatifinizin arsa alım satım faaliyetinde bulunmaması halinde arsanın devri işlemi KDV Kanunun 17/4-r maddesi uyarınca KDV’den istisna olacaktır.

– Söz konusu konutların müteahhit tarafından kooperatifinize tesliminde ise net alanı 150 m2‘ye kadar olan konut teslimleri için %1, net alanı 150 m2 üzerindeki konut teslimleri için %18 oranında katma değer vergisi hesaplanması gerekmektedir.

– Kooperatifinizin üyelerine yaptığı konut teslimlerinin ise 03.07.2009 tarihinden önce bina inşaat ruhsatı alınmış olması halinde KDV’den istisna olması, 03.07.2009 tarihinden sonra bina inşaat ruhsatı alınmış olması halinde ise net alanı 150 m2 altında olan konut teslimlerinin indirimli oranda (%1), net alanı 150 m2 olan konut teslimlerinin ise genel oranda (%18) katma değer vergisine tabi tutulması gerekmektedir.

– Öte yandan, kooperatifinizin üyeleri dışında üçüncü kişilere yapacağı konut teslimlerinin de genel esaslar çerçevesinde KDV’ye tabi tutulacağı tabiidir.

Bilgi edinilmesini rica ederim.